Kazimierz Iwor
| Imię i nazwisko |
Kazimierz Pryputeń |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
15 października 1920 |
| Data i miejsce śmierci |
30 września 1982 |
| Zawód | |
| Lata aktywności |
1949-1980 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatry Dramatyczne w Szczecinie Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie Teatr Polski w Bielsku-Białej Teatr Wybrzeże w Gdańsku | |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Iwor-Szczygielski, właśc. Kazimierz Pryputeń (ur. 15 października 1920 w Łanowcach, zm. 30 września 1982 w Gdańsku) – polski aktor teatralny i filmowy, żołnierz Wojska Polskiego oraz Ludowego Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Piotra Pryputnia, leśniczego, i Michaliny z Leśków; matka po śmierci pierwszego męża wyszła za M. Szczygielskiego, którego nazwiska Iwor także używał. Uczył się w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Grodnie, w 1937 roku ukończył Instytut Muzyczny w Grodnie. Statystował w przedstawieniach Teatru Miejskiego, w 1937 występował z orkiestrą 76. pułku w Grodnie, potem przeniósł się do szkoły podoficerskiej dla małoletnich w Koninie.
Po wybuchu II wojny światowej wstąpił jako ochotnik do 76. pułku piechoty, brał udział w kampanii wrześniowej, walczył m.in. pod Tomaszowem Mazowieckim i Kockiem, ciężko ranny dostał się do niewoli niemieckiej i został osadzony w Stalagu XI A Altengrabow i Stalagu XXI A, gdzie występował w teatrze obozowym, prowadzonym przez Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Po ponad rocznym pobycie w obozie został zwolniony i przyjechał do Lublina, gdzie pracował w fabryce tytoniowej i na plantacjach tytoniu. W 1944 zaciągnął się w szeregi 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Brał udział w bitwie o Berlin. Ukończył frontową szkołę oficerską.
W 1945 został adiutantem komendanta miasta Szczecina w randze majora[1]. Rozpoczął również studia ekonomiczne, równolegle prowadząc wojskowe i amatorskie zespoły estradowe. W latach 1949–1958 występował na scenie Teatrów Dramatycznych, jednocześnie uczęszczając działającego przy tej scenie studia dramatycznego. W 1953 zdał eksternistyczny egzamin aktorski w Krakowie. Następnie występował w teatrach: im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1958−1960), Polskim w Bielsku-Białej (1960–1962) i Wybrzeże w Gdańsku (1962–1980).
Grał również w spektaklach Teatru Telewizji oraz słuchowiskach Teatru Polskiego Radia.
Zmarł w Gdańsku, pochowany 5 października 1982 na cmentarzu Łostowickim (kwatera 10-7-19)[2].
Filmografia
- W każdą pogodę (1969)
- S.O.S. (1974, odc. 7)
- Śmierć prezydenta (1977) – poseł Herman Lieberman
- Lekcja martwego języka (1979) – Wasserzug, właściciel hotelu
- Królowa Bona (1980, odc. 10, 11) – Jan Lang, poseł habsburski
- 07 zgłoś się (1981, odc. 13) – archiwista w sądzie gdańskim
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych
- Odznaka Grunwaldzka
- Medal „Za zdobycie Berlina” (ZSRR, 1945)
Źródło:[3].
Nagrody
- Doroczna Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za najlepszą rolę epizodyczną w sztuce Kobieta bez skazy G. Zapolskiej (1979)[4]
Przypisy
- ↑ Gabriela Pewińska-Jaśniewicz, Władysław Zawistowski: Mam 17 lat, tęsknię do dziewczyn, piszę wiersze, jestem szczęśliwy [online], Zawsze Pomorze, 20 czerwca 2025 [dostęp 2025-10-12].
- ↑ Wyszukiwarka Cmentarze w Gdańsku [online], cmentarze-gdanskie.pl [dostęp 2025-10-12].
- ↑ Kazimierz Iwor-Szczygielski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-10-12].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 193, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-12].
Bibliografia
- Kazimierz Iwor-Szczygielski (Pryputeń), [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-10-12].
- Kazimierz Iwor. encyklopedia.szczecin.pl. [dostęp 2019-01-24]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Kazimierz Iwor w bazie filmpolski.pl
- Kazimierz Iwor w bazie Filmweb
- Kazimierz Iwor w bazie IMDb (ang.)
- Kazimierz Iwor na zdjęciach w bibliotece Polona