Kibarty (gmina)
| gmina wiejska | |||
| 1867–1950 | |||
 | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Gubernia |
1867–1917: gub. suwalska | ||
| Powiat |
1867–1950: wyłkowyski | ||
| Data powstania |
1867 | ||
| Data likwidacji |
1950 | ||
| Siedziba | |||
| Powierzchnia (1923) |
234 km² | ||
| Populacja (1888) • liczba ludności |
| ||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||
| |||
Położenie na mapie Guberni Królestwa Polskiego (1904)  | |||
 54°38′N 22°46′E/54,640000 22,760000 | |||
Kibarty (rus. гмина Кибарты, lit. Kybartų valsčius) – dawna gmina wiejska, istniejąca w latach 1867–1950 na Suwalszczyźnie.
Siedzibą władz gminy była wstępnie osada miejska Kibarty (lit. Kybartai)[1], a następnie miasto Wierzbołów (lit. Virbalis)[2]. Kibarty stanowiły początkowo odrębną gminę miejską bez praw miejskich, lecz odrębność tę straciły na mocy ukazu z 1 czerwca 1869[3], kiedy zostały włączone do gminy Kibarty[4].
Historia
Gmina Kibarty powstała 1 stycznia?/13 stycznia 1867 w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu wyłkowyskiego w guberni suwalskiej[5][6][7]. 19 maja?/31 maja 1870 od gminy Kibarty odłączno 6 wsi, które złożyły się na nowo utworzoną gminę Kopsodzie, a także 2 wsie które włączono do gminy Pojewoń; w zamian za utracone wsie do gminy Kibarty wcielono całą gminę Szyrwinty[8]. W 1888 roku liczba mieszkańców wynosiła 7144[9].
Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej, zachowując przynależność administracyjną do powiatu wyłkowyskiego. Z części jej obszaru oraz obszaru miasta Wierzbołów powstała wtedy krótkotrwała gmina Wierzbołów (1919 rok). W 1923 roku składała się z 43 miejscowości, obejmujących łącznie 234 km² i zamieszkanych przez 6086 mieszkańców[10]. W 1932 roku była podzielona na 12 gromad na obszarze 123 km², zamieszkanym przez 6055 ludzi[11]. W latach 1938–1940 funkcjonowała ponownie gmina Wierzbołów, wydzielona częściowo z gminy Kibarty[12].
Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat wyłkowyski). Po wojnie stała się częścią Litewskiej SRR w Związku Radzieckim (nadal w powiecie wyłkowyskim). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonych rejonów: kibarckiego (5 gromad) i władysławowskiego (nowomiejskiego) (1 gromada)[12].
Przypisy
- ↑ Алфавитный список сельских гмин Царства Польского / сост. в канцелярии Учредит. Ком. - [1-е изд.]. - Варшава : Тип. Варш. жандарм. округа, 1866.
- ↑ Просмотр контента в режиме 2D (Silverlight)
- ↑ Ukaz z 1 (13) czerwca 1869, ogłoszone 1 (13) lipca 1869 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 235, s. 245)
- ↑ Gmina Kibarty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 9.
- ↑ Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
- ↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
- ↑ Powiat wyłkowyski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 95.
- ↑ Postanowienie z 27 lutego (11 marca) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 93)
- ↑ Списки населенныхъ мѣстъ Сувалкской губерніи, как матеріалъ для историко-этнографической географіи края. Собралъ Э. А. Вольтеръ. Санктпетербургъ, 1901.
- ↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- ↑ Savivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932.
- 1 2 Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.