Leiosoma oblongulum
| Leiosoma oblongulum | |||
| (Boheman, 1842) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Molytinae | ||
| Plemię |
Molytini | ||
| Podplemię |
Leiosomatina | ||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
Leiosoma oblongulum | ||
| Synonimy | |||
| |||
Leiosoma oblongulum – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Zamieszkuje Europę. Żeruje na jaskrowatych.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1842 roku przez Carla Henrika Bohemana pod nazwą Leiosomus oblongulus[1].
Morfologia
Chrząszcz o ciele długości od 2,1[2] do 3 mm[3], w zarysie jajowatym[2], silnie lśniącym[2][3]. Ubarwienie jest czarne, czasem z metalicznym połyskiem niebieskim lub fioletowym, przy czym stopy i większa część czułków są brunatne[3].
Głowa ma oczy wyraźnie wypukłe[3]. Ryjek jest mniej więcej tak długi jak przedplecze, dość gruby i ku dołowi mocno zakrzywiony[3][2]. Człon czułków poprzedzający buławkę jest znacznie węższy niż ona[3].
Przedplecze zwęża się ku przodowi mniej więcej od środka długości[2]. Punktowanie jego bywa różne, od dość gęstego i grubego po dość drobne i skąpe[3][2]. Pokrywy mają płaskie do lekko wypukłych międzyrzędy[2] oraz lekko wgłębione, grubo punktowane rzędy[3]. Śródpiersie i episternity zapiersia są gęsto porośnięte białawymi, włosowatymi łuskami. Skrzydła tylnej pary nie występują[3][2]. Odnóża są nieco smuklejsze niż u zaradnika zawilcowego[3] i nie mają choćby szczątkowych zębów na udach. U samca przednie golenie są szablasto zakrzywione dowewnętrznie[3][2] i lekko na szczycie skręcone[2].
Ekologia i występowanie
Owad ten zasiedla wilgotne lasy liściaste, zarośla oraz podmokłe łąki[4], zwłaszcza na obszarach górskich[4][2]. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są fitofagami jaskrowatych. Jako ich rośliny pokarmowe wymienia się jaskra rozłogowego, orlika pospolitego i zawilca gajowego[3][4]. Osobniki dorosłe poza roślinami spotykane są także w ściółce i wśród mchów[4].
Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii (z Anglii[4][2]), Francji, Belgii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Włoch, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Grecji[1].
W Polsce jest owadem bardzo rzadkim[4], znanym wyłącznie z Pienin[5] i Beskidu Sądeckiego[3]. Na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” umieszczony został jako gatunek najmniejszej troski (LC)[6].
Przypisy
- 1 2 M.A. Alonso-Zarazaga, subfamily Molytinae, [w:] I. Lobl, A. Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume 8. Curculionoidea II, Stenstrup: Apollo Books, 2013, s. 488, ISBN 978-90-04-25916-4.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Arved Lompe (n. H. Kippenberg): Gattung Leiosoma. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2026-05-07].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Stanisław Smreczyński: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 98c. Ryjkowce - Curculionidae. Podrodziny Tanymecinae, Cleoninae, Tanyrhynchinae, Hylobiinae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1968, s. 62-64.
- 1 2 3 4 5 6 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 20. Chrząszcze – Coleoptera. Ryjkowce – Curculionidae, część 2. Warszawa: 1995.
- ↑ B. Petryszak. Ryjkowce (Coleoptera, Curculionidae) Małych Pienin. „Zeszyty Naukowe UJ, Zoologia”. 38, s. 7-27, 1993.
- ↑ Jerzy Pawłowski, Daniel Kubisz, Mieczysław Mazur: Coleoptera. Chrząszcze. W: Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior (red.). Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (PAN), 2002, s. 88-110. ISBN 83-901236-8-1.