Larysa Gamska
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
historyczka, działaczka opozycyjna |
| Alma Mater | |
| Pracodawca |
Żydowski Instytut Historyczny (1971–1982) |
| Rodzice | |
| Odznaczenia | |
Larysa Gamska (ur. 8 października 1935, zm. 24 grudnia 2008[1]) – polska historyczka, działaczka opozycji demokratycznej.
Życiorys
Córka działaczy komunistycznych Michała Gamskiego (1905–1966) i Julii Darnickiej-Gamskiej (1905–1969)[2]. Dzieciństwo spędziła w Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. Do Polski przyjechała w 1956[3][4]. W 1974 ukończyła studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim[5].
Uczestniczka wydarzeń marcowych w 1968, za co została zwolniona z pracy w Państwowych Wydawnictwach Rolniczych. W 1971 rozpoczęła pracę w Żydowskim Instytucie Historycznym, skąd w 1982 została zwolniona za działalność opozycyjną. Następnie aż do emerytury była bezrobotna[6].
W latach 1970–1989 była zaangażowana w przechowywanie, kolportowanie i przekazywanie wydawnictw podziemnych, m.in. Biuletyn Informacyjny KSS „KOR”, „Robotnika”, „Krytykę”, „Puls”, „Tygodnik Wojenny, „Tygodnik Mazowsze” oraz publikacji NOW, CDN i Kręgu. Była także ich współpracowniczką. Podczas stanu wojennego rozwoziła pieniądze do struktur podziemnych w kraju. Jeździła na procesy opozycjonistów. Zajmowała się przemytem wydawnictw do ZSRS, w czym pomagali jej Siergiej Sierow i Wiktor Szejnis. W 1988 uczestniczyła w kongresie ROPCiO w Nowej Hucie, a w 1991 ze Zbigniewem Romaszewskim współorganizowała podobny kongres w Petersburgu[6][7].
W 2009 „za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce” została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[8][6].
Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze B2-3-11[1].
Przypisy
- 1 2 Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2026-06-30].
- ↑ Gamska Larysa, 08-10-1935, imię ojca: Michał, polskiemiesiace.ipn.gov.pl [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-06-30].
- ↑ Elżbieta Ficowska, Ficowska Elżbieta cz. 2 [online], 25 czerwca 2022 [dostęp 2026-06-30].
- ↑ Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 2, Warszawa, Książka i Wiedza, 1978, s. 392–393.
- ↑ Iwona Włodarczyk, Paweł Derecki, Michał Leśniewski, Piotr Węcowski, Spis absolwentów Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (1945–2010), Warszawa: Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, 2010 [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-04-30].
- 1 2 3 Prezydent odznaczył Larysę Gamską, prezydent.pl, 7 stycznia 2009 [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-06-30].
- ↑ Larysa Gamska, slownik-niezaleznidlakultury.sws.org.pl [zarchiwizowane 2026-01-13].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 stycznia 2009 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2009 r. Nr 29, poz. 417 (ISAP)).