Leopold I Józef

Leopold I Józef

Książę cieszyński
Okres	od 1722 do 1729
Poprzednik	Karol VI Habsburg
Następca	Franciszek I Lotaryński
Książę Lotaryngii
Okres	od 1690 do 1729
Poprzednik	Karol V Leopold
Następca	Franciszek III
Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia	11 września 1679 Innsbruck
Data i miejsce śmierci	27 marca 1729 Lunéville
Ojciec	Karol V Leopold
Matka	Eleonora Habsburżanka
Żona	Elżbieta Charlotta Orleańska
Dzieci	Leopold Elżbieta Charlotta Ludwika Krystyna Maria Gabriela Charlotta Ludwik Józefa (Józefina) Gabriela Gabriela Ludwika Leopold Klemens Karol Franciszek I Eleonora Elżbieta Teresa Karol Anna Charlotta

Leopold Józef Lotaryński (ur. 11 września 1679 w Innsbrucku, zm. 27 marca 1729 w Lunéville) – książę Lotaryngii w latach 1690–1729 i książę cieszyński w latach 1722–1729, syn Karola V Lotaryńskiego i Eleonory Habsburżanki. Jego żoną była Elżbieta Charlotta Orleańska.

Leopold był synem Karola V, księcia Lotaryngii i jego żony Eleonory, przyrodniej siostry Leopolda I, cesarza rzymskiego.

W chwili narodzin Leopolda Lotaryngia i Bar były okupowane przez Ludwika XIV, co zmusiło jego rodziców do emigracji do Austrii, gdzie żyli pod opieką cesarza. Dlatego Leopold urodził się w pałacu w Innsbrucku i otrzymał imię na cześć cesarza. Leopold dorastał w Innsbrucku, podczas gdy jego ojciec był zaangażowany w obronę Wiednia przed Turkami.

W 1690 roku zmarł jego ojciec, a jedenastoletni Leopold odziedziczył wciąż okupowane księstwa. Jego matka, starając się spełnić ostatnią wolę męża, by zwrócić dzieci ojcu, zwróciła się do Reichstagu w Ratyzbonie o powrót syna do Lotaryngii. Leopold został wysłany do Wiednia, aby pod okiem cesarza zdobyć wykształcenie wojskowe. W Wiedniu dorastał ze swoimi kuzynami, arcyksiążętami Józefem i Karolem, przyszłymi cesarzami. W tym samym roku Leopold został również mianowany Kawalerem Orderu Złotego Runa.

Podobnie jak jego ojciec, wstąpił do armii cesarskiej i w wieku osiemnastu lat wziął udział w oblężeniu Timișoary w 1694 roku. Trzy lata później objął dowództwo nad Armią Renu.

30 października 1697 roku podpisaniem pokoju w Rijswijk zakończyła się wojna dziewięcioletnia (znana również jako wojna Ligi Augsburskiej) .

Traktat przywrócił księstwa Lotaryngii i Baru dynastii lotaryńskiej, zgodnie z nadzieją matki Leopolda; zmarła ona cztery dni później w Wiedniu. 17 sierpnia 1698 roku książę Leopold triumfalnie wjechał do stolicy Nancy. Odbudował i ponownie zaludnił swoje ogarnięte wojną księstwo, zachęcając do imigracji. Pod koniec jego panowania księstwo było bezpieczne i prosperujące.

W swojej polityce zagranicznej Leopold starał się podtrzymywać dobre stosunki z Francją i uspokoić potężnego sąsiada. 13 października 1698 roku w pałacu Fontainebleau Leopold poślubił Elżbietę Charlottę Orleańska, siostrzenicę Ludwika XIV, która ofiarowała bez grosza przy duszy księciu posag w wysokości 900 000 liwrów. Elżbieta Charlotta okazała się troskliwą matką i urodziła czternaścioro dzieci, z których tylko czworo dożyło wieku dojrzałego. Troje z nich zmarło w ciągu tygodnia w maju 1711 roku z powodu epidemii ospy w zamku Lunéville, wiejskiej siedzibie książąt Lotaryngii. ^[1]

Pomimo dyplomatycznych starań Leopolda, jego stolica, Nancy, została zajęta przez wojska obce podczas wojny o sukcesję hiszpańską (1700–1713). W obawie o rodzinę, Leopold przeniósł dwór do zamku w Lunéville, gdzie przebudował go na „Wersal Lotaryński”. To właśnie tutaj, w 1700 roku, urodził się jego pierwszy syn, Leopold.

