Kation Zundela

Kation Zundela, H₅O₂⁺ − rodzaj jonu oksoniowego, jedna z form hydratowanego protonu. Powstaje poprzez przyłączenie kationu wodorowego H⁺ do dwóch cząsteczek wody H₂O, w myśl równania:

H⁺ + 2H₂O ⇄ H₅O₂⁺

W kationie Zundela nadmiarowy proton fluktuuje pomiędzy dwiema cząsteczkami wody, przeskakując od jednej do drugiej i z powrotem. Istnieniem wspomnianej fluktuacji można tłumaczyć mechanizm transportu protonów przez błony biologiczne w kanałach protonowych.

Nazwa pochodzi od Georga Zundela, który zaproponował istnienie takiej struktury^[1].

• kation Eigena (H₉O₄⁺)

• Georg Zundel, Hydrogen Bonds with Large Proton Polarizability and Proton Transfer Processes in Electrochemistry and Biology, wyd. 1, t. 111, Wiley, 1999, s. 1–217, DOI: 10.1002/9780470141700.ch1, ISBN 978-0-471-34990-7  (ang.).
• Georg Zundel, Bogumił Brzezinski, Hydrogen-Bonded Chains with Large Proton Polarizability due to Collective Proton Motion – Pathways for Protons in Biological Membranes, „Polish Journal of Chemistry”, 72 (2), 1998, s. 172-192 [dostęp 2026-01-22]  (ang.).
• Michael Eckert, Georg Zundel, Energy surfaces and proton polarizability of hydrogen-bonded chains: an ab initio treatment with respect to the charge conduction in biological systems, „The Journal of Physical Chemistry”, 92 (24), 1988, s. 7016–7023, DOI: 10.1021/j100335a035 [dostęp 2026-01-22]  (ang.).
• Andreas A. Zavitsas, Properties of Water Solutions of Electrolytes and Nonelectrolytes, „The Journal of Physical Chemistry B”, 105 (32), 2001, s. 7805–7817, DOI: 10.1021/jp011053l [dostęp 2026-01-22]  (ang.).
• Georg Zundel, Easily Polarizable Hydrogen Bonds – Their Interactions with the Environment – IR Continuum and Anomalous Large Conductivity, [w:] Peter Schuster, Georg Zundel, Camille Sándorfy (red.), The Hydrogen Bond. Recent Developments in Theory and Experiments. 2. Structure and spectroscopy, Amsterdam: North-Holland Publishing Company, 1976, s. 683-766  (ang.).
• Adam Huczyński, Piotr Przybylski, Bogumil Brzezinski, Franz Bartl, Spectroscopic and Semiempirical Studies of a Proton Channel Formed by the Methyl Ester of Monensin A, „The Journal of Physical Chemistry B”, 110 (31), 2006, s. 15615–15623, DOI: 10.1021/jp062160o [dostęp 2026-01-22]  (ang.).
• Martin Chaplin, Water ionization and pH, [w:] Water Structure and Science [online], London South Bank University [zarchiwizowane 2014-09-15]  (ang.).
• Georg Zundel, Hydrogen bonds and hydrogen-bonded systems with large proton polarizability their importance in electrochemistry and biology, Université Claude Bernard - Lyon I, 1999 [zarchiwizowane 2007-08-15]  (ang.).