Kongoryjek

Kongoryjek
	Congosorex
	Heim de Balsac & Lamotte, 1956
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Erinaceota
Nadrodzina	Soricoidea
Rodzina	ryjówkowate
Podrodzina	myszoryjki
Rodzaj	kongoryjek
	Typ nomenklatoryczny
	Myosorex polli Heim de Balsac & Lamotte, 1956
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście

Kongoryjek^[2] (Congosorex) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoryjków (Myosoricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geogrtaficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 53–95 mm, długość ogona 19–40 mm, długość ucha 4–8 mm, długość tylnej stopy 9–14 mm; masa ciała 4–12 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Myosorex) zdefiniowali w 1956 roku francuscy zoolodzy Henri Heim de Balsac i Maxime Lamotte, w artykule zatytułowanym Ewolucja i filogeneza afrykańskich ryjówek, opublikowanego na łamach „Mammalia”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) kongoryjek większy (C. polli).

Etymologia

Congosorex: Congo (pol. Kongo), Afryka; łac. sorex, soricis ‘ryjówka’, od ὑραξ hurax, ὑρακος ‘ryjówka’^[1].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[7]^[6]^[3]^[2]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[a]	Status IUCN^[8]
Congosorex phillipsorum	Stanley, Rogers & Hutterer, 2005	kongoryjek tanzański	gatunek monotypowy	endemit Tanzanii: góry Udzungwa (lasy Ndundulu i Nyumbanitu); zakres wysokości: 1500–2085 m n.p.m.	DC: 6,8–7,6 cm DO: 3,5–4 cm MC: 7,4–8,3 g	CR
Congosorex polli	(Heim de Balsac & Lamotte, 1956)	kongoryjek większy	gatunek monotypowy	endemit Demokratycznej Republiki Konga: znany tylko z miejsca typowego (Kasai Środkowe)	DC: około 6 cm DO: około 2,4 cm MC: brak danych	DD
Congosorex verheyeni	Hutterer, Barrière & Colyn, 2002	kongoryjek mniejszy	gatunek monotypowy	Kongo (Park Narodowy Odzala-Kokoua) i południowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska (las Ngotto)	DC: 5,3–9,5 cm DO: 1,9–2,6 cm MC: 4–12 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, CR – gatunek krytycznie zagrożony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Uwagi

↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 3 H. Heim de Balsac & M. Lamotte. Evolution et phylogénie des Soricidés africaines. „Mammalia”. 20 (2), s. 167, 1956. DOI: 10.1515/mamm.1956.20.2.140. (fr.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 69. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 545–546. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Congosorex. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-08].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 440. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).
↑ Taxonomy: Congosorex – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).

[8] DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Balsac&Lamotte-1] 1 2 3 H. Heim de Balsac & M. Lamotte. Evolution et phylogénie des Soricidés africaines. „Mammalia”. 20 (2), s. 167, 1956. DOI: 10.1515/mamm.1956.20.2.140. (fr.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 69. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Burgin&innib-4] 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 545–546. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Congosorex. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-08].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 440. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[mdd-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).

[9] Taxonomy: Congosorex – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[a]

[8]