Lipowa (gmina)

Lipowa
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

żywiecki

TERC

2417062

Wójt

Bogusław Wyleciał

Powierzchnia

58,08 km²

Populacja (31.12.2025)
• liczba ludności


10 984[1]

• gęstość

185,4 os./km²

Nr kierunkowy

33

Tablice rejestracyjne

SZY

Adres urzędu:
Lipowa 708
34-324 Lipowa
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw

6

Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
49°40′29″N 19°05′36″E/49,674722 19,093333
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Lipowa – gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie żywieckim.

Siedziba gminy to Lipowa.

Według danych z 31 grudnia 2024[2] gminę zamieszkiwało 10 766[3] osób.

Historia

Jako gmina jednostkowa, Lipowa funkcjonowała do 31 lipca 1934; 1 sierpnia 1934 weszła w skład nowo utworzonej gmina Zabłocie w powiecie żywieckim w woj. krakowskim[4].

Gmina zbiorowa Lipowa (pod nazwą Amtsbezirk Lipowa) powstała po raz pierwszy pod od okupacją niemiecką w Polsce, 30 listopada 1940 z części obszaru zniesionej gminy gmina Zabłocie: Leśna (Bachwalde), Lipowa (Lindenhöfen), Ostre (Scharfenwalde), Sienna (Heugrund) i Słotwina (Kallenbach)[5]. Gmina należała do powiatu żywieckiego, który 26 października 1939 wcielono do III Rzeszy pod nazwą Landkreis Saybusch jako część rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz)[6]. 1 lipca 1941 gminę Lipowa zniesiono, a jej obszar włączono do gminy Łodygowice (Lodygowitz) w tymże powiecie[7].

Po wojnie anulowano zmiany administracyjne wprowadzone przez okupanta[8], przez co Lipowa powróciła do gminy Zabłocie[9][10].

Gmina Zabłocie została zniesiona 6 października 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[11]; utworzono wtedy gromadę Lipowa (składającą się z Lipowej, Ostrej i Słotwiny), z siedzibą w Lipowej[12]. Gromadę Lipowa zasilono 31 grudnia 1961 o obszar zniesionej gromady Leśna (obejmującej wsie Leśna i Sienna oraz przysiółek Twardorzeczka)[13]. Gromada Lipowa przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[14][15].

1 stycznia 1973 w powiecie żywieckim w woj. krakowskim utworzono zbiorową gminę Lipowa[16]. Gmina złożyła się z 6 sołectw: Leśna, Lipowa, Ostre, Sienna, Słotwina i Twardorzeczka[17].

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bielskim.

1 lipca 1986 do gminy Lipowa włączono część wsi Radziechowy – przysiółek o nazwie Twardorzeczka (82 ha) – z gminy Radziechowy-Wieprz[18].

Od 1 stycznia 1999 ponownie w powiecie żywieckim, tym razem w województwie śląskim[19].

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002[20] gmina Lipowa ma obszar 58,08 km², w tym:

  • użytki rolne: 41%
  • użytki leśne: 52%

Gmina stanowi 5,58% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2024[3]

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja10766100555851,6521848,4
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
185,495,789,8
Piramida wieku mieszkańców gminy Lipowa w 2014 roku[1]

Sołectwa

Sołectwo Powierzchnia[21] Ludność[3] Gęstość
zaludnienia
(os./km²)
Lipowa
(wieś gminna)
40524966109,9
Leśna3512134593,4
Ostre70141468,3
Sienna200960208,3
Słotwina270814254,3
Twardorzeczka2341488635,9

Sąsiednie gminy

Buczkowice, Łodygowice, Radziechowy-Wieprz, Szczyrk, Wisła, Żywiec

Miasta partnerskie

  • Rakova

Przypisy

  1. 1 2 Gmina Lipowa w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-16], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  3. 1 2 3 Liczba mieszkańców gminy Lipowa rośnie! – Gmina Lipowa [online] [dostęp 2025-08-14].
  4. ↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 69, poz. 645 (ISAP)
  5. ↑ Amtliches Gemeindeverzeichnis für das Grossdeutsche Reich auf Grund der Volkszählung 1939. Berlin : P. Schmidt, 1944
  6. ↑ Landkreis Saybusch
  7. ↑ Amtsbezirk Lodygowitz
  8. ↑ Dz. U. z 1944 r. Nr 2, poz. 8 (ISAP)
  9. ↑ Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948.
  10. ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  11. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  12. ↑ Uchwała Nr 32/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu żywieckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 17 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50)
  13. ↑ Uchwała Nr 13/3/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim; w Obwieszczeniu Prezydium WRN w Krakowie z dnia 18 grudnia 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 1961 r., Nr. 16, Poz. 228)
  14. ↑ Obwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium WRN w Krakowie z dnia 1 października 1970 r. o podziale administracyjnym województwa krakowskiego – stan na dzień 1 stycznia 1970 r.(Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 7 października 1970 r., Nr. 9, Poz. 99) – ostatni wykaz gromad w Dzienniku Urzędowym WRN w Krakowie przed reaktywowaniem gmin
  15. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  16. ↑ Uchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dz. Urz. WRN w Krakowie z 1972 r. Nr 18, Poz. 268)
  17. ↑ Uchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 r. Nr 18, poz. 268)
  18. ↑ M.P. z 1986 r. Nr 18, poz. 129 (ISAP)
  19. ↑ Projekt podziału kraju na 12 województw – 13.03.1998 r.. [dostęp 2019-03-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-12)].
  20. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  21. ↑ Gmina Lipowa: Sołectwa gminy Lipowa. lipowa.pl. [dostęp 2013-04-11].