W 1703 roku książę wprowadził Kodeks Leopolda, regulujący rządy w Księstwie. Wiele przestępstw, takich jak czary, fałszerstwo monet, podpalenia i akty seksualne „sprzeczne z naturą”, podlegało karze śmierci przez spalenie. Osoby winne kradzieży przedmiotów sakralnych z kościoła mogły zostać skazane na spalenie żywcem. Próbował on mianować swoją najstarszą córkę, Elżbietę Charlottę Gabrielę Lotaryńską, przełożoną Remiremont, ale bezskutecznie z powodu sprzeciwu papieża Klemensa XI. ^[2]

Życie małżeńskie Leopolda przeszło kryzys w 1708 roku, kiedy to wziął na kochankę Annę-Małgorzatę de Lignéville, księżniczkę Beauvau-Craon. Elżbieta Charlotta jednak, podążając za radą matki, milczała i nadal rodziła mężowi dzieci.

W 1708 roku Leopold rościł sobie prawa do Księstwa Monferratu jako najbliższy krewny swojego kuzyna, Karola III Gonzagi, byłego księcia Mantui, który został zdetronizowany i zmarł bez męskiego potomka. Cesarz obiecał jednak Montferrat książętom Sabaudii, ale pragnąc zrekompensować straty Lotaryngii,nadał Leopoldowi Księstwo cieszyńskie na Śląsku. ^[3]

W 1710 roku Leopold i jego żona odwiedzili Paryż, aby wziąć udział w ślubie siostrzenicy Elżbiety Charlotty, Marii Luizy Elżbiety, z księciem de Berry i byli wśród gości wystawnego bankietu w Pałacu Luksemburskim. Podczas wizyty Leopold, jako zagraniczny książę, otrzymał tytuł Królewskiej Wysokości .

W 1719 roku Leopold kupił hrabstwo Ligny-en-Barrois od swojego kuzyna, Karola Henryka z Vaudemont. Za jego panowania w całej Lotaryngii wprowadzono nowy system bezpieczeństwa. Próbował znieść poddaństwo, ale opłaty wykupowe były zbyt wysokie dla chłopów, nawet gdy Leopold zmniejszył je o połowę. W sylwestra 1719 roku wyzwolił swoich poddanych bez wykupu, mając nadzieję, że szlachta pójdzie w jego ślady.

W 1721 roku Leopold zorganizował edukację dla swojego najstarszego żyjącego syna i następcy tronu, Leopolda Klemensa, w Wiedniu. Zamierzał również nawiązać stosunki z arcyksiężniczką Marią Teresą, dziedziczką cesarza Karola VI. Jednak Leopold Klemens zmarł wkrótce potem w Lunéville, a jego miejsce zajął kolejny najstarszy syn, Franciszek Stefan, który udał się do Wiednia, gdzie poślubił Marię Teresę. Franciszek został cesarzem, a jego potomkowie, dynastia Habsburgów-Lotaryńskich, rządzili Austrią do 1918 roku.

W 1725 roku Leopold próbował zaaranżować małżeństwo swojej córki Anny Charlotty z młodym królem Ludwikiem XV, ale Ludwik Henryk de Bourbon-Condé, ówczesny premier, uniemożliwił zawarcie związku małżeńskiego z potomkiem rywalizującej dynastii orleańskiej. Następnie Elżbieta Charlotta próbowała zaaranżować małżeństwo córki z jej kuzynem, niedawno owdowiałym Ludwikiem, księciem Orleańskim, ale Ludwik odmówił. Wszystkie propozycje małżeństwa, ignorowane lub odrzucane, sprawiły, że Anna Charlotta została później przeoryszą klasztorów Remiremont i Essen.

W marcu 1729 roku Leopold zachorował na gorączkę podczas spaceru po zamku Ménil niedaleko Lunéville. Powrócił do Lunéville, gdzie zmarł 27 marca w wieku 49 lat.