Leopold Berg

Leopold Berg
Ilustracja
major kawalerii major kawalerii
Data i miejsce urodzenia

23 lipca 1894
Falkenstein

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Jednostki

7 Pułk Ułanów Lubelskich
Korpus Ochrony Pogranicza
Centrum Wyszkolenia Kawalerii

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa:
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej

Leopold Berg (ur. 23 lipca 1894 we wsi Falkenstein, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Jana i Katarzyny z domu Enders, urodzony 23 lipca 1894 we wsi Falkenstein[1][2] (obecnie Sokoliwka). Szkołę powszechną i gimnazjum ukończył we Lwowie, a następnie uczęszczał do Szkoły Kursów Handlowych[1]. W lipcu 1914 został powołany do armii austriackiej[1][3]. Otrzymał przydział do 4 pułku ułanów[3] oraz 12 kawaleryjskim baonie szturmowym[1]. Podczas walk frontowych został trzykrotnie ranny[1]. Służbę zakończył w stopniu wachmistrza[1]. 6 listopada 1918 ochotniczo wstąpił do 7 pułku ułanów[1], wraz z którym od 1 grudnia tego roku uczestniczył w walkach podczas wojny polsko-ukraińskiej, a następnie od 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej[1][4].

Za postawę wykazaną podczas walk, w 1921 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy[5], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.[6]:

11 grudnia 1918 r. podczas bitwy pod wsią Potylicz w walce z Ukraińcami, jadąc w szpicy szwadronu, w pewnym momencie został ostrzelany silnym ogniem kaemów ze wsi. Po spieszeniu się utrzymał łączność ogniową z nieprzyjacielem, dając możliwość spokojniejszemu przygotowaniu się szwadronu do boju. W czasie bitwy, która dla wielu jego żołnierzy była pierwszym bojem, wachm. Berg – „ten nieustraszony podoficer jazdy, który podczas wielkiej wojny służąc w austriackiej kawalerii w batalionie szturmowym otrzymał wszystkie, jakie były, dekoracje za męstwo” - z pogardą śmierci i w najryzykowniejszy sposób, narażając życie, nie kładąc się, biegał od skrzydła do skrzydła swojego plutonu, pilnując prawidłowego prowadzenia ognia. Gdy szwadron ruszył do ataku, pierwszy poderwał swój pluton, wpadł do wsi, w walce o pojedyncze chaty położył kilku Ukraińców, odciął drogę odwrotu i wziął kilkunastu jeńców[1].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał Wojsku Polskim i został odkomenderowany do SPPiech. w Bydgoszczy[1]. Został zweryfikowany do stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1920 roku i przydzielony do 7 pułku Ułanów Lubelskich w Mińsku Mazowieckim[1]. 5 października 1924 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[7]. 2 kwietnia 1929 roku został awansowany do stopnia rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[8]. W 1931 roku został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu i przydzielony do Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii. W roku szkolnym 1931/1932 dowodził 1 plutonem II szwadronu szkolnego. W roku szkolnym 1932/1933, 1933/1934 i 1934/1935 dowodził II szwadronem szkolnym. W roku szkolnym 1935/1936 i 1936/1937 dowodził I szwadronem szkolnym. W roku szkolnym 1937/1938 i 1938/1939 był zastępcą podpułkownika Edwarda Wani, komendanta Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii[9], a ponadto w 1938 w stopniu majora był kierownikiem wyszkolenia bojowego[1][4].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 pełnił obowiązki kwatermistrza w 27 pułku ułanów[1][4]. Po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach, dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[4][1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[1] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[4], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[10]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 170[4](270)[4].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[11][12][13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[14].

Był żonaty i miał dwie córki[15].

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” w Łasku został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Leopolda Berga[18].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 27.
  2. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 3.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 24.
  5. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 29 października 1921, s. 1448.
  6. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  7. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 75 z 21 lipca 1925 roku, s. 399.
  8. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 3 kwietnia 1929 roku, s. 107.
  9. ↑ Radomyski 1992 ↓, s. 40–45.
  10. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  11. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 10 [dostęp 2024-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  12. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  13. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  14. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
  15. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  16. ↑ M.P. z 1926 r. nr 252, poz. 706 „za zasługi położone około zabezpieczenia granic Państwa”.
  17. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 240.
  18. ↑ Dąb Pamięci - www [online], www.xn--meb.pisz.pl [dostęp 2024-10-17] (ang.).

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2026-06-24].
  • Rocznik Oficerski 1923 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 613, 686.
  • Rocznik Oficerski 1928 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 333, 355.
  • Rocznik Oficerski 1932 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 152, 812.
  • Stanisław Radomyski: Zarys historii Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1926–1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1992. ISBN 83-85621-06-7.
  • Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
  • Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
  • Leopold Berg. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2014-04-27].
  • Berg Leopold. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.52-4273 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-06-24].
  • Ogrody Wspomnień – Leopold Berg.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.