Magelanka zmienna
| Chloephaga picta[1] | |||
| (J.F. Gmelin, 1789) | |||
 Samiec | |||
 Samica | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
magelanka zmienna | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 w sezonie lęgowym występuje przez cały rok poza sezonem lęgowym | |||
Magelanka zmienna[5], magelanka duża[6] (Chloephaga picta) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący południową część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Wyróżniono dwa podgatunki Chloephaga picta[7][8][9]:
Występowanie
Lato: południowa i środkowa Patagonia, Falklandy i archipelag Ziemia Ognista. Został wprowadzony na Georgii Południowej.
Zima: Urugwaj, Pampa i północna Patagonia. Na Falklandach żyje populacja osiadła.
Morfologia[10]
- C. picta picta – podgatunek kontynentalny.
- Przedstawiciele tego podgatunku posiadają ciała długości 59–65 cm. U samca głowa i górna część szyi są czysto białe. Reszta jego ciała jest biała w czarne poprzeczne pręgi. Lotki pierwszego rzędu są barwy czarnej, a drugiego rzędu – białej. Na skrzydle znajduje się zielonkawo-brązowe lusterko. Nogi i dziób szaroczarne.
- Rdzawobrązowa samica jest nieco mniejsza od samca. Boki ciała, brzuch i pierś poprzecznie prążkowane. Nogi jasnożółte, dziób szaroczarny.
- C. picta leucoptera – podgatunek falklandzki.
- Przedstawiciele tego podgatunku osiągają zazwyczaj większe rozmiary. Długości ich ciał wahają się między 63 a 72 cm.
- Samiec tego podgatunku jest jaśniejszy. Barwy czysto białej są nie tylko głowa i górna część szyi, ale także dolna część szyi, pierś oraz brzuch.
- Samica tego podgatunku także jest jaśniejsza od samicy podgatunku kontynentalnego.
Ekologia i zachowanie
- Siedliska
- Pastwiska, łąki, stoki górskie. Choć z pewnością jest to gatunek związany z wodą, nierzadko widuje się jego przedstawicieli daleko od wód.
- Lęgi
- Gniazdo leży na ziemi wśród bujnych traw. Samica składa 5–8 jaj, we wrześniu lub październiku, zaś na Falklandach w listopadzie. Wysiaduje 30 dni. Oboje rodzice opiekują się młodymi.
- Pożywienie
- Głównie trawy, także owoce jagodowe, nasiona i zielone glony. Pisklęta jedzą również owady.
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje magelankę zmienną za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2023 roku organizacja Wetlands International szacowała liczebność populacji na 188 000 – 405 000 osobników (co przelicza się na 125 000 – 270 000 osobników dorosłych), zaś jej trend oceniła jako spadkowy[4][11]. Na Falklandach i na kontynencie gatunek był prześladowany, gdyż konkurował z owcami o pastwiska.
Przypisy
- ↑ Chloephaga picta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ del Hoyo, J., Elliot, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 1. Ostrich to Ducks, Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 588, ISBN 84-87334-10-5.
- 1 2 3 4 D. Lepage: Upland Goose Chloephaga picta – synonyms. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-28]. (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Chloephaga picta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-07-30] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tadornini Reichenbach, 1853 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-30].
- ↑ Denis Lepage: Magelanka zmienna (Chloephaga picta) (Gmelin, 1789). Avibase. [dostęp 2013-12-07].
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-30] (ang.).
- ↑ Upland Goose (Chloephaga picta). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)]. (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ Magelanka zmienna (Chloephaga picta.) [online], ptakiozdobne.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-08-16].
- ↑ Species factsheet: Upland Goose Chloephaga picta [online], BirdLife International, 2024 [dostęp 2026-07-30] (ang.).
Bibliografia
- Upland goose (Chloephaga picta). Arkive. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-07)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).