Zaradnik
| Leiosoma | |||
| Stephens, 1829 | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Molytinae | ||
| Plemię |
Molytini | ||
| Podplemię |
Plinthina | ||
| Rodzaj |
zaradnik | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Curculio punctatus Marsham, 1802 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Zaradnik[1] (Leiosoma) – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae.
Morfologia
Chrząszcze o ciele długości od 1,7 do 3 mm. Ubarwienie jest czarne z częściowo brunatnymi, czerwonobrunatnymi lub żółtawymi odnóżami i czułkami. Oskórek zwykle jest mocno lśniący, rzadziej matowy wskutek obecności intensywnej rzeźby. Owłosienie wierzchu i spodu ciała jest czarne i na tyle skąpe, że ciało robi wrażenie nagiego[2][3].
Głowa ma oczy płaskie do nieznacznie wysklepionych[2]. Wyraźnie zakrzywiony, stosunkowo gruby ryjek jest w przybliżeniu tak długi jak przedplecze[2][3].
Przedplecze jest mocno wypukłe poprzecznie i słabo w profilu[2], grubo i gęsto punktowane. Typowo jego tylna część jest prawie walcowata, a na przedzie boki silnie zbiegają się ku przodowi, bywa jednak, że boki przedplecza są bardziej zaokrąglone. Tarczka jest od zewnątrz słabo widoczna lub niewidoczna. Pokrywy są owalne, trochę szersze od przedplecza, o zwykle wykrojonym przednim brzegu, pozbawione guzów barkowych i o lekko zaznaczonych kątach barkowych. Rzędy są wyraźne, złożone z dużych punktów, często wgłębione. Międzyrzędy bywają od płaskich po wyraźnie wypukłe i mają pojedynczy szereg punktów. Tylna para skrzydeł nie występuje. Odnóża mają drobne pazurki i zwykle bezzębne uda. Częsty jest dymorfizm płciowy w budowie przednich goleni[2][3].
Ekologia i występowanie
Owady te zamieszkują głównie tereny podgórskie i górskie, gdzie dochodzą do piętra alpejskiego. Gatunki o poznanych roślinach żywicielskich są w mniejszości i żerują na jaskrowatych. Osobniki dorosłe spotyka się wśród opadłego listowia i mchów[2][3].
Rodzaj palearktyczny[2]. W Polsce stwierdzono cztery gatunki (zobacz: Molytinae Polski)[4].
Taksonomia
Takson ten wprowadzony został w 1829 roku przez Jamesa F. Stephensa[4]. Zalicza się do niego 44 opisane gatunki[5]:
- Leiosoma alpinum Pedroni, 2012
- Leiosoma angelinii Pedroni, 2012
- Leiosoma apenninicola Hoffmann, 1961
- Leiosoma apionides (Wollaston, 1864)
- Leiosoma baudii Bedel, 1884
- Leiosoma bedeli Daniel, 1906
- Leiosoma bosnicum Daniel, 1906
- Leiosoma colonnellii Pedroni, 2012
- Leiosoma concinnum Boheman, 1842
- Leiosoma cribrum (Gyllenhal, 1834)
- Leiosoma cyanopterum Redtenbacher, 1847
- Leiosoma dardagnense Pedroni, 2012
- Leiosoma deflexum (Panzer, 1795) – zaradnik zawilcowy
- Leiosoma devillei Bedel, 1912
- Leiosoma diottii Pedroni, 2018
- Leiosoma fiscellense Pedroni, 2012
- Leiosoma formaneki Lokay, 1908
- Leiosoma foveolatum Chevrolat, 1859
- Leiosoma hernicum Pedroni, 2012
- Leiosoma hipponense Desbrochers des Loges, 1875
- Leiosoma kirschii Gredler, 1866
- Leiosoma komovicum Pedroni, 2018
- Leiosoma kostali Pedroni, 2018
- Leiosoma lethierryi Brisout de Barneville, 1863
- Leiosoma matesiense Diotti et Caldara, 2017
- Leiosoma muscorum Brisout de Barneville, 1863
- Leiosoma nicolasi Tempère, 1979
- Leiosoma oblongulum Boheman, 1842
- Leiosoma osellai Diotti et Caldara, 2020
- Leiosoma pandellei Brisout de Barneville, 1867
- Leiosoma pseudopyrenaeum Tempère, 1979
- Leiosoma pyrenaeum Brisout de Barneville, 1867
- Leiosoma reitteri Bedel, 1884
- Leiosoma reynosae Brisout de Barneville, 1866
- Leiosoma robustum Seidlitz, 1867
- Leiosoma rosti Stierlin, 1894
- Leiosoma rufipes Brisout de Barneville, 1863
- Leiosoma scrobifer Rottenberg, 1872
- Leiosoma senex Pedroni, 2018
- Leiosoma stierlini Tournier, 1860
- Leiosoma subcoriaceum Daniel, 1906
- Leiosoma substriatum Chevrolat, 1859
- Leiosoma talamellii Pedroni, 2010
- Leiosoma troglodytes Rye, 1873
Przypisy
- ↑ Leiosoma deflexum – Zaradnik zawilcowy. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2026-05-07].
- 1 2 3 4 5 6 7 Stanisław Smreczyński: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 98c. Ryjkowce – Curculionidae. Podrodziny Tanymecinae, Cleoninae, Tanyrhynchinae, Hylobiinae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1968, s. 62-64.
- 1 2 3 4 Arved Lompe (n. H. Kippenberg): Gattung Leiosoma. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2026-05-16].
- 1 2 M.A. Alonso-Zarazaga, subfamily Molytinae, [w:] I. Lobl, A. Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume 8. Curculionoidea II, Stenstrup: Apollo Books, 2013, s. 487-488, ISBN 978-90-04-25916-4.
- ↑ Leiosoma Stephens, 1829. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-05-16].