Larysa Gamska

Larysa Gamska
Data urodzenia

8 października 1935

Data śmierci

24 grudnia 2008

Miejsce spoczynku

Cmentarz Wojskowy na Powązkach

Zawód, zajęcie

historyczka, działaczka opozycyjna

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Pracodawca

Żydowski Instytut Historyczny (1971–1982)

Rodzice

Michał Gamski
Julia Darnicka-Gamska

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Larysa Gamska (ur. 8 października 1935, zm. 24 grudnia 2008[1]) – polska historyczka, działaczka opozycji demokratycznej.

Życiorys

Córka działaczy komunistycznych Michała Gamskiego (1905–1966) i Julii Darnickiej-Gamskiej (1905–1969)[2]. Dzieciństwo spędziła w Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. Do Polski przyjechała w 1956[3][4]. W 1974 ukończyła studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim[5].

Uczestniczka wydarzeń marcowych w 1968, za co została zwolniona z pracy w Państwowych Wydawnictwach Rolniczych. W 1971 rozpoczęła pracę w Żydowskim Instytucie Historycznym, skąd w 1982 została zwolniona za działalność opozycyjną. Następnie aż do emerytury była bezrobotna[6].

W latach 1970–1989 była zaangażowana w przechowywanie, kolportowanie i przekazywanie wydawnictw podziemnych, m.in. Biuletyn Informacyjny KSS „KOR”, „Robotnika”, „Krytykę”, „Puls”, „Tygodnik Wojenny, „Tygodnik Mazowsze” oraz publikacji NOW, CDN i Kręgu. Była także ich współpracowniczką. Podczas stanu wojennego rozwoziła pieniądze do struktur podziemnych w kraju. Jeździła na procesy opozycjonistów. Zajmowała się przemytem wydawnictw do ZSRS, w czym pomagali jej Siergiej Sierow i Wiktor Szejnis. W 1988 uczestniczyła w kongresie ROPCiO w Nowej Hucie, a w 1991 ze Zbigniewem Romaszewskim współorganizowała podobny kongres w Petersburgu[6][7].

W 2009 „za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce” została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[8][6].

Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze B2-3-11[1].

Przypisy

  1. 1 2 Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2026-06-30].
  2. ↑ Gamska Larysa, 08-10-1935, imię ojca: Michał, polskiemiesiace.ipn.gov.pl [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-06-30].
  3. ↑ Elżbieta Ficowska, Ficowska Elżbieta cz. 2 [online], 25 czerwca 2022 [dostęp 2026-06-30].
  4. ↑ Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 2, Warszawa, Książka i Wiedza, 1978, s. 392–393.
  5. ↑ Iwona Włodarczyk, Paweł Derecki, Michał Leśniewski, Piotr Węcowski, Spis absolwentów Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (1945–2010), Warszawa: Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, 2010 [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-04-30].
  6. 1 2 3 Prezydent odznaczył Larysę Gamską, prezydent.pl, 7 stycznia 2009 [dostęp 2026-06-30] [zarchiwizowane 2026-06-30].
  7. ↑ Larysa Gamska, slownik-niezaleznidlakultury.sws.org.pl [zarchiwizowane 2026-01-13].
  8. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 stycznia 2009 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2009 r. Nr 29, poz. 417 (ISAP)).