MBDA Aster

Aster

Aster – francusko-włoska rodzina pocisków rakietowych ziemia–powietrze obejmująca pociski krótkiego i średniego zasięgu Aster 15 oraz pociski średniego i dalekiego zasięgu Aster 30 wraz z rozwinięciami Aster 30 B1 i Aster B1NT[1]. Aster jest dwuczłonową rakietą napędzaną paliwem stałym produkowaną przez konsorcjum Eurosam, w którego skład wchodzą MBDA France, MBDA Italy i Thales Group.

Rakiety te powstały jako rakiety systemu woda-powietrze, jednak w toku rozwoju powstały również wersje ziemia-powietrze systemu SAMP/T (ang. Surface-to-Air Missile Platform/Terrain, fr. Sol-Air Moyenne Portée Terrestre), startujące z pionowych wyrzutni. Według MBDA pociski Aster są przeznaczone do zwalczania szerokiego spektrum zagrożeń powietrznych, w tym samolotów bojowych, śmigłowców, bezzałogowych statków powietrznych, pocisków przeciwokrętowych, pocisków przeciwradiolokacyjnych oraz – w wybranych wariantach – pocisków balistycznych[1].

Produkcja seryjna pocisków rozpoczęła się w 2006 roku w Selles-Saint-Denis; przez pierwsze dwa lata w ilości 5 na miesiąc, od 2011 roku w docelowej ilości ponad 20 miesięcznie[2]. W 2012 roku wyprodukowano tysięczny pocisk[2].

Budowa i działanie

Pociski rodziny Aster mają wspólny, manewrujący człon końcowy wyposażony w aktywną radiolokacyjną głowicę naprowadzającą. W wariantach wcześniejszych stosowana jest głowica pracująca w paśmie Ku, natomiast w wariancie Aster B1NT zastosowano głowicę w paśmie Ka[1]. Manewrowość pocisku zapewnia połączenie sterowania aerodynamicznego i bezpośredniego sterowania wektorem ciągu, określane przez producenta jako PIF-PAF[1]. Pociski są odpalane pionowo i zapewniają pokrycie dookólne w zakresie 360°[1].

Podstawowe dane systemu:

RADAR
System jednoczesnego śledzenia do 300 obiektów
Jednoczesne namierzanie do 60 obiektów
Jednoczesne naprowadzanie do 16 obiektów
Częstotliwość pasma I/J, G lub F
POCISK
Długość
  • 4,2 m (Aster 15)
  • 4,9 m (Aster 30)[1]
Średnica 180 mm[1]
Masa startowa
  • 310 kg (Aster 15)
  • 450 kg (Aster 30)[1]
Prędkość
  • 1000 m/s (Aster 15)
  • 1400 m/s (Aster 30)
Zasięg
  • 1,7–30 km (Aster 15)
  • 3–120 km (Aster 30)
  • ponad 150 km dla celów aerodynamicznych w systemie SAMP/T NG[3]
Pułap maksymalny
  • 13 km (Aster 15)
  • 20 km (Aster 30)
  • ponad 25 km w próbie kwalifikacyjnej Aster B1NT[4]
Prawdopodobieństwo zniszczenia celu jednym pociskiem 0,9
STACJONOWANIE RAKIET ASTER 15
Francja Lotniskowiec „Charles de Gaulle”, fregaty typu Horizon i FREMM
Włochy fregaty typu Orizzonte i FREMM
Wielka Brytania niszczyciele typu 45
Arabia Saudyjska fregata typu Al Riyadh
Singapur fregata typu Formidable
STACJONOWANIE RAKIET ASTER 30
Francja i Włochy fregaty typu Horizon/Orizzonte i FREMM
Wielka Brytania niszczyciele typu 45

Warianty

Aster 15

Aster 15 jest wariantem krótkiego i średniego zasięgu, przeznaczonym przede wszystkim do samoobrony okrętów i ochrony zespołów okrętowych przed celami aerodynamicznymi, w tym samolotami, śmigłowcami, pociskami przeciwokrętowymi i bezzałogowymi statkami powietrznymi[1]. Pocisk wykorzystuje wspólny dla rodziny Aster człon końcowy, natomiast mniejszy przyspieszacz ogranicza jego zasięg w porównaniu z Aster 30.

