Kondor E 3

Kondor E 3 (D.I)
	; Kondor E 3
	Dane podstawowe
Państwo	Cesarstwo Niemieckie
Producent	Kondor Flugzeugwerke
Konstruktor	Walter Rethel
Typ	samolot myśliwski
Konstrukcja	górnopłat typu parasol
Załoga	1
	Historia
Data oblotu	1918
Liczba egz.	8–10
	Dane techniczne
Napęd	Oberursel Ur.III lub Goebel Goe.III
Moc	118 kW (160 KM)
	Wymiary
Rozpiętość	9 m
Długość	5,5 m
Wysokość	2,75 m
Powierzchnia nośna	12,75 m²
	Masa
Własna	460 kg
Startowa	640 kg
	Osiągi
Prędkość maks.	190–200 km/h
Prędkość wznoszenia	11–16 min na 5000 m
Pułap	6180 m
	Dane operacyjne
	Uzbrojenie
	2 km kal. 7,92 mm
	Użytkownicy
	Szwajcaria, Holandia

Kondor E 3 (D.I) – niemiecki samolot myśliwski w układzie górnopłatu z okresu I wojny światowej, zaprojektowany i zbudowany w niemieckiej wytwórni Kondor Flugzeugwerke w Essen. Maszyna wzięła udział w trzecim konkursie samolotów myśliwskich klasy D w Adlershofie w październiku 1918 roku, po którym Idflieg złożył zamówienie na 100 egzemplarzy seryjnych. Do końca wojny wyprodukowano jedynie 8–10 egzemplarzy myśliwca, który nie zdążył wziąć udziału w walkach.

Historia

Niemiecki samolot myśliwski Kondor E 3a — Kondor E 3a

W lipcu 1918 roku główny konstruktor zakładów Kondor Flugzeugwerke, inżynier Walter Rethel, opracował projekt jednomiejscowego, jednopłatowego samolotu myśliwskiego w układzie górnopłatu typu parasol, wzorowanego na Fokkerze E.V (D.VIII), pod fabrycznym oznaczeniem E 3^[1]^[2]. Dla nowego myśliwca opracowano unikalną konstrukcję samonośnego skrzydła, opatentowaną przez Kondor^[1]^[2]. Składało się ono z cienkich arkuszy forniru ułożonych wzdłuż cięciwy skrzydła, pomiędzy wystającymi żebrami, do których fornir był przymocowany za pomocą pasków w kształcie litery „L”^[1]^[2]. Ta konstrukcja skrzydła była lekka i wytrzymała, a według producenta wystające żebra zapewniały lepsze właściwości aerodynamiczne^[1]^[2]. E 3, napędzany silnikiem rotacyjnym Oberursel Ur.III o mocy 160 KM^[a], został wysłany we wrześniu 1918 roku do Adlershof na testy, a następnie wziął udział w trzecim konkursie samolotów myśliwskich klasy D, który odbył się w następnym miesiącu^[1]^[2]. W opinii uczestników konkursu E 3 miał doskonałe właściwości lotne, tylko nieznacznie gorsze od charakterystyki Siemens-Schuckert D.IV, a jego skrzydło nie drgało przy dużych prędkościach, jak to miało miejsce w Fokkerze D.VIII^[1]^[2]. Kapitan Eduard Ritter von Schleich, dowódca Jagdgeschwader 4, uznał E 3 za najlepszy myśliwiec w konkursie^[1]^[2]. Zachwycony samolotem von Schleich zorganizował dostawę E 3 bezpośrednio do jego oddziału: jeden egzemplarz myśliwca został załadowany na platformę 2 listopada, ale nigdy nie dotarł do miejsca przeznaczenia z powodu zawieszenia broni^[3].

Drugi egzemplarz E 3, nazywany przez Kondora E 3a, napędzany był nowym silnikiem rotacyjnym Goebel Goe.III o mocy 160 KM^[b] z kołpakiem śmigła i pełną osłoną z żaluzjami wentylacyjnymi, w przeciwieństwie do częściowej osłony w kształcie podkowy zastosowanej w E 3^[4]^[5]. Ta wersja osiągała prędkość maksymalną 200 km/h i pułap 5000 metrów w 11 minut^[1]. Samolot otrzymał nadane przez Idflieg oficjalne oznaczenie D.I, który złożył zamówienie na 100 myśliwców tego typu, z których ukończono około 8–10 egzemplarzy^[1]^[4]. Po zakończeniu I wojny światowej jeden egzemplarz E 3a został zakupiło szwajcarskie przedsiębiorstwo Comte Mittelholzer do wykonywania pokazów akrobacyjnych, a dwa kolejne zostały zakupione przez holenderską firmę NAVO na początku 1920 roku^[1].

