Ludolf von Alvensleben

Ludolf-Hermann Emmanuel Georg Kurt Werner von Alvensleben
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

17 marca 1901
Halle

Data i miejsce śmierci

1 kwietnia 1970
Santa Rosa de Calamuchita

Zawód, zajęcie

funkcjonariusz SS

Narodowość

niemiecka

Stanowisko

Generalleutnant

Partia

NSDAP

Odznaczenia
Odznaka Złota Partii (III Rzesza)
Krzyż Gdański I Klasy (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej I klasy z mieczami (III Rzesza) Medal Krucjaty przeciwko Komunizmowi
Tarcza Krym

Ludolf-Hermann Emmanuel Georg Kurt Werner von Alvensleben, zwany Bubi von Alvensleben (ur. 17 marca 1901 w Halle, zm. 1 kwietnia 1970 w Santa Rosa de Calamuchita) – niemiecki zbrodniarz wojenny, syn generała-majora Ludolfa von Alvenslebena (1844–1912), od 1929 członek Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), poseł do Reichstagu (1933), w latach 1938–1941 pierwszy adiutant Reichsführera SS Heinricha Himmlera, od listopada 1943 SS-Gruppenführer i Generalleutnant policji, a od lipca 1944 także Generalleutnant w Waffen-SS.

Życiorys

Syn Ludolfa i Antoinette z domu von Ricou. Pochodził z rodziny ewangelickiej, odebrał edukację domową, m.in. gry na skrzypcach uczył Bruno Heydrich, ojciec Reinharda. W wieku dziesięciu lat wstąpił do pruskich kadetów w szkole Naumburgu[1]. Po wybuchu I wojny światowej został powołany do służby w 10. Magdeburskim pułku huzarów ale nie zdążył wziąć udziału w działaniach bojowych[2].

Po wojnie nie angażował się w działalność polityczną, ograniczył ją do członkowska w Stahlhelm. Dopiero 1 sierpnia 1929 r. wstąpił do NSDAP, gdzie otrzymał legitymację nr 149 345. Objął w Eisleben funkcję kreisleitera, został też wydawcą „Der Mansfelder”. Wkrótce potem zostaje członkiem SA, gdzie otrzymuje stopień standartenführera. W Halle-Merseburg organizuje oddział zmotoryzowany SA, daje się też poznać jako utalentowany mówca. W rozwoju kariery nie przeszkadzają mu nawet oskarżenia o nadużywanie partyjnej kasy na cele osobiste[3].

Jego wystąpienia stają się coraz bardziej agresywne, pojawiają się w nich wątki antysemickie. W marcu 1932 r. trafia do więzienia za znieważenie oficera policji[4]. Po dojściu Hitlera do władzy w 1933 r. Alvensleben przewodzi lokalnym rozliczeniom z przeciwnikami politycznymi, dochodzi do napadów na działaczy, demolowania biur partii, giną działacze partii komunistycznej[5].

12 kwietnia 1933 r. Alvensleben zostaje mianowany komisarycznym starostą powiatu, swe działania rozpoczyna od czystek w administracji[6]. 5 kwietnia 1934 r. przenosi się do SS, staje na czele 46. Chorągwi SS w Dreźnie. Otrzymuje numer 177 022[7]. Jego kariera rozwija się w szybkim tempie: w kwietniu 1936 r. uzyskuje stopień standartenführera, a rok później na oberführera. W listopadzie 1938 r. zostaje naczelnym adiutantem Heinricha Himmlera[8].

Działalność w Polsce

We wrześniu 1939 r. objął dowództwo nad północnym okręgiem Selbstschutzu[9]. Dokonuje reorganizacji podległych mu struktur, na kierowniczych stanowiskach obsadza Niemców z Rzeszy, dopiero na szczeblu regionalnym pozwala na obecność miejscowych Volksdeutschów. Już w pierwszych dniach sprawowania władzy dał się poznać jako osoba fanatycznie nienawidząca Polaków, czemu dawał wyraz zarówno bijąc napotkanych przechodniów, jak i przemawiając do nowych członków Selbschutz[10]. Początkowo pozostawiał podwładnym swobodę w działaniu, z czasem ukierunkował terror na polską inteligencję[11]. W swoim raporcie do Kurta Daluege z 7 października 1939 doniósł, że dowodzone przez niego jednostki Selbstschutzu aresztowały 17 667 ludzi i zlikwidowały 4247 Polaków do 5 października 1939 r.[12] Na przełomie września i października Selbstschutz został podporządkowany Kurtowi Daluegemu co wymusiło na Alvenslebenie sporządzanie list aresztowanych, a decyzje o ich losie zapadały na naradach z dowódcami powiatowymi[13]. Alvensleben podczas spotkań zachęcał podwładnych do zwiększenia skali terroru i rozstrzeliwań, a niespełniających oczekiwań (np. standartenführer SS Norbert Scharf z inspektoratu w Starogardzie Gdańskim) zwalniał ze stanowisk[14].

