Peziza

Kustrzebka
Ilustracja
Kustrzebka wygięta (Peziza repanda)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

kustrzebniaki

Rząd

kustrzebkowce

Rodzina

kustrzebkowate

Rodzaj

kustrzebka

Nazwa systematyczna
Peziza Dill. ex Fr.
Syst. mycol. (Lundae) 2: 40 (1822)
Typ nomenklatoryczny

Peziza vesiculosa Bull. 1790

Peziza Dill. ex Fr. (kustrzebka) – rodzaj grzybów z rodziny kustrzebkowatych (Pezizaceae)[1].

Cechy charakterystyczne

Strzępki z przegrodami[2]. Owocniki przeważnie bez trzonu, kubkowate do miseczkowatych. Strona wewnętrzna pokryta warstwą rodzajną. Miąższ łamliwy, po skaleczeniu u niektórych gatunków wydzielający barwne mleczko. Bazydiospory bezbarwne, eliptyczne, gładkie, brodawkowate do siatkowatych. Parafizy proste. Końce worków w roztworze Lugola barwią się niebiesko. Grzyby saprotroficzne rosnące na ziemi, drewnie, wypaleniskach[3]. Niektóre gatunki to grzyby koprofilne[2].

U większości gatunków znane są tylko teleomorfy. Rozmnażanie płciowe zachodzi przez somatogamię między sąsiednimi komórkami. Nieliczne gatunki egzogennie tworzą konidia i chlamydospory. Chlamydospory są grubościennymi komórkami spoczynkowymi i powstają pojedynczo lub szeregowo w strzępkach.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pezizaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Rodzaj Peziza utworzyli Johann Jakob Dillenius i Elias Fries w 1822 r. Gatunkiem typowym jest Peziza vesiculosa Bull. 1790[1]. Synonimy nazwy naukowej: Aleuria (Fr.) Gillet, Aleurina (Sacc.) Sacc. & P. Syd., in Saccardo, Daleomyces Setch., Durandiomyces Seaver, Galactinia (Cooke) Boud., Geoscypha (Cooke) Lambotte, Gonzala Adans. ex Léman, Heteroplegma Clem., Hydnoplicata Gilkey, Infundibulum Velen., Iotidea Clem., Lepidotia Boud., Napomyces Clem. & Shear, Paramitra Benedix, Peziza subdiv. Aleuria Fr., Peziza subgen. Galactinia Cooke, Peziza subgen. Geoscypha Cooke, Peziza subgen. Phaeopezia Vido, Pfistera Korf & W.Y. Zhuang, Phaeopezia (Vido) Sacc., Phaeopezia subgen. Aleurina Sacc., Podaleuris Clem., Scodellina Gray[4]. Nazwa polska według M.A. Chmiel[5].

Gatunki występujące w Polsce:

Niektóre inne:

  • Peziza queletii Medardi, Lantieri & Cacialli 2014 – kustrzebka dwubarwna[6]

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[1]. Lista gatunków występujących w Polsce według M.A. Chmiel[5], atlasu grzybów[9], źródeł internetowych[7] i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[6]

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-13] (ang.).
  2. 1 2 Course- B.Sc. Part 1 Botany. Topic- Life History of Peziza (Fungi) [online] [dostęp 2023-11-19] (ang.).
  3. ↑ E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-09-25] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Maria Alicja Chmiel, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, s. 92–97, ISBN 978-83-89648-46-4.
  6. 1 2 3 4 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-21] (pol.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-11-08] (pol.).
  8. ↑ W checklist wymieniona pod synonimem Peziza crassipes Quél.
  9. 1 2 Peziza pseudoviolacea (kustrzebka fioletowawa) [online], grzyby.pl [dostęp 2023-11-21] (ang.).