Kustrzebka bukowa

Kustrzebka bukowa

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	kustrzebniaki
Rząd	kustrzebkowce
Rodzina	kustrzebkowate
Rodzaj	kustrzebka
Gatunek	kustrzebka bukowa
Nazwa systematyczna
Peziza arvernensis Roze & Boud. Bull. Soc. bot. Fr. 26(Suppl.): LXXVI (1880) [1879]
Synonimy
Peziza arvernensis

Kustrzebka bukowa (Peziza arvernensis Roze & Boud.) – gatunek grzybów z rodziny kustrzebkowatych (Pezizaceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Peziza, Pezizaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisali go w 1880 r. Ernest Roze i Jean Louis Émile Boudier^[1]. synonimy nazwy naukowej:

• Aleuria arvernensis (Roze & Boud.) Gillet 1886
• Aleuria sylvestris Boud. 1906
• Galactinia sylvestris (Boud.) Svrček 1962
• Peziza silvestris (Boud.) Sacc. & Traverso 1911^[2].

Polską nazwę nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego^[3].

Owocnik

Typu apotecjum bez trzonu, początkowo półkulisty, potem wypłaszczający się, często z zawiniętym falistym brzegiem, zwykle pękający w okresie dojrzałości. Średnica od 3 do 7 cm (wyjątkowo do 10 cm). Wewnętrzna powierzchnia jest często lekko pomarszczona, najbardziej zauważalnie w części środkowej. Miąższ dość delikatny, różowawy o grubości 0,5–2 mm, bez wyraźnego zapachu i smaku. Powierzchnia hymenialna (górna) gładka i woskowata, żółtawo-brązowa do różowawo-brązowej, z wiekiem i wystawieniem na światło dzienne staje się średnio brązowa. Niepłodna dolna powierzchnia jest ziarnisto-oprószona, blado płowożółta w pobliżu brzegu, stopniowo przechodząca w bardziej brązowy odcień w kierunku podstawy^[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki eliptyczne bez gutuli, 15–20 × 9–10 µm, w okresie niedojrzałym gładkie, czasami w miarę dojrzewania stają się drobno brodawkowate^[5]. Worki cylindryczne, w odczynniku Melzera amyloidalne, średnio 300 × 15 µm, unitunikowe z ośmioma zarodnikami. Wstawki gładkie, cylindryczne, zwykle o średnicy 4 µm z lekko główkowatymi końcówkami, zwykle o średnicy 5–7 µm^[4].

Gatunki podobne

Jest wiele podobnych gatunków kustrzebek i rozróżnienie ich tylko na podstawie cech makroskopowych jest niemożliwe. Konieczne są badania mikroskopowe^[4].

Występuje w Ameryce Północnej i Południowej, Europie, Australii, Azji i na Nowej Zelandii^[6]. M.A. Chmiel w 2006 r. przytoczyła 3 stanowiska w Polsce^[7], w późniejszych latach podano następne^[8]. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną^[9].

Saprotrof rozwijający się na spróchniałym drewnie^[7]. Zwykle występuje na ziemi w miejscach, w których nagromadziły się resztki drzewne, co pomaga odróżnić ją od kilku podobnych gatunków kustrzebek, które rosną na łajnie lub bezpośrednio na gnijącym drewnie^[5].

Zwykle grzyby workowe o miseczkowatych owocnikach uważa się za grzyby niejadalne. Najprawdopodobniej w stanie surowym lub niedostatecznie ugotowanym jest lekko trującym, mogącym powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego^[4].