Opis konstrukcji i dane techniczne

Kondor E 3 był jednosilnikowym, jednomiejscowym jednopłatem myśliwskim w układzie górnopłatu typu parasol^[1]. Kadłub tworzyła spawana kratownica z rur stalowych, oprofilowana panelami ze sklejki i częściowo pokryta płótnem^[6]. Statecznik pionowy był wykonany z drewna, a jego szkielet z rur stalowych^[7]. Długość samolotu wynosiła 5,5 metra, a wysokość 2,75 metra^[1]^[2]^[c]. Rozpiętość skrzydeł wynosiła 9 metrów, a ich powierzchnia nośna 12,75 m²^[1]^[2]. Masa pustego płatowca wynosiła 460 kg, zaś masa startowa – 640 kg^[1]^[2]^[d]. Napęd stanowił chłodzony powietrzem silnik rotacyjny Oberursel Ur.III (E 3) lub Goebel Goe.III (E 3a) o mocy 118 kW (160 KM)^[1]^[2]^[e]. Prędkość maksymalna samolotu wynosiła 190 km/h w wersji E 3 i 200 km/h w wersji E 3a^[1]^[2]. E 3 osiągał wysokość 5000 metrów w czasie 16 minut, zaś E 3a na osiągnięcie tej samej wysokości potrzebował 11 minut^[2]^[5]. Pułap wynosił 6180 metrów^[1]^[2]^[f].

Myśliwiec uzbrojony był w dwa stałe zsynchronizowane karabiny maszynowe LMG 08/15 kalibru 7,92 mm^[7].

Uwagi

↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że moc silnika Oberursel Ur.III wynosiła 140 KM.
↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 i Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 233 podają, że moc silnika Goebel Goe.III wynosiła 200 KM.
↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że długość samolotu wynosiła 5,8 metra.
↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że masa własna samolotu wynosiła 465 kg, zaś maksymalna 660 kg.
↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że moc silnika Oberursel Ur.III wynosiła 140 KM, zaś Goebel Goe.III 200 KM; moc 200 KM silnika Goebel Goe.III potwierdza też Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 233.
↑ Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że pułap wynosił 5000 metrów.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Green i Swanborough 1995 ↓, s. 323.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Herris 2020 ↓, s. 134.
↑ Herris 2020 ↓, s. 134, 136.
1 2 Herris 2020 ↓, s. 136.
1 2 Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441.
↑ Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 232.
1 2 Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 232–233.

Bibliografia

Peter Gray, Owen Thetford: German Aircraft of The First World War. Wyd. 2. London: Putnam, 1970. ISBN 0-85177-809-7. (ang.).
William Green, Gordon Swanborough: The Complete Book of Fighters. New York: Smithmark, 1995. ISBN 978-0-8317-3939-3. (ang.).
Jack Herris: German Aircraft of Minor Manufacturers in WWI. Volume 1: Alter to Korn. T. 49. Aeronaut Books, 2020, seria: Great War Aviation Centennial Series. ISBN 978-1-935881-85-8. (ang.).
Валерий Обухович, Андрей Никифоров: Самолеты Первой Мировой Войны. Минск: Харвест, 2003. ISBN 985-13-1701-2. (ros.).

Linki zewnętrzne

Sylwetka samolotu Kondor E 3 w serwisie «Уголок неба». airwar.ru. [dostęp 2025-10-16]. (ros.).

[3] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że moc silnika Oberursel Ur.III wynosiła 140 KM.

[5] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 i Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 233 podają, że moc silnika Goebel Goe.III wynosiła 200 KM.

[10] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że długość samolotu wynosiła 5,8 metra.

[11] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że masa własna samolotu wynosiła 465 kg, zaś maksymalna 660 kg.

[12] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że moc silnika Oberursel Ur.III wynosiła 140 KM, zaś Goebel Goe.III 200 KM; moc 200 KM silnika Goebel Goe.III potwierdza też Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 233.

[13] Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441 podają, że pułap wynosił 5000 metrów.

