Kraj Nadmorski
| kraj | |||||
 | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Siedziba | |||||
| Data powstania |
20 października 1938 | ||||
| Kod ISO 3166-2 |
RU-PRI | ||||
| Gubernator |
Oleg Kożemjako | ||||
| Powierzchnia |
164 673 km² | ||||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||||
| • gęstość |
11,41 os./km² | ||||
| Tablice rejestracyjne |
25; 125 | ||||
| Strefa czasowa |
czas moskiewski +7, UTC +10:00 | ||||
| Języki urzędowe | |||||
Położenie na mapie Rosji | |||||
| 45°20′N 134°40′E/45,333333 134,666667 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Kraj Nadmorski (ros. Приморский край) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym ze stolicą we Władywostoku.
Geografia
Kraj Nadmorski stanowi najdalej wysuniętą na południowy wschód część Rosji. Znajduje się pomiędzy 42° i 48° szerokości geograficznej północnej i 130° i 139° długości geograficznej wschodniej. Jest rozciągnięty południkowo, a odległość od najbardziej wysuniętego punktu na północ do najbardziej wysuniętego na południe wynosi około 900 km.
Kraj Nadmorski graniczy z Chinami od zachodu, z Koreą Północną od południa, z Krajem Chabarowskim na północy i z Morzem Japońskim na wschodzie.
- Długość granic – ponad 3000 km, w tym 1350 km to granice morskie.
- Najwyższy szczyt – Anik, wys. 1933 m n.p.m.
- Długość linii kolejowych – 1628 km, z czego 345 km to linie zelektryfikowane.
- Długość dróg – 12 633 km
Topografia
Obszar kraju ma charakter górski i wyżynny. Przeważająca część kraju jest zalesiona (80%). Średnia wysokość wynosi ok. 500 m n.p.m. Głównym pasmem górskim jest Sichote-Aliń z najwyższym szczytem Kraju Nadmorskiego – górą Anik (1933 m n.p.m.), składające się z licznych mniejszych pasm. Na południu liczne jaskinie krasowe, np. Spiaszczaja Krasawica. Góry poprzecinane są licznymi dolinami rzek i potoków. Największą rzeką jest Ussuri z dopływem Bolszą Ussurką. Zachodnia część kraju położona jest na Nizinie Chanka nad największym rosyjskim jeziorem na Dalekim Wschodzie, Chanką. W kraju znajdują się również liczne małe wyspy, jak: Rosyjska, Popowa, Putiatina, Rejneke, Rikorda, Archipelag Rimskiego-Korsakowa, Askold, Pietrowa i inne. Na Morzu Japońskim, w pobliżu Władywostoku, znajduje się Półwysep Jankowskiego – nazwany na cześć polskiego zesłańca Michała Jankowskiego, pioniera rosyjskiego Dalekiego Wschodu, archeologa, przedsiębiorcy, przyrodnika i hodowcy.
Klimat
Klimat kraju jest umiarkowany chłodny monsunowy.
Ludność
W 1989 roku zaludnienie kraju wynosiło 2 258 391 osób[2], w 2002 roku 2 071 210[3], a w roku 2010 spadło do 1 956 497 mieszkańców[4]. W roku tym w skład populacji wchodziły następujące narodowości[5]:
- Rosjanie: 92,5%
- Ukraińcy: 2,8%
- Koreańczycy: 1%
- Tatarzy: 0,6%
- Uzbecy: 0,5%
- Białorusini: 0,3%
- Ormianie: 0,3%
- Azerowie: 0,2%
- Mordwini: 0,1%
- Chińczycy: 0,2%
- pozostali: 1,5%
Religia
Według oficjalnego sondażu z roku 2012[6] 26,6% ludności Kraju Nadmorskiego zalicza się do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, 6% to niezrzeszeni chrześcijanie, 1% zalicza się do innej Cerkwi prawosławnej, 1% populacji zalicza się do rodzimowierstwa słowiańskiego (słowiańskie neopogaństwo). W dalszej kolejności, 24% populacji jest wierząca, lecz nie należy do żadnej wspólnoty religijnej, 35% to ateiści, oraz 6,4% wskazuje inne religie lub nie chciała odpowiedzieć na pytanie[6].