Działania Selbstschutzu budziły sprzeciw nawet wśród niemieckiej armii, w połowie października 1939 r. gen. Max Bock interweniował w sprawie masowych rozstrzeliwań Polaków na obszarach pozostających we władzy Alvenslebena. Nie przyniosło to efektu, gdyż jego działania były w pełni aprobowane przez Himmlera, który 20 października wizytował Bydgoszcz. Alvensleben, podczas egzekucji Polaków w obecności Himmlera, osobiście dobijał rozstrzeliwanych[15]. Ostatecznie, na skutek działań podejmowanych przez Alberta Forstera, dochodzi do rozwiązania Selbschutzu. Alvensleben został zobowiązany do przekazania dokumentacji działalności podległych mu struktur gauleiterowi Forsterowi, jednakże samochód przewożący dokumenty spłonął na skutek wypadku[16]. Podczas uroczystego rozwiązania Selbschutzu Alvensleben został odzanczony za swą działalność Krzyżem Gdańskim. Powraca do rodzinnego domu z ciężarówką pełną zrabowanych dóbr. Jego związki z okupowanymi ziemiami polskimi się nie kończą, w listopadzie zostaje zarządcą Rucewa i Rucewka[17].

Front zachodni i wschodni

Na początku 1940 r., w stopniu hauptsturmführera Waffen-SS otrzymuje przydział do pułku SS „Germania” i bierze udział w kampanii francuskiej. Problemy zdrowotne zmuszają go do hospitalizacji, ale za udział w walkach zostaje odznaczony Krzyżem Zasługi Wojennej II klasy z Mieczami[18]. W połowie 1940 r. przeniesiony został do sztabu Krügera, wyższego dowódcy SS i Policji w GG[19].

Na początku 1941 r. przestaje pełnić funkcję naczelnego adiutanta Himmlera. Trafia na staże przygotowawcze przy szefie policji porządkowej oraz w centrali SD. W połowie września obejmuje stanowisko dowódcy SS i policji na półwyspie krymskim[20]. Otrzymuje zadanie nadzorowania drogi zaopatrzeniowej DG IV, do prac angażuje robotników przymusowych, Żydów i jeńców wojennych. Z jego polecenia dokonywane są egzekucje Żydów, jest też obecny w Winnicy gdy dochodzi do rozstrzelania 3000 osób narodowości żydowskiej[21].

We wrześniu 1942 r. Alvensleben objął dowództwo w sztabie ds. zwalczania partyzantów. W kwietniu 1943 r. raportował zlikwidowanie 3111 „bandytów”[22]. Zostaje odznaczony Krzyż Zasługi Wojennej I klasy z Mieczami, pamiątkowym medalem „Krucjata przeciwko komunizmowi” oraz Tarczą Krymską[23].

Decyzją Himmlera w październiku 1943 r. obejmuje stanowisko wyższego dowódcy SS i policji na obszarze działania Grupy Armii „A”, co wiąże się z awansem na stopień gruppenführera SS i generała porucznika policji. Jego karierę przerwała ciężka choroba żołądkowa będąca wynikiem powikłań po niedawno przebytej błonicy. Trafił do Rzeszy na hospitalizację[24].

Po rekonwalescencji Himmler mianował go na początku 1944 r. wyższym dowódcą SS i policji w IV Okręgu Wojskowym – okręgu Łaby[25]. W tym samym roku otrzymał awans na stopień generała porucznika SS i policji[26]. Znajdował czas aby zająć się odzyskaniem rodzinnego zamku Schochwitz, który jego zadłużona rodzina była zmuszona wydzierżawić go rodzinie Wentzel. Aby uniknąć spłaty zobowiązań posunął się do denuncjacji i oskarża Carla Wentzela o zdradę Rzeszy. Po zamachu Clausa von Stauffenberga na Hitlera Wentzel został skazany przez Trybunał Ludowy na karę śmierci. 16 stycznia 1945 r. Alvensleben objął rodzinne dobra[27]. Jednocześnie wykonywał swoje obowiązki – nadzorował obozy jenieckie, raportował o zniszczeniach na skutek bombardowań i morale ludności oraz ścigał defetystów i szabrowników[28].

