Maćkowy

Maćkowy
Część miasta
Ilustracja
ul. Starogardzka
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Aglomeracja

trójmiejska

Miasto

Gdańsk

W granicach Gdańska

1 stycznia 1973[1]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

80-180

Tablice rejestracyjne

GD

SIMC

0933393

Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Maćkowy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Maćkowy”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Maćkowy”
Ziemia54°18′26″N 18°36′28″E/54,307222 18,607778[2]
Maćkowy
Maćkowy, nowa zabudowa

Maćkowy (dawniej: Maćki, niem. Matzkau, Matzken[3]) – obszar w Gdańsku, w dzielnicy administracyjnej Orunia Górna-Gdańsk Południe[4].

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku[5].

Położenie

Maćkowy zostały przyłączone w granice administracyjne miasta w 1973. Należą do okręgu historycznego Wyżyny[6]. Są położone na początku wzniesień Pojezierza Kaszubskiego, rozpoczynającego się od linii Kanału Raduni.

Od wschodu Maćkowy graniczą z dzielnicą administracyjną Orunia-Św. Wojciech-Lipce.

Sąsiednie jednostki

Na północ od Maćkowych położony jest zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina Potoku Oruńskiego.

Komunikacja

Ul. Starogardzka

Przez osiedle przebiega ul. Starogardzka, będąca częścią drogi wojewódzkiej nr 222 Gdańsk-Starogard-Skórcz. Dojazd z centrum miasta zapewniają autobusy miejskie.

W Maćkowach funkcjonuje śmigłowcowe lądowisko Gdańsk-Maćkowy.

Historia

Dawne nazwy: Maczkowo (1286), Maczkow (1338), Maczkowo (1583), Mackowy (1664), Matzkau (1874), Maćki (1884)[6].

Był to majątek ziemski (obszar dworski), następnie podmiejska osada rolniczo-mieszkaniowa[6]. W latach II wojny światowej niedaleko osiedla mieścił się obóz Aussenstelle Matzkau. Odbywali w nim kary niemieccy SS-mani i policjanci skazani za dezercje, oszustwa, homoseksualizm. W obozie wykonywano kary śmierci. Między innymi więźniowie z tego obozu brali udział w tłumieniu powstania warszawskiego[8].

1 stycznia 1973 zostały włączone do Gdańska[6]. Od 1978 w Maćkowach przy ul. Bartniczej 1 znajdował się zakład mleczarski Spółdzielni Mleczarskiej Maćkowy. Przez pewien czas był on jedynym w Polsce producentem mleka bez laktozy i śmietany UHT[9]. W 2017 podjęto decyzję o jego zamknięciu[10]. Pozostały po zakładzie 65-metrowy, ceglany komin 10 stycznia 2023 wysadzono w powietrze z wykorzystaniem ponad 13 kg dynamitu[11][12].

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 325 (ISAP)
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 75168.
  3. ↑ Dawne nazwy geograficzne. danzig-online.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-13)].
  4. ↑ W Gdańsku powstanie 35. dzielnica [online], trojmiasto.pl [dostęp 2018-11-05] (pol.).
  5. ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 91.
  6. 1 2 3 4 Jednostki morfogenetyczne Gdańska. [dostęp 2014-10-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-18)].
  7. ↑ obręb Maćkowy [online], e-mapa.net [dostęp 2024-06-03].
  8. ↑ Marzena Klimowicz-Sikorska: W Gdańsku karano SS-Mannów. trojmiasto.pl.
  9. ↑ Anna Dobiegała, Spółdzielnia „Maćkowy”. Tak wyglądała w najlepszych czasach [online], wyborcza.pl, 22 października 2017 [dostęp 2017-12-28].
  10. ↑ Robert Kiewlicz, Koniec Spółdzielni Mleczarskiej Maćkowy. Zakład w likwidacji [online], trojmiasto.pl, 11 września 2017 [dostęp 2017-12-28].
  11. ↑ Wyburzenie komina dawnej mleczarni
  12. ↑ Moment wysadzenia komina w ZM Maćkowy