Małgorzata York

Małgorzata York
Ilustracja
Kopia zaginionego oryginału, który był wykonany z okazji ślubu Małgorzaty i Karola. Wcześniej błędnie identyfikowany jako wizerunek królowej Francji Marii Andegaweńskiej.
księżna Burgundii
Okres

od 3 lipca 1468
do 5 stycznia 1477

Jako żona

Karola Zuchwałego

Poprzedniczka

Izabela Burbon

Dane biograficzne
Dynastia

Yorkowie

Data i miejsce urodzenia

3 maja 1446
Fotheringhay

Data i miejsce śmierci

23 listopada 1503
Mechelen

Ojciec

Ryszard Plantagenet (3. książę Yorku)

Matka

Cecylia Neville

Rodzeństwo

Anna, Henryk, Edward IV, Edmund, Elżbieta, George, Wilhelm, Jan, Tomasz, Ryszard III, Urszula

Mąż

Karol Zuchwały
od 3 lipca 1468
do 5 stycznia 1477

Małgorzata York (ur. 3 maja 1446 w Fotheringhay[1.1][2], zm. 23 listopada 1503[2] w Mechelen) – angielska arystokratka, księżna Burgundii w latach 1468–1477 jako trzecia żona Karola Zuchwałego, córka Ryszarda Plantageneta i Cecylii Neville, siostra królów Anglii: Edwarda IV i Ryszarda III.

Pochodzenie

Urodziła się 3 maja 1446[1.1][2]. Miejscem jej urodzenia było najprawdopodobniej Fotheringhay[1.1][2]. Była szóstym (a trzecią córką) z dwanaściorga dzieci Ryszarda Plantageneta, księcia Yorku oraz Cecylii Neville[3]. Spośród licznego rodzeństwa dzieciństwo przeżyły dwie: Anna i Elżbieta oraz czterej bracia: Edward IV, George, Edmund i Ryszard.

Jej ojciec był pretendentem do tronu Anglii z linii Yorków. Usiłując strącić z tronu króla Henryka VI w 1455 rozpoczął Wojnę Dwóch Róż i pod koniec 1460 wraz z jednym z braci Małgorzaty (Edmundem) zginął w bitwie pod Wakefield[4]. W 1461 królem Anglii został najstarszy brat Edward IV.

Młodość

Po objęciu tronu przez Edwarda IV Małgorzata - jako jedyna niezamężna królewska siostra - mieszkała w Greenwich[1.2]. Z braćmi George'em i Ryszardem miała bliskie relacje[1.2]. Potrafiła czytać i choć literatura była jednym z głównych jej zainteresowań, to pozostała niepiśmienna[1.2]. Małgorzata posługiwała się biegle językiem francuskim[1.2]. Cechowała ją religijność oraz błyskotliwość[1.2]. Była bardzo wysoka[1.2].

W maju 1465 wzięła udział w koronacji swojej bratowej Elżbiety Woodville[2].

Była zaręczona z królem Aragonii Piotrem Portugalskim, jednak małżeństwo nie doszło do skutku; zmarł w 1466[2].

Księżna Burgundii

W 1467 Edward IV wyraził zgodę na ślub Małgorzaty[2]. W 1468 jej kuzyn Ryszard Neville, hrabia Warwick, eskortował ją do Margate, skąd odpłynęła do Burgundii[4]. 3 lipca 1468 w Damme poślubiła dwukrotnie owdowiałego Karola Zuchwałego. Książę był starszy od niej o 13 lat; był sporo niższy[2]. Para nie miała dzieci[1.3].

Małgorzata miała dobre relacje ze swoją pasierbicą Marią, która jako jedyne dziecko Karola Zuchwałego była dziedziczką księstwa Burgundii; bliskie kontakty utrzymywała również ze swoją teściową Izabelą[1.3][2]. Z mężem rzadko się widywała, choć aktywnie wspierała jego politykę[1.3]. Dużo podróżowała po kraju[1.3].

W październiku 1470, podczas krótkotrwałego odzyskania tronu przez Henryka VI Lancastera, udzieliła schronienia swoim braciom - obalonemu królowi Edwardowi i księciu Gloucester Ryszardowi - a także Anthony'emu Woodville'owi (szwagrowi Edwarda) na dworze burgundzkim[1.4]. Małgorzata pełniła rolę mediatorki w sporze między Edwardem IV a George'em, który poparł Lancasterów[1.5].

W 1475 Edward IV zawarł traktat pokojowy z Francją, co stało w sprzeczności z interesami Burgundii; mąż Małgorzaty oczekiwał angielskiego wsparcia. Małgorzata w 1477 wysunęła projekt małżeństwa pomiędzy swą jedyną pasierbicą – Marią Burgundzką a swoim bratem, Jerzym księciem Clarence, który był wdowcem po Izabeli Neville, jednak ze względu na sprzeciw Edwarda IV do tego ślubu nie doszło[4]. Książę Clarence został stracony za zdradę w 1478.

W styczniu 1477 Małgorzata owdowiała[1.3]. Księżną Burgundii została Maria; Małgorzata zaczęła tytułować się księżną-matką[1.3]. Król Francji Ludwik XI zgłosił roszczenia do księstwa Burgundii[1.3]. Z uwagi na pokój zawarty pomiędzy Anglią a Francją 2 lata Edward IV nie stanął po stronie siostry w tym konflikcie[1.3]. Małgorzata brała udział w negocjacjach małżeńskich, które zakończyły się ślubem jej pasierbicy z Maksymilianem Habsburgiem, synem cesarza rzymskiego[2].

W 1480 odwiedziła Anglię, aby porozumieć się z bratem w sprawie małżeństwa jego córki Anny z synem Marii i Maksymiliana Filipem[1.6]. Oprócz króla Małgorzata podczas wizyty w ojczyźnie spotkała się z pozostałymi żyjącymi członkami rodziny: matką, siostrą Elżbietą i bratem Ryszardem[1.6].

Przypisy

  1. Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, ISBN 978-83-67276-02-3.
    1. 1 2 3 S. 49.
    2. 1 2 3 4 5 6 S. 94-95.
    3. 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 155-157.
    4. ↑ S. 122.
    5. ↑ S. 126.
    6. 1 2 S. 171-172.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Susan Abernethy, Margaret of York, Duchess of Burgundy 1468-1477 [online], Mittelalter, 3 maja 2013 [dostęp 2025-10-08] (niem.).
  3. ↑ D. Baldwin, Richard III. A life, 2012, s. 22-23, ISBN 978-1-4456-0182-3.
  4. 1 2 3 Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwu róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 146, 174.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.