Krytonosek myszaty
| Scytalopus pachecoi[1] | |
| Maurício, 2005 | |
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Infragromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
krytonosek myszaty |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 | |
| Zasięg występowania | |
 | |
Krytonosek myszaty[3] (Scytalopus pachecoi) – gatunek małego ptaka z rodziny krytonosowatych (Rhinocryptidae). Występuje w południowej Brazylii (w stanach Rio Grande do Sul i Santa Catarina) i w skrajnie północno-wschodniej Argentynie (w prowincji Misiones). Nie jest zagrożony wyginięciem.
- Taksonomia
Początkowo sądzono, że ptaki te to krytonoski śniade (Scytalopus speluncae), jednak w 2005 roku opisano je jako nowy gatunek, na podstawie różnicy w upierzeniu i wydawanych odgłosach. Holotyp, dorosły samiec, został odłowiony 8 stycznia 2003 roku w Cerro das Almas w gminie Capão do Leão (stan Rio Grande do Sul). Kilkanaście paratypów (osobniki obu płci i w różnym wieku) pozyskano w różnych miejscach w latach 2001–2002. Epitetem gatunkowym upamiętniony został brazylijski ornitolog José Fernando Pacheco. Nie wyróżnia się podgatunków[4].
- Morfologia
Mierzy ok. 12 cm i waży ok. 15 gramów. Górne partie są głównie ciemnoszare, spód ciała bladoszary. Bok ciemnożółty, z ciemnymi paskami.
- Głos
Wydaje długie serie tonów z częstotliwością 2–3 na sekundę (w odróżnieniu od krytonoska śniadego, którego częstotliwość tych odgłosów to 5 tonów na sekundę). Wydaje także charakterystyczne, jednosylabowe (monosylabowe) odgłosy komunikacyjne oraz głośne odgłosy alarmujące.
- Biotop
Jego naturalnym środowiskiem są lasy i skraje lasów, gdzie często spotykany jest w pobliżu strumieni oraz w formacjach podszytu, takich jak zarośla bambusowe.
- Status zagrożenia
IUCN od 2007 roku uznaje krytonoska myszatego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana. Mimo wycinki lasów w obrębie zasięgu występowania, trend liczebności oceniany jest jako stabilny, gdyż gatunek bardziej preferuje lasy wtórne i zaburzone niż lasy pierwotne[2].
Przypisy
- ↑ Scytalopus pachecoi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 Scytalopus pachecoi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Scytalopodinae Müller,J, 1846 - krytonoski (wersja: 2021-01-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-04-19].
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-04-19] (ang.).
Bibliografia
- G.N. Maurício. Taxonomy of southern populations in the Scytalopus speluncae group, with description of a new species and remarks on the systematics and biogeography of the complex (Passeriformes: Rhinocryptidae). „Ararajuba”. 13 (1), s. 7–28, 2005.
- South American Classification Committee: Proposal (#196) to South American Classification Committee: Recognize the newly proposed taxon Scytalopus pachecoi as a species. Louisiana State University. Museum of Natural Science, 2005. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-07)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).