Konstantyn I Șerban
![]() | |
| hospodar Wołoszczyzny | |
| Okres |
od 1654 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Data i miejsce śmierci |
1685 |
| Ojciec | |
| Matka |
Eliana |
| Żona |
Bălașa |
| Żona |
Nedela |
Konstantyn Șerban (rum. Constantin Șerban; zm. 1685 w Waniowicach), hospodar wołoski panujący w latach 1654–1658, pretendent do tronu mołdawskiego. Znany pod przydomkiem Cârnul, nadanym mu z powodu rany na nosie odniesionej w wyniku ataku Mateusza Basaraba, który próbował uniemożliwić mu przejęcie tronu.
Nieślubny syn hospodara wołoskiego Radu Șerbana, który objął tron wołoski po śmierci Mateusza Basaraba, korzystając z poparcia semenów (członków oddziałów wojskowych osiedlonych w dobrach bojarskich i klasztornych, których usiłowano zmusić do wypełniania chłopskich powinności). W 1655 roku na Wołoszczyźnie wybuchło krwawe powstanie semenów i dorobantów. Konstantyn Șerban, przy pomocy wojsk księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego oraz hospodara mołdawskiego Jerzego Stefana, stłumił ten bunt w bitwie pod Șopleani[1]. W 1656 roku rozpoczął budowę cerkwi metropolitalnej św. Konstantyna i św. Heleny w Bukareszcie. Zmuszony do jego opuszczenia, w 1658 roku podpalił miasto[2]. Tego samego roku Porta postanowiła usunąć Konstantyna z tronu, do czego doszło mimo wsparcia udzielonego mu przez Siedmiogród[3]. Rok później, przy wsparciu Siedmiogrodu, podjął próbę objęcia tronu mołdawskiego, jednak został stamtąd wyparty przez Tatarów. W 1660 roku udało mu się na krótko (około miesiąca) opanować tron Mołdawii, skąd ponownie został zmuszony do ucieczki.
Następnie schronił się w Siedmiogrodzie, który po pewnym czasie opuścił ze względu na walki Rakoczego z Turkami. Przez tereny górskie Mołdawii dotarł na ziemie kontrolowane przez Kozaków. W lipcu 1660 roku z Korsunia wysłał list, w którym bezskutecznie prosił o wsparcie cara rosyjskiego Aleksego I Romanowa[4]. W 1661 roku Konstantyn kolejny raz najechał Mołdawię, pokonał hospodara Stefana Lupu, by następnie zostać pokonanym przez Tatarów[5]. Po nieudanych próbach przejęcia tronu schronił się w Polsce. Mimo tureckich żądań wydania go, Konstantyn otrzymał tu schronienie. To pozwoliło mu wydzierżawić dobra w Jastrzębcu[6].
W 1673 roku wziął udział w bitwie pod Chocimiem, prowadząc do walki oddziały złożone ze zbiegłych Węgrów. Do 1679 roku wielokrotnie uczestniczył w walkach u boku króla Jana Sobieskiego. Później, gdy ze względu na wiek i chorobę nerek nie był już w stanie podróżować, do króla wysłał swojego siostrzeńca, Șerbana Kantakuzena[7]. 22 czerwca 1682 roku otrzymał jako nadanie lenne wieś Waniowice, gdzie zmarł w 1685 roku. Dobra te trafiły następnie do jego żony Nedeli, która zarządzała nimi aż do śmierci[8]. Mimo dwóch związków małżeńskich nie miał dzieci.
Przypisy
- ↑ Constantin Șerban - OrthodoxWiki
- ↑ Constantin Şerban [online], Academic Dictionaries and Encyclopedias [dostęp 2026-02-21] (ang.).
- ↑ Constantin Șerban [online], Portrete [dostęp 2026-02-21] (rum.).
- ↑ J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
- ↑ N. Stoicescu, Constantin Serban, București 1990.
- ↑ Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor [w:] Memoriile Sectiunii Istorice Seria III Tomul XXI, București 1939. s. 373 - 432.
- ↑ Gheorghe I. Brătianu, "Sfatul domnesc şi Adunarea Stărilor în Principatele Române", Bucharest, 1995, Constantin C. Giurescu, "Istoria Bucureştilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre", Bucharest, 1966, p. 73-75
- ↑ Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor, „Memoriile Sectiunii Istorice” (Seria III Tomul XXI), București 1939, s. 373 - 432 (rum.).
Bibliografia
- J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
- N. Stoicescu, Constantin Serban, București 1990.
- Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor [w:] Memoriile Sectiunii Istorice Seria III Tomul XXI, București 1939. s. 373 - 432.

