Leniwe pierogi

Leniwe pierogi
śniadanie, obiad lub deser
{{{alt grafiki}}}
Domowe leniwe pierogi ze stopionym masłem i cynamonem
Inne nazwy

leniwe

Rodzaj

kluski

Kuchnia

polska

Miejsce powstania

Polska

Obróbka żywności

gotowanie

Składniki

Leniwe pierogi[3][1][2][4][5] (pierogi leniwe[2][6], potocznie: leniwe[7]) – grube kluski przyrządzane z twarogu, jaj, mąki i ugotowanych ziemniaków (opcjonalny składnik), gotowane w lekko osolonej wodzie[2][8][3][1].

Nazwa „leniwe pierogi” wywodzi się stąd, że podstawowe składniki tych klusek (twaróg, jajka i mąka) są takie jak składniki na pierogi z serem[9].

Według polskich podręczników do gastronomii, składniki na leniwe pierogi z ciasta ziemniaczanego są następujące: ser biały, gotowane ziemniaki, mąka pszenna, jaja, mąka ziemniaczana, sól do smaku[2][4]. Ser i ziemniaki przepuszcza się przez maszynkę, następnie łączy z pozostałymi składnikami[2][4]. Wyrobione ciasto dzieli się na części, z których formuje się wałki o średnicy 3 cm, które następnie się spłaszcza i kroi na ukośne kluski[2][4]. Przed pokrojeniem, za pomocą tępej strony noża, można odcisnąć na cieście kratkę[4].

Przygotowanie leniwych bez ziemniaków wygląda zaś następująco: twaróg przepuszcza się przez maszynkę i łączy z żółtkami jaj, następnie dodaje się pianę ubitą z białek i mąkę pszenną[4]. Z zarobionym ciastem postępuje się tak samo jak w przypadku leniwych ziemniaczanych[4].

Obie wersje leniwych pierogów przygotowuje się bezpośrednio przed podaniem, zarabiając ciasto partiami w miarę zapotrzebowania[6][4].

Dla porównania, poniżej przepis na „pierogi leniwe” według Marii Ochorowicz-Monatowej (1866–1925)[5][10]:

Łyżkę masła i 4 żółtka utrzeć w misce na pianę; funt sera twaroga (musi być dobrze odciśnięty i świeży, nie kwaśny) zetrzeć na tarku, przetasować przez sito, posolić i wymieszawszy z masłem i jajami, utrzeć do gładkości. Ubić pianę z pozostałych białek, dać do sera, wsypać dwie łyżki mąki, wymieszać lekko, wyrzucić na stolnicę wysypaną mąką, urobić długie dwa wałki, spłaszczyć je trochę, nakarbować w kratkę nożem i krajać ukośne pierożki. Gotować przed samem podaniem w kipiącej wodzie 10—15 minut, wyjmować ostrożnie durszlakową łyżką, układać na półmisku i polać obficie masłem z rumianą bułeczką.

Sposoby podania

Czasem dodatkowo podsmaża się je na patelni.

Są potrawą zaliczaną do legumin[11], przygotowywaną na śniadanie, obiad lub deser. Leniwe najczęściej podawane są na słodko[1] ale też i na słono:

Wartość odżywcza

Leniwe pierogi, ponieważ zawierają białko z twarogu, dają uczucie sytości, ale ich wartość odżywcza zależy od sposobu przygotowania oraz dodatków. Podane bez okrasy są lekkostrawne.

Bywają określane jako potrawa bardzo wartościowa[2]. Autorzy książki Dobra kuchnia z kolei zauważają, że, podobnie do pierogów ruskich, jest to danie ubogie witaminy i składniki mineralne[12].

Wartość odżywcza
leniwe pierogi, mrożone
(100 g)
Wartość energetyczna 678 kJ (162 kcal)
Białka 13 g
Węglowodany 23 g
Tłuszcze 2 g
Dane liczbowe na podstawie: [13]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[14]

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać leniwe pierogi [w:] Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl) [online], Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk [dostęp 2022-01-13].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 „Ciasta wyrabiane na stolnicy: Ciasto ziemniaczane”. W: Krystyna Flis, Aleksandra Procner: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik dla technikum. Część 2. Wyd. XVIII. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2009, s. 79–81. ISBN 978-83-02-02862-5 (część 2), ISBN 978-83-02-03170-0 (całość).
  3. 1 2 leniwe pierogi, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-01-13].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 „Przepisy kulinarne”, przepisy „Leniwe pierogi” oraz „Leniwe pierogi ziemniaczane”. W: praca zbiorowa: Kucharz gastronom. Wyd. III poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo przemysłu lekkiego i spożywczego, 1968, s. 879–880.
  5. 1 2 „Leniwe pierogi”. W: Andrzej Kozioł: Polski słownik kuchenny i biesiadny. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Text”, 2003?, s. 144–145. ISBN 83-88934-14-7.
  6. 1 2 Zofia Maciesowicz: „Potrawy z mleka i serów” > „Potrawy z sera” > „Drugie dania”, wstęp oraz przepis „Pierogi leniwe”. W: praca zbiorowa (koordynator: Maria Szczygłowa): Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1976, s. 253–254.
  7. ↑ leniwe, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-01-13].
  8. 1 2 3 Kuchnia polska, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1985, s. 342, ISBN 83-208-0494-9.
  9. ↑ Magdalena Kasprzyk-Chevriaux, Deser na obiad: leguminy w obiadowym menu, [w:] Culture.pl [online], Instytut Adama Mickiewicza, 1 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-04].
  10. ↑ „Rozdział XXII. Potrawy z mąki i kaszy, przepis „47. Pierogi leniwe”. W: Marya Ochorowicz-Monatowa: Uniwersalna książka kucharska. Wyd. trzecie znacznie powiększone. Warszawa – Lwów: Księgarnia E. Wende i S-ka, 1913, s. 572. (skany książki w bibliotece cyfrowej Polona)
  11. ↑ Magdalena Kasprzyk-Chevriaux, Deser na obiad: leguminy w obiadowym menu, [w:] Culture.pl [online], Instytut Adama Mickiewicza, 1 grudnia 2015 [dostęp 2022-01-13].
  12. ↑ Zofia Bagieńska: „Zupy i dodatki do zup”, wstęp do podrozdziału „Zupy kremy”. W: praca zbiorowa (koordynator: Maria Szczygłowa): Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1976, s. 101.
  13. ↑ Urszula Łatka: Technologia i towaroznawstwo. Wyd. piąte. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2008, s. 140. ISBN 978-83-02-08784-4.
  14. ↑ Dietary Reference Intakes Tables and Application, Institute of Health, The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (ang.).