Kruchaweczka czerwonawa
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
kruchaweczka czerwonawa |
| Nazwa systematyczna | |
| Psathyrella casca (Fr.) Konrad & Maubl. Encyclop. Mycol. (Paris) 14: 127 (1949) [1948] | |
Kruchaweczka czerwonawa (Psathyrella casca (Berk.) A.H. Sm.) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1838 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus cascus[1]. W 1949 r. Paul Konrad i André Maublanc przenieśli go do rodzaju Psathyrella[1]. Pozostałe synonimy[2]:
- Hypholoma cascum (Fr.) Gillet 1878
- Drosophila casca (Fr.) Quél. 1886
- Psathyra casca (Fr.) Singer 1936
Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]
Morfologia
Średnica 15–90 mm, higrofaniczny. Powierzchnia młodych okazów ciemnoczerwonobrązowa, starszych jasnobrązowa, niekiedy promieniście pomarszczona. Osłona bardzo dobrze rozwinięta, na brzegu trwała[4].
Kremowobiały, niekiedy włókienkowaty, niekiedy ze strefą pierścieniową[4].
Początkowo białe, po osiągnięciu dojrzałości różowo-szarobrązowe, purpurowobrązowe[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 8,5–10,5 × 4,5–5,5 μm, eliptyczne do prawie cylindrycznych, często fazowate, z wyraźną porą rostkową. Podstawki czterozarodnikowe. Cheilocystydy nieliczne, złożone głównie z komórek o kształcie od maczugowatego do kulistego. Pleurocystydy workowate, niekiedy z rozwidlonym lub główkowatym wierzchołkiem[4].
- Gatunki podobne
Podobne są kruchaweczka wąskoblaszkowa (Psathyrella spadiceogrisea) i kruchaweczka blada (Psathyrella fatua), ale różnią się słabo rozwiniętą osłoną. Kruchaweczka pniakowa (Psathyrella pseudocasca) ma kropkowane zarodniki (przy powiększeniu 1000 ×) i więcej wrzecionowatych pleurocystyd[4].
Występowanie i siedlisko
Występuje na rozproszonych stanowiskach w Europie[5]. W Polsce jego stanowiska podali Stanisław Domański w 1955 r.[3] oraz B. Gierczyk i T. Ślusarczyk w 2020 r.[6] Według W. Wojewody jego częśtość występowania i stopień zagrożenia w Polsce nie są znane[3].
Kruchaweczki to grzyby grzyby saprotroficzne. Kruchaweczka czerwonawa występuje w lasach na martwym drewnie[3].
Przypisy
- 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2026-07-01] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2026-07-01] (ang.).
- 1 2 3 4 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 552, ISBN 83-89648-09-1, OCLC 749547600.
- 1 2 3 4 5 Patrice Tanchaud, Psathyrella casca (Fr.) Konrad & Mautbl. [online] [dostęp 2026-07-01] (fr.).
- ↑ Występowanie psathyrella casca na świecie [online] [dostęp 2026-07-01] (ang.).
- ↑ Psathyrella casca (kruchaweczka czerwonawa) [online] [dostęp 2026-07-01] (pol.).