Kazimierz Iwor

Kazimierz Iwor-Szczygielski
Imię i nazwisko

Kazimierz Pryputeń

Data i miejsce urodzenia

15 października 1920
Łanowce

Data i miejsce śmierci

30 września 1982
Gdańsk

Zawód

aktor, żołnierz

Lata aktywności

1949-1980

Zespół artystyczny
Teatry Dramatyczne w Szczecinie
Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie
Teatr Polski w Bielsku-Białej
Teatr Wybrzeże w Gdańsku
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1943–1989) Medal „Za zdobycie Berlina”
Odznaka Grunwaldzka

Kazimierz Iwor-Szczygielski, właśc. Kazimierz Pryputeń (ur. 15 października 1920 w Łanowcach, zm. 30 września 1982 w Gdańsku) – polski aktor teatralny i filmowy, żołnierz Wojska Polskiego oraz Ludowego Wojska Polskiego.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Piotra Pryputnia, leśniczego, i Michaliny z Leśków; matka po śmierci pierwszego męża wyszła za M. Szczygielskiego, którego nazwiska Iwor także używał. Uczył się w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Grodnie, w 1937 roku ukończył Instytut Muzyczny w Grodnie. Statystował w przedstawieniach Teatru Miejskiego, w 1937 występował z orkiestrą 76. pułku w Grodnie, potem przeniósł się do szkoły podoficerskiej dla małoletnich w Koninie.

Po wybuchu II wojny światowej wstąpił jako ochotnik do 76. pułku piechoty, brał udział w kampanii wrześniowej, walczył m.in. pod Tomaszowem Mazowieckim i Kockiem, ciężko ranny dostał się do niewoli niemieckiej i został osadzony w Stalagu XI A Altengrabow i Stalagu XXI A, gdzie występował w teatrze obozowym, prowadzonym przez Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Po ponad rocznym pobycie w obozie został zwolniony i przyjechał do Lublina, gdzie pracował w fabryce tytoniowej i na plantacjach tytoniu. W 1944 zaciągnął się w szeregi 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Brał udział w bitwie o Berlin. Ukończył frontową szkołę oficerską.

W 1945 został adiutantem komendanta miasta Szczecina w randze majora[1]. Rozpoczął również studia ekonomiczne, równolegle prowadząc wojskowe i amatorskie zespoły estradowe. W latach 1949–1958 występował na scenie Teatrów Dramatycznych, jednocześnie uczęszczając działającego przy tej scenie studia dramatycznego. W 1953 zdał eksternistyczny egzamin aktorski w Krakowie. Następnie występował w teatrach: im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1958−1960), Polskim w Bielsku-Białej (1960–1962) i Wybrzeże w Gdańsku (1962–1980).

Grał również w spektaklach Teatru Telewizji oraz słuchowiskach Teatru Polskiego Radia.

Zmarł w Gdańsku, pochowany 5 października 1982 na cmentarzu Łostowickim (kwatera 10-7-19)[2].

Filmografia

Ordery i odznaczenia

Źródło:[3].

Nagrody

  • Doroczna Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za najlepszą rolę epizodyczną w sztuce Kobieta bez skazy G. Zapolskiej (1979)[4]

Przypisy

  1. ↑ Gabriela Pewińska-Jaśniewicz, Władysław Zawistowski: Mam 17 lat, tęsknię do dziewczyn, piszę wiersze, jestem szczęśliwy [online], Zawsze Pomorze, 20 czerwca 2025 [dostęp 2025-10-12].
  2. ↑ Wyszukiwarka Cmentarze w Gdańsku [online], cmentarze-gdanskie.pl [dostęp 2025-10-12].
  3. ↑ Kazimierz Iwor-Szczygielski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-10-12].
  4. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 193, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-12].

Bibliografia

Linki zewnętrzne