Okres powojenny

Wraz ze zbliżaniem się wojsk amerykańskich Ludolf von Alvensleben ukrywa się pod nazwiskiem Fritz Neumann. W grudniu 1945 r. przedostaje się do brytyjskiej strefy okupacyjnej, gdzie jest aresztowany 2 sierpnia 1946 r., ale 11 września udaje mu się zbiec i przedostać do Włoch jako Theodor Kremhart[29]. W 1949 r. uzyskuje zgodę na wyjazd do Argentyny. We wniosku wyjazdowym deklaruje polską narodowość. Na pokładzie statku „Cabo de Buena Esperanza” w grudniu dociera do Buenos Aires. Znajduje zatrudnienie w firmie TIMMAG Argentina, otrzymuje dokumenty tożsamości na swoje nazwisko i rozpoczyna staranie o przyznanie obywatelstwa argentyńskiego. Po spełnieniu formalności otrzymuje je w 1952 r.[30] Stara się nawiązać więź z nowym miejscem zamieszkania. Uczy się hiszpańskiego, wstępuje do Radykalnej Unii Obywatelskiej. Należy do miejscowego koła myśliwskiego oraz do lokalnego klubu piłkarskiego Atlético Unión[31]. W 1955 r. dołącza do niego żona z trójką dzieci[32]. Alvensleben otrzymuje wsparcie od Eberharda Fritscha. W 1956 r. zamieszkuje w Santa Rosa de Calamuchita[33].

W Niemczech trwają procesy zbrodniarzy wojennych, ale argentyńskie obywatelstwo zabezpiecza Alvensleben przed ekstradycją[34]. Sytuacji nie zmienia poinformowanie o miejscu pobytu byłego dowódcy pomorskiego Selbschutzu zachodnioniemieckiej Bundesnachrichtendienst, czy w 1960 r. Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego NRD[35]. 31 stycznia 1964 r. Sąd Rejonowy w Monachium wydaje nakaz aresztowania Alvenslebena[36]. W lipcu 1965 r. Sąd Rejonowy w Mannheimie wystawia kolejny nakaz aresztowania Alvenslebena[37]. Mimo wielu doniesień mówiących o udziale Alvenslebena w zbrodniach popełnionych na Polakach w latach 1939-1940 RFN odstępuje od żądania jego ekstradycji z Argentyny, co spotyka się z protestem tamtejszych środowisk żydowskich[38]. Zniszczenie dokumentacji Selbschutzu w wyniku pożaru samochodu w 1939 r. uniemożliwia przedstawienie mu aktu oskarżenia. Dopiero w październiku 1968 r. Sąd Rejonowy w Monachium wydaje kolejny nakaz aresztowania Alvenslebena, oskarżając go o zamordowanie dziesięciu Polaków w Szubinie[39]. Prokuratura w Monachium uznała jednak jego ściganie za bezcelowe, przyjmując założenie, że Argentyna nie wyda osoby posiadającej jej obywatelstwo[40].

U Alvenslebena w grudniu 1969 r. pojawiają się objawy raka płuc, który postępuje bardzo szybko. 1 kwietnia 1970 r. umiera w Santa Rosa de Calamuchita, dzień później zostaje pochowany na miejscowym cmentarzu. Podczas uroczystości pogrzebowej dwudziestu Niemców żegna go hitlerowskim pozdrowieniem, a trumnę nakryto flagą ze swastyką[41].

Przypisy

  1. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 22.
  2. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 23.
  3. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 25-27.
  4. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 29.
  5. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 33-34.
  6. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 36.
  7. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 41.
  8. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 44-45.
  9. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 58.
  10. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 59-62.
  11. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 65-66.
  12. ↑ Ludolf von Alvensleben – naczelnik katów.
  13. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 68-69.
  14. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 71-72.
  15. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 73-75.
  16. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 78.
  17. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 79-81.
  18. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 87-89.
  19. ↑ „Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943-1945” T.II, KIW, Warszawa 1972.
  20. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 89.
  21. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 91-93.
  22. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 97.
  23. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 99.
  24. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 100.
  25. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 112.
  26. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 114.
  27. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 115-118.
  28. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 119-120.
  29. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 129-135.
  30. ↑ Tygodnik Solidarność 2026 ↓, s. 54.
  31. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 146-147.
  32. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 140-142.
  33. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 146.
  34. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 158.
  35. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 143.
  36. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 165.
  37. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 159.
  38. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 170.
  39. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 169-173.
  40. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 173.
  41. ↑ Gańczak 2026 ↓, s. 187-188.

Bibliografia

Linki zewnętrzne