Aster 15 EC

Aster 15 EC jest opisywany jako rozwijany wariant Aster 15 o zwiększonych możliwościach i około dwukrotnie większym zasięgu względem podstawowego Aster 15. Wariant ten ma stopniowo zastępować Aster 15 około 2030 roku[5].

Aster 30

Aster 30 jest wariantem średniego i dalekiego zasięgu przeznaczonym do obrony obszarowej. W porównaniu z Aster 15 wykorzystuje większy przyspieszacz, co zwiększa zasięg i prędkość pocisku. Według danych MBDA pocisk ma długość 4,9 m, średnicę 180 mm i masę 450 kg[1]. Wariant Aster 30 jest podstawowym efektorem lądowego systemu SAMP/T oraz okrętowych systemów obrony powietrznej PAAMS/Sea Viper.

Aster 30 Block 0

Aster 30 Block 0 jest określeniem bazowego wariantu Aster 30 stosowanego w systemach okrętowych. W analizach dotyczących francuskiej i włoskiej obrony powietrznej wariant Block 0 odróżnia się od wariantu Block 1, który otrzymał zdolność zwalczania pocisków balistycznych w systemach SAMP/T[6].

Aster 30 B1

Aster 30 B1 albo Aster 30 Block 1 jest rozwinięciem Aster 30 przeznaczonym do zwalczania celów aerodynamicznych oraz pocisków balistycznych krótkiego zasięgu. MBDA podaje, że Aster 30 B1 rozszerza rodzinę Aster o zdolność obrony przed pociskami balistycznymi krótkiego zasięgu[1]. Wariant ten jest związany z lądowym systemem SAMP/T, a w Wielkiej Brytanii został wybrany jako element programu modernizacji systemu Sea Viper na niszczycielach typu 45 w celu uzyskania morskiej zdolności obrony przeciwrakietowej[7]. W 2025 roku Francja, Włochy i Wielka Brytania zamówiły dodatkowe pociski Aster, w tym Aster 30 B1 i Aster 15[8].

Aster 30 B1NT

Aster 30 B1NT albo Aster 30 Block 1 New Technology jest wariantem nowej generacji opracowanym dla systemu SAMP/T NG oraz dla modernizowanych systemów okrętowych. Wariant ten otrzymał nową głowicę naprowadzającą w paśmie Ka, nowe algorytmy przechwycenia i zmodernizowane wyposażenie elektroniczne[9]. Według MBDA Aster B1NT rozszerza ochronę na pociski balistyczne średniego zasięgu, cele silnie manewrujące i zagrożenia hipersoniczne[1].

Pierwsze kwalifikacyjne odpalenie pocisku Aster 30 B1NT w ramach programu SAMP/T NG przeprowadzono 8 października 2024 roku w Biscarrosse. Próba obejmowała złożony scenariusz obrony przeciwlotniczej i zakończyła się bezpośrednim trafieniem celu, co według Eurosam potwierdziło poprawę zdolności rozróżniania celów dzięki nowej głowicy w paśmie Ka[10]. Kolejna próba kwalifikacyjna, przeprowadzona 30 lipca 2025 roku, potwierdziła działanie pocisku na dystansie klasy 150 km i na wysokości powyżej 25 km[4].

Aster 30 B1NT ma być elementem systemu SAMP/T NG, który według Eurosam jest zdolny do przechwytywania celów aerodynamicznych na dystansie ponad 150 km i do wykrywania oraz przechwytywania manewrujących pocisków balistycznych o zasięgu ponad 600 km w trybie autonomicznym[3]. Pocisk ma być także integrowany w programach morskich prowadzonych przez Eurosam i OCCAR, w tym w modernizacji średniookresowej fregat typu Horizon/Orizzonte[10].

Aster 30 Block 2 BMD

Aster 30 Block 2 BMD był opisywany jako planowany wariant przeciwbalistyczny rozwijający zdolności rodziny Aster poza Block 1NT. W analizie Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego z 2016 roku wskazano, że faza rozwoju Block 2 formalnie się wówczas nie rozpoczęła, a pocisk miał być przeznaczony do zwalczania pocisków balistycznych średniego zasięgu, do około 3000 km[6].

