Kowalik turecki
| Sitta krueperi[1] | |||
| Pelzeln, 1863 | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
kowalik turecki | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Kowalik turecki[4], kowalik czarnomorski[5] (Sitta krueperi) – gatunek małego ptaka z rodziny kowalików (Sittidae). Występuje w Turcji, na Kaukazie i wyspie Lesbos (Morze Egejskie). Nie jest zagrożony wyginięciem. To ptak częściowo wędrowny. Nie wyróżnia się podgatunków[2][6].
- Morfologia
- Długość ciała wynosi 12 cm[5]. Występuje dymorfizm płciowy. Szyja zlewa się z głową. Szczęka jest czarna, żuchwa jaśniejsza, lecz u nasady jeszcze ciemnoszara. Przednia część wierzchu jest czarna, tylna szara. Przepaska oczna czarna, ale dotyka tylko dolnej połowy oka. Na końcu wyraźnie grubsza niż na początku. Obszar między wymienionymi wcześniej częściami ubarwienia biały. Gardło białe. Górna część piersi ruda. Wierzch ciała szary, na skrzydłach ciemniejszy. Lotki pierwszorzędowe z ciemnymi brzegami. Nogi szare. Pokrywy podogonowe brązowe, ogon szary. U samca czarna czapeczka większa.
- Biotop
- Lasy na różnych wysokościach, przede wszystkim sosnowe, jodłowe i świerkowe. W zimie i na jesieni przelatuje na niższe lasy mieszane i liściaste oraz doliny nad Morzem Czarnym.
- Lęgi
- Gniazdo w dziupli. Jeden lęg od końca kwietnia. Składa 5–6 jaj.
- Status zagrożenia
- Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2015 roku klasyfikuje kowalika tureckiego jako gatunek najmniejszej troski; wcześniej – od 2005 roku – miał status gatunku bliskiego zagrożenia, a od 1988 – najmniejszej troski. Liczebność populacji w 2021 roku szacowano na 256–944 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany, ale możliwe, że ze względu na utratę siedlisk leśnych jego liczebność spada[3].
Przypisy
- ↑ Sitta krueperi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 Krueper's Nuthatch (Sitta krueperi). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-09)]. (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Sitta krueperi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-03-13] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Sittidae Lesson, 1828 - kowaliki - Nuthatches (wersja: 2024-06-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-03-13].
- 1 2 John Gooders: Ptaki Polski i Europy. Wrocław: Larousse, 2003, s. 274. ISBN 83-89181-51-7.
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online] [dostęp 2026-03-13] (ang.).
Bibliografia
- Klaus Richarz, Anne Puchta: Ptaki. Przewodnik. Warszawa: Muza SA, 2006 i 2009. ISBN 978-83-7495-018-3.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).