Katapleiit
![]() okaz z Kanady w towarzystwie egirynu | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Na2Zr(Si3O9)·2H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5,5–6[1] |
| Przełam |
nierówny/nieregularny[1] |
| Łupliwość |
doskonała[1] |
| Pokrój kryształu |
pseudoheksagonalny tabliczkowy, rozetowy |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający[1] |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
2,65–2,9 g/cm3[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brązowa, czerwona, żółta, pomarańczowa w odcieniach, szara, jasnoniebieska[1] |
| Rysa |
biała, bladożółta[1] |
| Połysk |
szklisty, matowy[1] |
| Współczynnik załamania |
1,591–1,627 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,036[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.CA.15[1] |
Katapleiit – rzadki minerał z rodziny krzemianów[1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym[1]. Tworzy kryształy o pokroju pseudoheksagonalnych tabliczek, zgrupowanych w rozety i często występujących w formach zbliźniaczonych[2]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do przeświecającego[1]. Posiada białą lub bladożółtą rysę oraz szklisty bądź matowy połysk[1].
Występowanie
Jest minerałem wtórnym powstałym w wyniku przemiany eudialitu. Występuje w sjenitach nefelinowych i ich pegmatytach[1][2]. Towarzyszą mu najczęściej egiryn, cyrkon, mikroklin, natrolit, albit, analcym, fluoryt, kalcyt oraz serandyt[1].
Miejsce występowania
Występuje w Australii, Kanadzie, Brazylii, na Grenlandii, Mongolii, Norwegii, Rosji, Szwecji, RPA i USA (Arkansas)[1][2]. W Polsce stwierdzony w okolicach Ełku[1].

Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Catapleiite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-10-25] (ang.).
- 1 2 3 BORNET Rémi, Catapleiite - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2025-10-25] (ang.).