Obrona antyrakietowa

W odpowiedzi na wzrastające globalne zagrożenie związane z proliferacją pocisków balistycznych i broni jądrowej coraz większego znaczenia nabierają systemy obronne zdolne do skutecznego zwalczania pocisków balistycznych. Do europejskich systemów tej klasy należy rodzina Aster, stosowana w systemach lądowych i okrętowych.

  • Aster 15-SAAM (Surface-to-Air Anti-Missile) – pocisk woda-powietrze służący do obrony własnej okrętu lub zgrupowania okrętów;
  • Aster 30-SAMP/T – naziemny system przeciwlotniczy i przeciwrakietowy o zasięgu ponad 100 km, służący do zwalczania celów aerodynamicznych i wybranych pocisków balistycznych;
  • Aster 15-PAAMS oraz Aster 30-PAAMS (Principal Anti-Air Missile System) – systemy okrętowe zdolne do samoobrony, obrony lokalnego obszaru oraz bezpośredniej ochrony zgrupowań floty;
  • Aster 30 B1NT-SAMP/T NG – rozwinięcie systemu SAMP/T oparte na nowym pocisku B1NT, nowym module dowodzenia i radarze wielofunkcyjnym[3].

W systemy Aster wyposażone są, oprócz marynarek wojennych Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii, także Grecja, Singapur, Egipt, Arabia Saudyjska, Katar i Algieria[11]. Po wybuchu pełnoskalowej wojny Rosji z Ukrainą w systemy naziemne SAMP/T uzbrojone w pociski Aster wyposażone zostały też siły zbrojne Ukrainy[12][13][14][15].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ASTER [online], MBDA Missile Systems [dostęp 2026-04-24].
  2. 1 2 Tysięczny Aster, „Raport – Wojsko Technika Obronność” (1), 2013, s. 70, ISSN 1429-270x.
  3. 1 2 3 Ground Systems Solution [online], Eurosam [dostęp 2026-04-24].
  4. 1 2 ASTER: MBDA takes new steps to strengthen Europe’s air defence [online], MBDA Missile Systems, 31 lipca 2025 [dostęp 2026-04-24].
  5. ↑ Aster 15 : MBDA développe une nouvelle version de son tueur de missiles [online], Mer et Marine, 20 lutego 2024 [dostęp 2026-04-24].
  6. 1 2 Francuska odpowiedź na zagrożenia lotnicze i balistyczne [online], Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego, 21 września 2016 [dostęp 2026-04-24].
  7. ↑ Type 45 Ballistic Missile Defence upgrade to support more than 100 UK jobs [online], GOV.UK, 24 maja 2022 [dostęp 2026-04-24].
  8. ↑ La France, l’Italie et le Royaume-Uni complètent leurs stocks de missiles de défense aérienne [online], Direction générale de l’armement, 14 marca 2025 [dostęp 2026-04-24].
  9. ↑ Successful Aster B1NT firing, qualifying the long-range performance of the missile and the SAMP/T NG air defence system [online], Eurosam, 1 sierpnia 2025 [dostęp 2026-04-24].
  10. 1 2 SAMP/T NG: first successful qualification firing of the Aster B1NT missile [online], Eurosam, 8 października 2024 [dostęp 2026-04-24].
  11. ↑ Italy, Algeria Sign Contract for One Landing and Logistical Support Vessel [online], Navy Recognition [dostęp 2026-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-07].
  12. ↑ Giorgio Di Mizio, Grounded in reality: Ukraine’s air defence and the implications for Europe [online], International Institute for Strategic Studies, 7 lipca 2023 [dostęp 2026-04-24].
  13. ↑ Chris York, Italy to send Ukraine second SAMP/T air defense system, foreign minister confirms [online], The Kyiv Independent, 3 czerwca 2024 [dostęp 2026-04-24] (ang.).
  14. ↑ Alistair McDonald, This New Missile-Defense System Is Challenging the Patriot [online], The Wall Street Journal, 16 lipca 2025 [dostęp 2026-04-24] (ang.).
  15. ↑ Mateusz Tomczak, Są lepsze niż Patriot. Strącają wszystkie pociski Rosjan [online], Wirtualna Polska, 7 listopada 2025 [dostęp 2026-04-24].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.