Podział administracyjny
Kraj Nadmorski podzielony jest na 8 okręgów miejskich i 25 okręgów municypalne[7][8]. System ten zastąpił wcześniejszy podział na miasta wydzielone, zamknięte i rejony.
Okręgi miejskie
| Okręg | Miasto | Liczba mieszkańców
(2024)[9] |
|---|---|---|
| arsienjewski | Arsienjew | 47015 |
| artiomowski | Artiom | 117762 |
| Bolszoj Kamień | Bolszoj Kamień | 42502 |
| władywostocki | Władywostok | 622782 |
| dalnierieczenski | Dalnierieczensk | 24564 |
| nachodkijski | Nachodka | 135345 |
| ussuryjski | Ussuryjsk | 205435 |
| Fokino | Fokino | 27038 |
Okręgi municypalne
| Okręg | Ośrodek administracyjny | Liczba mieszkańców
(2024)[9] |
|---|---|---|
| anuczynski | 12237 | |
| dalniegorski | Dalniegorsk | 38543 |
| dalnierieczenski | Dalnierieczensk | 7793 |
| kawalerowski | Kawalerowo | 20727 |
| kirowski | Kirowskij | 17312 |
| krasnoarmiejski | Nowopokrowka | 13859 |
| łazowski | Łazo | 11848 |
| łesozawodski | Łesozawodsk | |
| michajłowski | Michajłowka | 28747 |
| nadjeżdinski | Wolno-Nadjeżdinskoje | |
| oktiabr´ski | Pokrowka | 22743 |
| ołginski | Ołga | 7209 |
| Partizansk | Partizansk | 39123 |
| partizanski | Władimiro-Aleksandrowskoje | 29888 |
| pograniczny | 18096 | |
| pożarski | Łuczegorsk | 24093 |
| Spassk-Dalnij | Spassk-Dalnij | 34822 |
| tierniejski | Tierniej | 9728 |
| żankajski | Kamień-Rybołow | 17049 |
| żasanski | Sławianka | 24400 |
| żorołski | Żoroł | 24478 |
| czernigowski | Czeringowka | 25893 |
| czugujewski | 21090 | |
| szkotowski | Smolaninowo | 21051 |
| jakowlewski | Jakowlewka | 11970 |
Gospodarka
W Kraju Nadmorskim rozwinął się przemysł hutniczy, górniczy, rybny, maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, drzewny, chemiczny oraz materiałów budowlanych[10]. W regionie uprawia się pszenicę, owies, ryż, soję, buraki cukrowe, słonecznik oraz hoduje się bydło, zwierzęta futerkowe[10].
Transport
Przez kraj przebiega linia kolei transsyberyjskiej, która kończy tu swój bieg, oraz liczne drogi w tym droga magistralna M60. We Władywostoku znajduje się największy rosyjski port morski na Dalekim Wschodzie oraz międzynarodowy Port lotniczy Władywostok.
Tablice pojazdów zarejestrowanych w Kraju Nadmorskim mają oznaczenie 25 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.
Przypisy
- ↑ Предварительная оценка численности постоянного населения на 1 января 2021 года и в среднем за 2020 год. [dostęp 2021-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-04)].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 2002 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 2010 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Rosyjski spis ludności z 2010 roku.
- 1 2 Arena – Atlas of Religions and Nationalities in Russia. Sreda.org (Ang.).
- ↑ Местное самоуправление [online], аконодательное Собрание Приморского края [dostęp 2026-07-22] (ros.).
- ↑ 05 000 000 Муниципальные образования Приморского края \ КонсультантПлюс [online], www.consultant.ru [dostęp 2026-07-22].
- 1 2 ЧИСЛЕННОСТЬ ПОСТОЯННОГО НАСЕЛЕНИЯ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ ПО МУНИЦИПАЛЬНЫМ ОБРАЗОВАНИЯМ на 1 января 2024 года [xlsx] [dostęp 2026-07-22].
- 1 2 Kraj Nadmorski, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-10-18].
Bibliografia
- Dalewostocznyj Geologiczeskij Institut (Rosyjska Akademia Nauk): Nadmorski Kraj Rosji. [dostęp 2012-06-14]. (ros.).
Linki zewnętrzne
