Klinoptylolit

Klinoptylolit
ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

Klinoptilolit

Skład chemiczny

uwodniony glinokrzemian sodu, potasu i wapnia
((Na,K,Ca)[(Al, Si)Si8O18] x 7H2O)

Twardość w skali Mohsa

3,5–4

Przełam

nierówny

Łupliwość

doskonała

Pokrój kryształu

tabliczkowy, płytkowy

Układ krystalograficzny

jednoskośny

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna

Gęstość

2,2 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

biała, szara, czerwonawa, czasami bezbarwny

Rysa

biała

Połysk

szklisty

Współczynnik załamania

1,476–1,497 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,003–0,006[1] dyspersja (optyka): silna[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.GE.05[1]

Klinoptylolit (klinoptilolit) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Odmiana heulandytu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. klinos = ukośny (nachylony); ptylon = pióro; lithos = kamień (skała).

Właściwości

Występuje w formie skupień ziarnistych, ziemistych, łuskowych, włóknistych. Zazwyczaj wykształca drobne kryształy o pokroju tabliczkowym i płytkowym. Jest kruchy i przezroczysty.

Występowanie

Tworzy się w wyniku działalności utworów hydrotermalnych i na skutek przeobrażenia szkliwa, tufów, i pyłów wulkanicznych. Niekiedy można go znaleźć w skałach osadowych – jest składnikiem bentonitów, niektórych iłowców. Współwystępuje z montmorillonitem.

Miejsca występowania: Węgry, Iran, USA, Australia, Nowa Zelandia, Polska.

W Polsce występuje na fliszu karpackim w okolicach Rzeszowa.

Zastosowanie

  • Wykorzystywany w procesach odnowy wody[2].
  • Bywa używany jako nawóz i dodatek do pasz.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Clinoptilolite-Ca, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-07-01] (ang.).
  2. ↑ Apolinary Leszek Kowal (red.), Odnowa wody. Podstawy teoretyczne procesów, wyd. 2 popr., Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 1997, ISBN 83-7085-236-X.

Bibliografia

  • J. Parafiniuk: Minerały. Systematyczny katalog 2004. TG „Spirifer”, 2005.
  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.

Linki zewnętrzne