Konstytucja Albanii

Konstytucja Albanii (alb. Kushtetuta e Shqipërisë) – najwyższy akt prawny Republiki Albanii, uchwalony 28 listopada 1998 roku w referendum. Stanowi podstawę demokratycznego państwa prawa i porządku konstytucyjnego we współczesnej Albanii.

Historia konstytucji albańskich

Okres przedkomunistyczny (1912–1944)

Statuty Organiczne (1912–1914)

Pierwsze akty konstytucyjne po ogłoszeniu niepodległości w 1912 roku:

  • Statut z Vlory (1912) – tymczasowa ustawa zasadnicza[1]
  • Statut Organiczny (1914) – wprowadzał monarchię konstytucyjną pod rządami księcia Wilhelma zu Wieda[2]

Okres międzywojenny

  • Konstytucja Republikańska (1925) – wprowadzona przez Ahmeta Zogu, wzorowana na francuskiej[3]
  • Konstytucja Królewska (1928) – po koronacji Zogu na króla[4]

Okres komunistyczny (1946–1991)

  • Konstytucja z 1946 – wprowadzała system wzorowany na radzieckim[5]
  • Konstytucja z 1976 – najbardziej radykalna wersja stalinowska, zakazująca religii[6]

Okres transformacji

  • Ustawa Zasadnicza (1991) – tymczasowa konstytucja przejściowa[7]
  • Konstytucja z 1998 – obecnie obowiązująca

Konstytucja z 1998 roku

Główne zasady

Prawa i wolności

Rozdział II konstytucji gwarantuje:

  • Wolność słowa i wyznania
  • Równość wobec prawa
  • Prawo do uczciwego procesu
  • Ochronę własności prywatnej

System rządów

Organy władzy wg konstytucji
OrganKompetencjeWybór
PrezydentReprezentacja państwaWybierany przez parlament
PremierKierowanie rządemPowoływany przez prezydenta
ParlamentUstawodawstwoWybory powszechne

Reformy konstytucyjne

Główne nowelizacje:

  • 2008 – dostosowanie do standardów NATO
  • 2016 – reforma wymiaru sprawiedliwości[8]

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Wyd. 2. Scarecrow Press, 2010, s. 78-79. ISBN 978-0-8108-6188-6.
  2. ↑ Joseph Swire: Albania: The Rise of a Kingdom. Arno Press, 1971. ISBN 978-0-405-02771-9.
  3. ↑ Bernd J. Fischer: King Zog and the Struggle for Stability in Albania. East European Monographs, 1984, s. 105-120. ISBN 978-0-88033-051-0.
  4. ↑ Owen Pearson: Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I. I.B. Tauris, 2006. ISBN 978-1-84511-013-0.
  5. ↑ Miranda Vickers: The Albanians: A Modern History. Wyd. revised. I.B. Tauris, 2008. ISBN 978-1-84511-013-0.
  6. ↑ Elez Biberaj: Albania: A Socialist Maverick. Westview Press, 1990, s. 25-35. ISBN 978-0-8133-0472-8.
  7. ↑ Fred C. Abrahams: Modern Albania: From Dictatorship to Democracy in Europe. New York University Press, 2015, s. 75-85. ISBN 978-0-8147-0511-4.
  8. ↑ https://www.venice.coe.int/webforms/documents

Bibliografia

  • Peter R. Prifti: Socialist Albania since 1944. MIT Press, 1978. ISBN 978-0-262-16070-4.
  • Arta Vorpsi. The Albanian Justice System Reform. „Academicus”. 23, s. 9-22, 2021. ISSN 2079-3715. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.