Kazimierz Baraniecki

Kazimierz Baraniecki

porucznik rezerwy
Data i miejsce urodzenia	16 lutego 1900 Opalenica
Data i miejsce śmierci	9–11 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1918–1940
Siły zbrojne	Armia Cesarstwa Niemieckiego Wojsko Polskie
Formacja	Armia Wielkopolska
Jednostki	61 Pułk Piechoty 57 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka powstanie wielkopolskie II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Kazimierz Baraniecki (ur. 16 lutego 1900 w Opalenicy, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski nauczyciel, porucznik rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Piotra i Franciszki z domu Burdajewicz^[1][2]. Miał brata Ludwika^[3] (1897–1920). Uczył się najpierw w Szkole Powszechnej w Opalenicy, a dalszą edukację przerwało powołanie go do armii niemieckiej w czerwcu 1918^[1][4].

Po zakończeniu I wojny światowej wrócił do rodzinnej Opalenicy, 24 grudnia 1918 wstąpił do kompanii opalenickiej i brał udział w powstaniu wielkopolskim^[1]. Walczył na froncie zachodnim w okolicach Zbąszynia i Międzychodu^[5][1]. Po włączeniu Armii Wielkopolskiej do Wojska Polskiego, brał udział jako żołnierz 61 pułku piechoty w wojnie polsko-bolszewickiej^[1]. Za postawę wykazaną podczas walk, 13 maja 1921 został odznaczony krzyżem „Virtuti Militari” V klasy^[6][7][8], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.^[9][10]:

W tym też roku został przeniesiony do rezerwy^[1]. Po zakończeniu działań wojennych pracował jako nauczyciel w Podrzewiu^[1] koło Szamotuł. W 1928 ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Rogoźnie i został mianowany kierownikiem szkoły powszechnej w Podrzewiu (powiat szamotulski)^[10]. W 1929 ukończył kurs dla oficerów piechoty w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 7 w Śremie, uzyskując stopień podporucznika rezerwy^[5]. Ponadto w okresie międzywojennym brał udział w ćwiczeniach wojskowych rezerwy w 62 pp oraz 57 pp i został mianowany porucznikiem rezerwy^[1].

29 sierpnia 1939 zmobilizowany do 57 pułku piechoty^[1], z którym podczas kampanii wrześniowej został ewakuowany na wschód Polski. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 w nieznanych okolicznościach dostał się wraz z innymi żołnierzami do niewoli sowieckiej^[5]. 25 września trafił do obozu jenieckiego NKWD w Kozielsku^[11][1]. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego^[12] – lista wywózkowa 017/1 z kwietnia 1940^[11], pozycja 21^[1]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu^[12][1] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tego mordu grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[13][14]. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[15][16]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców^[17] pod numerem 519^{[18][11][19][20]} – raport dzienny z 25 kwietnia 1943^[12]. Przy jego zwłokach odnaleziono: legitymację Virtuti Militari, list oraz medalik^[20][21]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 0519^[21]. W Archiwum Robla w pakiecie 0490-03, wymieniony jako oficer na jednej z kartek papieru znalezionej przy szczątkach Adama Solskiego^[12].

Był żonaty z Marią z Busslerów, z którą miał dwoje dzieci: syna Macieja i córkę Katarzynę^[10].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana^{[22][23][24][25]}. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1^[26][27][28].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 314 – 13 maja 1921^[6][3][29]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[30][1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[30][1]
• Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Zdzisław Kościański, Bogumił Wojcieszak, "Trzeba było pójść...Powiat Nowotomyski w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. Historia i Pamięć", Nowy Tomyśl 2010, ISBN 978-83-915081-7-6
• Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
• Tablica informacyjna w gimnazjum w Dusznikach Wielkopolskich imienia "Powstańców Wielkopolskich" poświęcona Kazimierzowi Baranieckiemu.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Baraniecki Kazimierz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.54-4535 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-05-21].