Ludwik Smoleń

Ludwik Smoleń
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

14 lipca 1891
Jasionów

Data i miejsce śmierci

4 lutego 1981
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

DOK I

Stanowiska

kierownik referatu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje – dwukrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Ludwik Smoleń (ur. 14 lipca 1891 w Jasionowie, zm. 4 lutego 1981 w Warszawie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Władysława i Franciszki z Władyków urodzony 14 lipca 1891 w Jasionowie, w ówczesnym powiecie brzozowskim Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2]. Uczęszczał do c. k. Gimnazjum w Sanoku. 29 czerwca 1913 zakończył naukę w klasie ósmej[3]. W lipcu tego roku został członkiem 7 Polskiej Drużyny Strzeleckiej[1]. We wrześniu 1913 zdał egzamin dojrzałości[4].

3 sierpnia 1914 wyjechał z kompanią sanocką do Krakowa, gdzie wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 5 kompanii II batalionu 1 pułku strzelców (od grudnia 1914 w składzie 5 pułku piechoty)[1]. W 1915 uczestniczył w II kursie Szkoły Podchorążych Legionów Polskich w Máramarossziget i Kamieńsku[1]. 14 maja 1915, po ukończeniu szkolenia i zdaniu egzaminów „ze stopniem dostatecznym”, został mianowany aspirantem oficerskim w randze tytularnego sierżanta z poborami plutonowego i przydzielony do 5 pp[5][6]. W 1916 został ranny[1]. 1 stycznia 1917 został mianowany chorążym w piechocie[7]. Wiosną tego roku był przydzielony z 5 pp do Krajowego Inspektoratu Zaciągu do Wojska Polskiego[7]. Następnie przebywał na Kursie Wyszkolenia nr 4[2]. 27 października 1917 został wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. 15 października 1918 zdezerterował i przyjechał do Warszawy, a następnie do Włocławka, gdzie wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej[1].

31 października 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika i przydzielony do Krajowego Inspektoratu Zaciągu[8][9]. 15 listopada został przeniesiony z Głównego Urzędu Zaciągowego Włocławek do włocławskiego pułku okręgowego, późniejszego 31 pułku piechoty, na stanowisko adiutanta[10]. 21 grudnia 1918 został odkomenderowany z 31 pp do Oddziału I Sztabu Generalnego[11] i skierowany na Suwalszczyznę, pozostającą pod niemiecką okupacją, gdzie prowadził działalność konspiracyjną w ramach POW[1]. Do 6 lutego 1919 pełnił funkcję komendanta Obwodu POW w Augustowie, którą zdał Bolesławowi Folejewskiemu[12]. 4 kwietnia 1919 zorganizował z ochotników i objął dowództwo 1 rajgrodzkiej kompanii obserwacyjnej Dowództwo Obrony Kresów Suwalskich[13][14]. W sierpniu 1919 dowodzona przez niego kompania została wcielona do suwalskiego pułku strzelców, późniejszego 41 pułku piechoty, jako 9 kompania III batalionu[13][14]. 4 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia 1919 porucznikiem[15]. Na czele 9 kompanii walczył na wojnie z bolszewikami[1]. Wyróżnił się 30 lipca 1920 w bitwie pod Wólką Waniewską[13][1]. 4 sierpnia 1920 pod Zambrowem został ciężko ranny[1]. Po wyleczeniu z ran wrócił do pułku i objął dowództwo batalionu[1]. 14 października 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich [16].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 41 pp w Suwałkach[17]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 671. lokatą w korpusie oficerów piechoty[18][19][20]. W lipcu tego roku został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki dowódcy batalionu[21]. W 1923 pełnił obowiązki dowódcy II batalionu, a w następnym roku III baonu[22][23]. Później został przeniesiony do 18 pułku piechoty w Skierniewicach[24]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1927 i 22. lokatą w korpusie oficerów piechoty[25][26][27]. W maju 1927 wrócił do 41 pp na stanowisko oficera Przysposobienia Wojskowego[24]. W 1928 został wyznaczony na stanowisko komendanta obwodowego PW[28]. W grudniu 1929 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie na stanowisko inspektora wyszkolenia wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego przy 3 Okręgowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego z siedzibą w Grodnie[29]. Od maja 1932 do sierpnia 1939 i w trakcie kampanii wrzesniowej pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisku kierownika Samodzielnego Referatu Personalnego[30][31][32]. W międzyczasie został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z 19 marca 1939 w korpusie oficerów piechoty[33][34]. Był to tzw. „awans emerytalny”, związany z przeniesieniem w stan spoczynku[35]. Mieszkał w stolicy przy ul. Zajęczej 13 m. 3[1][36].

17 listopada 1939 w Suwałkach dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu II E Neubrandenburg[36]. 25 lutego 1941 został przeniesiony do Oflagu II A Prenzlau[36]. 30 marca 1946 wrócił do kraju.

Zmarł 4 lutego 1981 w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 281, rząd 4, miejsce 16)[37].

Był żonaty z Cecylią z Janukanisów (1897–1966), z którą miał trzech synów: Władysława Olgierda (1922–1941), ofiarę KL Auschwitz, Tomasza Bogdana (ur. 1926) i Janusza (1935–2016)[1][37].

Ordery i odznaczenia

Twórczość

  • Zarys historji wojennej 41-go suwalskiego pułku piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1929[43].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Smoleń Ludwik. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.31-2297 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-05-18].
  2. 1 2 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Smoleń Ludwik. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-05-09].
  3. ↑ Sprawozdanie 1913 ↓, s. 86.
  4. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 55.
  5. ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 271.
  6. ↑ Rozkaz Nr 123. „Goniec Polowy Legionów : Dziennik rozporzadzeń Komendy Legionów Polskich”. 4, s. 1, 1915-05-29. Piotrków..
  7. 1 2 Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 33.
  8. ↑ Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 3 z 4 listopada 1918, poz. 29.
  9. ↑ Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 4 z 12 listopada 1918, poz. 49.
  10. ↑ Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 6 z 27 listopada 1918 roku, poz. 113.
  11. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 13 z 6 lutego 1919, poz. 557.
  12. ↑ Skłodowski 2009 ↓, s. 131.
  13. 1 2 3 Smoleń 1929 ↓, s. 17.
  14. 1 2 Skłodowski 2009 ↓, s. 133.
  15. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4284.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 20 października 1920, s. 1063.
  17. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 141.
  18. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 48.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 410.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 354.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922, s. 549.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 245.
  23. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 227.
  24. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927, s. 148.
  25. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927, s. 119.
  26. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 180.
  27. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 29.
  28. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 57.
  29. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929, s. 384.
  30. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 415.
  31. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 453.
  32. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 510.
  33. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 759.
  34. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 19.
  35. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 29–31, 759.
  36. 1 2 3 Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2026-05-19].
  37. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: CECYLIA SMOLEŃ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2026-05-18].
  38. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921, s. 341.
  39. ↑ Smoleń 1929 ↓, s. 45.
  40. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 100 (ISAP)
  41. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 364.
  42. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 8 lipca 1922, s. 484.
  43. ↑ Smoleń 1929 ↓, s. 1–46.

Bibliografia