[CITEREFGreenSwanborough1995323-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Green i Swanborough 1995 ↓, s. 323.

[CITEREFHerris2020134-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Herris 2020 ↓, s. 134.

[CITEREFHerris2020134,_136-4] Herris 2020 ↓, s. 134, 136.

[CITEREFHerris2020136-6] 1 2 Herris 2020 ↓, s. 136.

[CITEREFGrayThetford1970441-7] 1 2 Gray i Thetford 1970 ↓, s. 441.

[CITEREFОбуховичНикифоров2003232-8] Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 232.

[CITEREFОбуховичНикифоров2003232–233-9] 1 2 Обухович i Никифоров 2003 ↓, s. 232–233.

[1]

[2]

[a]

[3]

[b]

[4]

[5]

[6]

[7]

[c]

[d]

[e]

[f]

Samoloty myśliwskie	AEG D.I Albatros D.I Albatros D.II Albatros D.III Albatros D.V Albatros W.4 Fokker D.I Fokker D.II Fokker D.III Fokker D.IV Fokker D.V Fokker D.VI Fokker D.VII Fokker D.VIII (E.V) Fokker Dr.I Fokker E.I Fokker E.II Fokker E.III Fokker E.IV Halberstadt D.II Junkers D.I LFG Roland D.I LFG Roland D.II LFG Roland D.VI Pfalz D.III Pfalz D.VII Pfalz D.VIII Pfalz D.XII Pfalz D.XV Pfalz Dr.I Pfalz E.I Siemens-Schuckert D.III Siemens-Schuckert D.IV Siemens-Schuckert E.I Siemens-Schuckert E.III
Samoloty bombowe	AEG G.II AEG G.IV Gotha G.I Gotha G.IV Gotha G.V Gotha G.VI Friedrichshafen G.III S.S.W. R.III Staaken R.VI Staaken R.XIV
Wodnosamoloty i łodzie latające	Albatros W.4 Albatros W.5 Friedrichshafen FF.33 Friedrichshafen FF.49 Gotha WD.1 Gotha WD.2 Hansa-Brandenburg W.12 Hansa-Brandenburg W.29 Junkers J 11 Lübeck-Travemünde F4
Samoloty rozpoznawcze i lekkie bombowe	AEG C.I AEG C.II AEG C.III AEG C.IV AEG C.V AEG C.VI AEG C.VII AEG C.VIII AEG C.VIII Dr Ago C.I Ago C.IV Albatros C.I Albatros C.III Albatros C.V Albatros C.VII Albatros C.X Albatros C.XII Albatros C.XV Aviatik C.I Aviatik C.III DFW C.V Halberstadt C.V LFG Roland C.II LVG C.II LVG C.V LVG C.VI Rumpler C.I Rumpler C.IV Rumpler C.VII
Samoloty wielozadaniowe	Aviatik B.I Halberstadt CL.II Halberstadt CL.IV Hannover CL.II Hannover CL.V Junkers CL.I
Samoloty szturmowe	AEG J.I Albatros J.I Junkers J.I
Nieuzbrojone samoloty szkolne i rozpoznawcze	AEG B.I AEG B.II AEG B.III Albatros B.I Albatros B.II Albatros B.III Aviatik B.II Fokker A.I Hansa-Brandenburg B.I Kondor B.I LVG B.I, B.II, B.III Rumpler C.VIII Rumpler Taube
Konstrukcje prototypowe	AEG DJ.I AEG Dr.I AEG G.I AEG PE Albatros C.II Albatros D.IV Albatros D.VI Albatros D.VII Albatros D.IX Albatros D.X Albatros D.XI Albatros D.XII Albatros Dr.I Albatros Dr.II Albatros W.3 Albatros W.8 DFW Floh Gotha WD.3 Halberstadt C.III Hansa-Brandenburg W.11 Hansa-Brandenburg W.16 Junkers J 1 Junkers J 2 Junkers J 7 Junkers J 8 Kondor D 1 Kondor D 2 Kondor D 6 Kondor D 7 Kondor E 3 Kondor W 1 LFG Roland Stralsund V 19 Pfalz D.VI Pfalz Dr.II Schütte-Lanz C.I Schütte-Lanz D.I Schütte-Lanz G.I
Inne	System oznaczeń niemieckich samolotów z okresu I wojny światowej