Luštica
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Rodzaj obiektu | |
Położenie na mapie Czarnogóry  | |
| 42,409662°N 18,610544°E/42,409662 18,610544 | |
Luštica (cyr. Луштица) – półwysep w zachodniej Czarnogórze, położony pomiędzy otwartym Morzem Adriatyckim a szeroko pojętą Zatoką Kotorską[1].
Leży naprzeciwko chorwackiego półwyspu Prevlaka i wraz z nim wyznacza „bramę” do Zatoki Kotorskiej. Jego północno-zachodnie brzegi omywają wody Zalewu Hercegnowskiego, północno-wschodnie – Zalewu Tiwatskiego, zaś południowe – samego Adriatyku. Generalnie brzeg po stronie południowej jest mocno rozczłonkowany licznymi mniejszymi zatokami i rozdzielającymi je półwyspami, natomiast po stronie północnej jest prosty, słabo rozczłonkowany i trudno dostępny, z zaledwie kilkoma niewielkimi zatoczkami (Oko, Bjelila, Rose). W nasadę półwyspu od strony otwartego morza (południowej) wcina się szeroka zatoka (Zaliv Trašte). Długość półwyspu wynosi ok. 13 km, maksymalna szerokość ok. 6 km[2].
Półwysep budują głównie wapienie pochodzące z górnej kredy (senon) z niewielkim udziałem dolomitów. Wzdłuż głównej osi półwyspu, w jego północnej części, ciągnie się wyraźny grzbiet górski, nawiązujący swoim kierunkiem do przebiegu grzbietów całych Gór Dynarskich[3]. Jego najwyższy punkt, szczyt Obosnik (na dawnych mapach Oboštik[3]) sięga 584 m n.p.m. Na południe od niego rozrzuconych jest szereg wzgórz o wysokościach malejących od 374 m n.p.m. (Bliznastik) do nieco ponad 100 m n.p.m. Półwysep nie posiada praktycznie żadnych stałych cieków wodnych. Dominuje na nim rzadka, rozrzucona zabudowa: nieliczne osady wykorzystują niektóre obniżenia i suche dolinki, wcięte między pagórki. Większe osiedla znajdują się u jego nasady (Radovići, Bogišići, Milovići, Gošići, Đuraševići, należą do gminy Tivat). Znaczna jej część pełni funkcje turystyczno-rekreacyjne[2].
Na wprost przylądka Oštra, wyznaczającego koniec półwyspu Prevlaka, na Lušticy znajduje się przylądek Mirišta, zaś pomiędzy nimi położona jest wyspa Velika Žanjica[3], zwana też Mamula[1]. Tuż na północ od przylądka Mirišta leży maleńka wysepka Mala Žanjica (też: Mali Žanjic lub Mala Gospa[3]), na której znajduje się klasztor Serbskiego Kościoła Prawosławnego (Manastir Žanjice)[2].
Na północnym brzegu półwyspu, na wysokości Cieśniny Kumborskiej (w granicach gminy Herceg Novi), znajduje się Pomorska baza Pristan – opuszczona dziś dawna baza marynarki wojennej socjalistycznej Jugosławii, z podziemnymi schronami i tunelami, służąca wówczas jako magazyn rakiet i zaplecze techniczne floty.
Przypisy
- 1 2 Lustica: location, description, settlements, beaches, attractions. mymontenegro.org. [dostęp 2023-10-12]. (ang.).
- 1 2 3 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-08-20].
- 1 2 3 4 Damir Magaš. Natural-geographic characteristics of the Boka Kotorska area as the basis of development. „Geoadria”. Vol. 7/1, s. 51-81, 2002. Sveučilište u Zadru. ISSN 1331-2294. (ang.).