Kwadrat babuni

Koszyk wykonany na szydełku z kwadratów babuni
Kwadrat babuni - projekt pani Phelps, opublikowany w Prairie Farmer Magazine, April (kwiecień) 4, 1885 r.

Kwadrat babuni – dekoracyjny kwadrat, przypominający grubą koronkę, wykonany ręcznie na szydełku.

Opis

Pracę nad kwadratem babuni (ang. granny square) techniką szydełkowania zaczyna się albo od tzw. magicznego koła[1], które można zamknąć po przerobieniu na szydełku, albo od pętelki z oczek łańcuszka[2].

Podstawowe kwadraty babuni składają się naprzemiennie z podwójnych i łańcuszkowych oczek. Różne wzory wykorzystują różne rodzaje ściegów lub tworzą inne kształty geometryczne, takie jak sześciokąty. Aby uzyskać wyraźny kąt w rogach, używa się dodatkowych oczek łańcuszka. Kolejne okrążenia są dodawane poprzez owinięcie wielu oczek wokół istniejących oczek łańcuszka[3][2].

Kwadraty babuni łączone są w celu wykonania odzieży, torebek, koców i innych tekstyliów domowych[2], ale są też wykorzystywane w pracach artystów i projektantów mody (m.in. Cate Blanchet wystąpiła w 2010 r. w sukni z kwadratów babuni[4])[5][6]. Po zakończeniu kwadraty babuni zwykle poddaje się blokowaniu[7].

Wielokolorowe kwadraty są skutecznym sposobem na wykorzystanie niewielkich ilości włóczki pozostałej po innych projektach, a podstawowe motywy kwadratów nie wymagają zaawansowanych umiejętności[2].

Najwcześniejszy znany przykład tradycyjnego kwadratu babuni, zaprojektowany przez panią Phelps, został opublikowany w wydaniu Prairie Farmer z 5 kwietnia 1885 roku[8][9]. W wydanej kilka lat później książce The Art of Crocheting (1891) pojawia się już podobny kwadrat wraz z opisem wykonania, polecającym także użycie różnych kolorów nici w kolejnych rzędach robótki[10].

Kobieta w chuście wykonanej z kwadratów babuni - Walia, 1953 r.

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Woźnicka O., Szydełkiem i na drutach: kreatywnie, łatwo i z czułością, Wydanie I, Kraków: Znak JednymSłowem, 2022, ISBN 978-83-240-7680-2. s.66
  2. 1 2 3 4 Agnieszka Chodkowska-Gyurics (red.), Kwadraty babuni: kompletny poradnik: 100 motywów szydełkowych do mieszania i łączenia, Wydanie I, Białystok: Wydawnictwo Kobiece Agnieszka Stankiewicz-Kierus sp.k, 2024, ISBN 978-83-8321-768-0.
  3. ↑ Dianna Timmons, Crochet Granny Square Made Easy. The Complete Guide to Learn..., 2023, ISBN 978-3-7554-3146-6.
  4. ↑ Elle Halliwell, Cate Blanchett makes a 'gran' entrance [online], 3 września 2013.
  5. ↑ e, Granny-A-Go-Go: History of Crochet Granny Squares [online], Interweave, 22 kwietnia 2017 [dostęp 2025-11-29] (ang.).
  6. ↑ Why Is the Granny Square Called a Granny Square? [online], PieceWork [dostęp 2025-11-29] (ang.).
  7. ↑ Why Blocking Matters: Unlocking the Magic in Your Swatches and Knits – The Knitting Guild Association [online] [dostęp 2025-12-17] (ang.).
  8. ↑ Prairie Farmer 4 April 1885 — Illinois Digital Newspaper Collections [online], idnc.library.illinois.edu [dostęp 2025-07-05].
  9. ↑ The First Granny Square: Translating the 1880s' Crazy-Quilt Trend to Crochet [online], PieceWork [dostęp 2025-12-16] (ang.).
  10. ↑ University of California Libraries, The Art of Crocheting, London : The Butterick Publishing Co. (Limited), 1891, s. 95 [dostęp 2025-11-29].