Kazimierz Kirkin
![]() | |
| Pełne imię i nazwisko |
Kazimierz Konstanty Walerian Kirkin |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
20 stycznia 1899 |
| Data śmierci |
1978 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca batalionu |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Kazimierz Konstanty Walerian Kirkin (ur. 20 stycznia 1899 w Peczeniżynie, zm. w 1978) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Józefa i Walerii z Schumacherów urodzony 20 stycznia 1899 w Peczeniżynie, w ówczesnym powiecie kołomyjskim Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2]. W latach 1909–1913 uczęszczał do c. k. Wyższego Gimnazjum z językiem wykładowym polskim w Kołomyi[3][4]. Od jesieni 1913 kontynuował naukę w gimnazjum we Lwowie[1].
20 września 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Walczył w szeregach 3 kompanii I batalionu 2 pułku piechoty[1]. Wyróżnił się 21 czerwca 1916 w boju pod Hruziatynem[1]. W 1922 ówczesny podpułkownik Mieczysław Boruta-Spiechowicz przedstawił go do odznaczenia Orderem Virtuti Militari[1].
W 1917 wymieniony jako starszy szeregowiec w spisie oficerów, podoficerów i żołnierzy skierowanych na 2 Kurs Wyszkolenia[2]. Następnie służył w 2 pp Polskiego Korpusu Posiłkowego[2]. Po bitwie pod Rarańczą (15/16 lutego 1918) dołączył z II Brygadą Legionów Polskich do II Korpusu Polskiego w Rosji[1]. Służył w 13 pułku strzelców polskich[1]. 11 maja 1918 w bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej[1].
7 stycznia 1919, po powrocie z niewoli, wstąpił do 2 pułku piechoty Legionów[1]. 11 stycznia 1920 został ranny w walkach z bolszewikami nad Berezyną[1]. Po wyleczeniu został przydzielony do batalionu zapasowego 2 pp Leg.[5] Posiadał wówczas rangę sierżanta[5]. 18 maja 1920 został mu udzielony trzymiesięczny urlop „celem poratowania zdrowia”[5]. Od 15 stycznia 1921 był uczniem dziesięciomiesięcznego kursu uzupełniającego dla szeregowych bez cenzusu (klasa 10.) w Wielkopolskiej Szkole Podchorążych Piechoty w Bydgoszczy[6]. 24 kwietnia 1922, po ukończeniu kursu i otrzymaniu tytułu sierżanta-podchorążego, został przydzielony do kadry bydgoskiej szkoły jako instruktor (od 11 sierpnia 1922 była to Oficerska Szkoła dla Podoficerów)[7]. 9 września 1922 został mianowany z dniem 1 sierpnia 1922 podporucznikiem w korpusie oficerów piechoty i 11. lokatą z równoczesnym wcieleniem do 22 pułku piechoty w Siedlcach oraz pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku w szkole oficerskiej[8]. 16 listopada 1923 został przemianowany z dniem 1 listopada 1923 na oficera zawodowego w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1920 i 57. lokatą w korpusie oficerów piechoty[9][10][11][12]. W tym samym roku został przydzielony do macierzystego pułku w Siedlcach oraz ukończył kurs w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu[13][14][15][1]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień kapitana w korpusie oficerów piechoty i 62. lokatą[16][17].
W marcu 1932 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[18][19][20]. Służył w batalionie KOP „Kopyczyńce” na stanowisku dowódcy 3 kompanii granicznej KOP „Husiatyń”[1]. W trakcie IX Narodowych Zawodów Strzeleckich, Myśliwskich i Łuczniczych, przeprowadzonych w dniach 15–22 lipca 1934 w Warszawie zdobył tytuł indywidualnego mistrza Polski w konkurencji pistolet wojskowy P.w. 1 oraz tytuł zespołowego mistrza Polski w trzech konkurencjach pistoletu wojskowego: P.w. 1, P.w. 6 oraz P. w. 1 + P.w. 6[21].
Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 129. lokatą w korpusie oficerów piechoty[22][23]. W marcu 1939 pełnił służbę w 26 pułku piechoty w Gródku Jagiellońskim na stanowisku dowódcy I batalionu[24]. Był członkiem Wojskowego Klubu Sportowego Gródek Jagielloński[25].
Na czele wspomnianego pododdziału walczył w kampanii wrześniowej. W nocy z 6 na 7 września 1939 dowodzony przez niego batalion wyładował się w Zegrzu i podporządkowany dowódcy Warszawskiej Brygady Obrony Narodowej obsadził Zegrze, frontem na północ[26]. Później obsadził wieś Struga, a następnie walczył w obronie Warszawy na pododcinku „Południowo-Wschodnim”[27]. Po kapitulacji załogi stolicy dostał się do niewoli niemieckiej i został osadzony w Oflagu X B Nienburg[28]. 8 kwietnia 1940 został przeniesiony do Oflagu X A Itzehoe[28]. Od 13 do 25 października 1941 przebywał w szpitalu obozowym[28].
Był żonaty z Heleną Jadwigą Kulbicką (1900–1993), z którą miał córkę Annę Marię (1927–2017), zamężną Ręcka, a wcześniej Rękawek[1].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7327 – 17 maja 1922[29][1][17]
- Krzyż Niepodległości – 6 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[30][31][32]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[1][23]
- Złoty Krzyż Zasługi – 30 lipca 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”[33][34][23]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
- Odznaka Strzelecka Klasy Wyborowej-złota z wieńcem – 1 września 1938 „na stałe” za zdobycie jej w 1933, 1934, 1936, 1937 i 1938[25]
- francuski Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny[1][13][14]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Kirkin Kazimierz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.76-7208 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-07-09].
- 1 2 3 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Kirkin Kazimierz Konstantyn Walerian. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-07-09].
- ↑ Sprawozdanie 1910 ↓, s. 113, w roku szkolnym 1909/1910 ukończył klasę Ia.
- ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 100, 17 października 1913 jako uczeń klasy Va wystąpił z gimnazjum.
- 1 2 3 Rozkaz Nr 45 Dowództwwa Okręgu Generalnego Kielce z 18 maja 1920, pkt 13 Urlopy. zbrojownia.cbw.wp.mil.pl. [dostęp 2026-07-10].
- ↑ Szkic historyczny 1924 ↓, s. 97, 98, 104, kurs został przedłużony o cztery miesiące.
- ↑ Szkic historyczny 1924 ↓, s. 42.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 16 września 1922, s. 716.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 72 z 17 listopada 1923, s. 759.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 450.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 392.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 248.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 188.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 177.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 38.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 107.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 70.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932, s. 253.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 907.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 68.
- ↑ Józef Wł. Kobylański. Zwycięstwo K.O.P. w IX Narodowych Zawodach Strzeleckich. „Przegląd Strzelecki i Łuczniczy”. 4, s. 13, lipiec-sierpień 1934. Warszawa..
- ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 381.
- 1 2 3 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 28.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 579.
- 1 2 Odznaka Strzelecka – nadanie „na stałe”. „Dziennik Zarządzeń i Rozkazów Zarządu Głównego Związku Strzeleckiego”. 15, 1938-09-01. Warszawa.
- ↑ Głowacki 1985 ↓, s. 25, 198.
- ↑ Głowacki 1985 ↓, s. 182, 212, 327.
- 1 2 3 Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2026-07-10].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 66, jako Franciszek Kirkin.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 132, poz. 199 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-07-09].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-07-09].
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 178, poz. 326 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 24.
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum z Językiem Wykładowym Polskim w Kołomyi za rok szkolny 1909/10. Kołomyja: Nakładem Funduszu Szkolnego, 1910.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum z Językiem Wykładowym Polskim w Kołomyi za rok szkolny 1913/14. Kołomyja: Nakładem Funduszu Szkolnego, 1914.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1935.
- Wielkopolska Szkoła Podchorążych Piechoty. Szkic historyczny z 55-ma ilustracjami. Jan Załuska (red.). Bydgoszcz: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1924.
- Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon, 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
