Kasper Barański
![]() Kasper Barański, portret z I połowy XIX wieku (fotografia z 1906 r.) | |
| Data urodzenia |
ok. 1789 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
29 lipca 1842 |
| Zawód, zajęcie | |
| Rodzice |
Michał Barański |
| Małżeństwo |
Maryanna Wołotkiewicz |
| Dzieci | |
Kasper Barański herbu Ślepowron (ur. ok. 1789, zm. 29 lipca 1842 we Lwowie) – polski aptekarz, założyciel w 1810 pierwszej apteki w Lisku[1][2].
Życiorys
Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Ślepowron[2]. Był synem Michała Barańskiego, pochodzącego z ziemi jarosławskiej, oraz bratem Karola Boromeusza Barańskiego – nadstrażnika granicznego w Księstwie Warszawskim[3].
9 stycznia 1814 wziął ślub w kościele parafialnym w Porażu z Maryanną Wołotkiewicz. Z tego związku narodził się syn Robert Kasper Barański, kontynuator tradycji aptekarskich[4]. Po tragicznej śmierci pierwszej żony zawarł drugie małżeństwo, które było bezdzietne[3].
W 1810 objął aptekę w Lisku, której inicjatorem był jego ojciec. Przywilej na jej prowadzenie otrzymał 16 marca 1810 od c.k. Urzędu Gubernialnego Galicji[5]. Była to pierwsza placówka tego typu w regionie, obsługująca duży obszar między Sanokiem a Przemyślem[1]. Apteka mieściła się w budynku nr 272 przy Rynku. Szybko stała się nie tylko punktem medycznym, ale również ośrodkiem życia towarzyskiego lokalnej szlachty[2]. Wnętrze posiadało stylowe wyposażenie w nurtach empire, rokoko i biedermeier. Od kwietnia 1956 zabytkowe urządzenia apteki Barańskich znajdują się w zbiorach Muzeum Historycznego Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego[6].
Według pamiętników rodzinnych Kasper był mężczyzną rosłym i postawnym. Żył dostatnio, utrzymując przyjazne stosunki z okoliczną szlachtą, natomiast pozostawał w stałym konflikcie z władzami austriackimi z powodu celowego zwlekania z płaceniem podatków[3]. Zmarł na udar 29 lipca 1842 roku we Lwowie i tam został pochowany[7].
Przypisy
- 1 2 Iwona Dymarczyk, Dzieje apteki Barańskich i Moszczeńskich z Leska, „Farmacja Polska”, 1995, t. LI, nr 24, s. 1097–1098.
- 1 2 3 Józef Budziak, Dzieje Leska 1772-1918, Lesko-Wiedeń-Kraków 1995, s. 19-21.
- 1 2 3 Marian Barański, Opowieść o jednym miasteczku i jednej rodzinie, mikrofilm w Bibliotece Ossolineum we Wrocławiu, 15327/I.
- ↑ Testament Kaspra Barańskiego z 1 maja 1842 r. (zbiory Muzeum Historycznego Farmacji UJ, teka nr 60).
- ↑ Stanisław Nater i in., Lesko tamte lata, tamte dni, Lesko 2012, s. 54-55.
- ↑ Stanisław Proń, Rzecz o muzealnictwie historycznym aptekarstwa w Polsce, Warszawa 1967, s. 61.
- ↑ Wyciąg z aktu zgonu Kaspra Barańskiego z 2 sierpnia 1842 r. (zbiory Muzeum Historycznego Farmacji UJ, teka nr 60).
Bibliografia
- Józef Budziak, Dzieje Leska 1772-1918, Lesko-Wiedeń-Kraków 1995.
- Iwona Dymarczyk, Dzieje apteki Barańskich i Moszczeńskich z Leska, „Farmacja Polska”, 1995, t. LI, nr 24.
- Stanisław Nater, Ryszard Nater, Zygmunt Nater, Janusz Stefański, Lesko tamte lata, tamte dni, Lesko 2012.
- Stanisław Proń, Rzecz o muzealnictwie historycznym aptekarstwa w Polsce, Warszawa 1967.
