Lipa całolistna

Lipa całolistna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	ślazowce
Rodzina	ślazowate
Rodzaj	lipa
Gatunek	lipa całolistna
	Nazwa systematyczna
	Tilia tuan Szyszył.; Hooker's Icon. Pl. 20: t. 1926 (1890)
Synonimy
	Tilia angustibracteata Hung T.Chang; Tilia gracilis Hung T.Chang; Tilia hupehensis W.C.Cheng ex Hung T.Chang; Tilia integerrima Hung T.Chang; Tilia mesembrinos Merr.; Tilia mofungensis Chun & H.D.Wong; Tilia obscura Hand.-Mazz.; Tilia omeiensis W.P.Fang;
	Tilia angustibracteata Hung T.Chang; Tilia gracilis Hung T.Chang; Tilia hupehensis W.C.Cheng ex Hung T.Chang; Tilia integerrima Hung T.Chang; Tilia mesembrinos Merr.; Tilia mofungensis Chun & H.D.Wong; Tilia obscura Hand.-Mazz.; Tilia omeiensis W.P.Fang;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Lipa całolistna^[5] (Tilia tuan Szyszył.) – gatunek drzewa z rodziny ślazowatych. Występuje naturalnie w południowych Chinach oraz Wietnamie^[3]^[6].

Morfologia

Pokrój: Zrzucające liście drzewo^[6].
Liście: Blaszka liściowa ma owalnie podługowaty kształt. Mierzy 8–12 cm długości oraz 5–7 cm szerokości, jest całobrzega, ma sercowatą nasadę i ostry wierzchołek od ostrego do spiczastego. Ogonek liściowy jest owłosiony i ma 20–25 mm długości^[6].
Kwiaty: Zebrane w wierzchotkach wyrastających z kątów lancetowatych podsadek o długości 7–10 cm^[6].
Owoc: Orzeszki mierzące 7–8 mm średnicy, o niemal kulistym kształcie^[6].

Rośnie w lasach. Występuje na wysokości od 800 do 1000 m n.p.m.^[6]

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono dwa podgatunki oraz jedną odmianę^[3]:

T. tuan subsp. oblongifolia (Rehder) Pigott – występuje naturalnie w chińskich prowincjach Anhui, Hunan. Dorasta do 4–12 m wysokości. Blaszka liściowa mierzy 7–11 cm długości oraz 3,5–5 cm szerokości, jest piłkowana lub ząbkowana na brzegu, ma nasadę od sercowatej do ściętej i wierzchołek od ostrego do spiczastego. Ogonek liściowy jest nagi i ma 15–25 mm długości. Kwiaty są zebrane w wierzchotkach wyrastających z kątów eliptycznych podsadek^[7].
T. tuan subsp. tristis Pigott – występuje naturalnie w chińskiej prowincji Kuangsi, w jej północno-zachodniej części. Blaszka liściowa jest skórzasta i ma owalny kształt. Mierzy 10–17 cm długości oraz 6–8,5 cm szerokości, jest piłkowana na brzegu, ma nasadę od sercowatej do ściętej i wierzchołek od ostrego do spiczastego. Ogonek liściowy jest nagi i ma 30–60 mm długości^[6]. Zebrane w wierzchotkach wyrastających z kątów lancetowatych podsadek o długości 8–12 cm. Mają 5 działki kielicha o lancetowatym kształcie i dorastające do 5–6 mm długości. Płatków jest 5, mają odwrotnie jajowaty kształt i osiągają do 7–8 mm długości. Pręcików jest około 20^[8].
T. tuan var. chenmoui (W.C.Cheng) Y.Tang

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-03-10] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-10] (ang.).
1 2 3 4 Tilia tuan Szyszyl.. Plants of the World Online. [dostęp 2020-12-12]. (ang.).
↑ Tilia tuan, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ MarekM. Pogorzelec MarekM., Lipy, Gorzów Wielkopolski ; Kłodawa: Apiflora Marek Pogorzelec, 2021, ISBN 978-83-957124-0-1 .
1 2 3 4 5 6 7 Tilia mofungensis. Plantes & Botanique. [dostęp 2020-12-12]. (fr.).
↑ Tilia oblongifolia. Plantes & Botanique. [dostęp 2020-12-12]. (fr.).
↑ Tilia tristis. Plantes & Botanique. [dostęp 2020-12-12]. (fr.).