Marc-Vivien Foé

Marc-Vivien Foé
Data i miejsce urodzenia

1 maja 1975
Nkolo II[1]

Data i miejsce śmierci

26 czerwca 2003
Lyon

Wzrost

188 cm

Pozycja

pomocnik

Kariera juniorska
Lata Klub
1991–1992 Union Garoua
1992–1994 Fogape Jaunde
Kariera seniorska[a]
Lata Klub Wyst. Gole
1994 Canon Jaunde
1994–1999 RC Lens 85 (11)
1999–2000 West Ham United 38 (1)
2000–2003 Olympique Lyon 43 (3)
2002–2003 → Manchester City (wyp.) 35 (9)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1993  Kamerun U-20 3 (1)
1993–2003  Kamerun 63 (8)
W sumie: 66 (9)
  1. ↑ Uwzględniono wyłącznie rozgrywki ligowe.
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Kamerun
Puchar Narodów Afryki
złoto Ghana/Nigeria 2000
złoto Mali 2002
Puchar Konfederacji
srebro Francja 2003

Marc-Vivien Foé (ur. 1 maja 1975 w Nkolo II[1], zm. 26 czerwca 2003 w Lyonie) – piłkarz kameruński występujący na pozycji pomocnika, reprezentant kraju..

26 czerwca 2003 roku zmarł podczas meczu reprezentacji Kamerunu z reprezentacją Kolumbii (1:0) na Stade de Gerland w Lyonie w ramach Pucharu Konfederacji 2003[2][3][4][5][6][7].

Kariera piłkarska

Wczesna kariera

Marc-Vivien Foé ukończył szkołę podstawową i średnią w Jaunde i Garoua[8], gdzie w 1991 roku rozpoczął karierę piłkarską w juniorach Unionu Garoua, w których grał do 1992 roku, a następnie w latach 1992–1994 reprezentował barwy juniorów Fogape Jaunde, po czym przeszedł do jednego z najlepszych klubów piłkarskich w Afryce, Canonu Jaunde, w którym rozpoczął karierę profesjonalną.

RC Lens

W 1995 roku przeszedł do klubu francuskiego RC Lens, gdzie szybko trafił do pierwszej jedenastki klubu i został gwiazdą ligi francuskiej. W sezonie 1995/96 w barwach RC Lens zadebiutował już w pierwszym meczu ligowym zremisowanym bezbramkowo z AJ Auxerre. W Pucharze UEFA Lens również szło dobrze. Foé doprowadził swój zespół do zwycięstw nad drużynami: luksemburskim FC Anevir Beggen 7:0 i 6:0 i Czernomorcem Odessa 0:0 i 4:0, który wcześniej wyeliminował Widzew Łódź. W trzeciej rundzie Foé został wraz z klubem wyeliminowany przez czeski klub Slavia Praga. Na koniec sezonu 1995/96 wraz z klubem zajął piąte miejsce w lidze i awansował do Pucharu UEFA, w którym już w pierwszej rundzie Lens i Foé odpadli po dwumeczu z S.S. Lazio 0:1 i 1:1. Natomiast w lidze z RC Lens zajął dopiero 13. miejsce. Następny sezon 1997/98 był wymarzonym sezonem dla Foé, gdyż sięgnął z zespołem po jedyny w historii klubu tytuł mistrza Francji wygrywając bój lepszym stosunkiem bramek z FC Metz oraz dotarł do finału Pucharu Francji jednak przegrywając na Stade de France z Paris Saint-Germain 1:2. Później okazało się, że doznał kontuzji (złamana noga), co udaremniło jego transfer do Manchester United oraz wyjazdu na Mundial do Francji. Gdy leczył kontuzję, Lens grało słabo w lidze, gdzie zajęło 6. miejsce, i w Lidze Mistrzów, gdy przegrał walkę o 1/8 finału. Po wyleczeniu kontuzji Foé opuścił klub.

Olympique Lyon

W 1999 roku trafił za 6 milionów euro[9] do angielskiego zespołu West Ham United. Zajął z tą drużyną wysokie dziewiąte miejsce. Dobra gra w tej drużynie zaowocowała w 2000 transferem do Olympique Lyon za 9 milionów euro[9]. Wraz z tą drużyną grał w Lidze Mistrzów, gdzie w 1 rundzie grupowej lepsza była tylko Valencia CF, zaś w drugiej Olympique Lyon przegrał z Bayernem Monachium i Arsenalem. Klub zdobył w 2001 roku Puchar Ligi pokonując w dogrywce 2:1 AS Monaco i tytuł wicemistrza Francji, przegrywając tytuł mistrzowski różnicą czterech punktów z FC Nantes. W sezonie 2001/02 w Lidze Mistrzów zespół nie spisywał się najlepiej, gdyż Lyon odpadł w pierwszej rundzie po porażkach z FC Barcelona i Bayerem 04 Leverkusen. A w Pucharze UEFA został wyeliminowany przez czeski Slovan Liberec. Foé zdobył tytuł mistrza Francji, okazując się lepszym o dwa punkty od swojego byłego klubu RC Lens. Gdy jednak przegrał miejsce w składzie Lyonu, opuścił klub na zasadzie wypożyczenia.

Manchester City

Po nieudanym dla Kamerunu Mundialu w Korei i Japonii w lecie 2002 roku Foé został wypożyczony do Manchesteru City. Od razu stał się jednym z wyróżniających się zawodników. Na koniec sezonu 2002/03 wraz z Manchesterem zajął dziewiąte miejsce i doprowadził klub do Pucharu UEFA.

Kariera reprezentacyjna

Marc-Vivien Foé w 1993 roku został powołany do reprezentacji Kamerunu U-20 na mistrzostwa świata U-20 1993 w Australii, na których Foé rozegrał wszystkie 3 mecze, w których zdobył 1 gola (gol na 1:0 w 12. minucie z reprezentacją Kolumbii U-20 8 marca 1993 roku na Bruce Stadium w Canberrze), natomiast drużyna Nieposkromionych Lwów zakończyła turniej w fazie grupowej do zajęciu 3. miejsca w Grupie A.

W tym samym roku zadebiutował w seniorskiej reprezentacji Kamerunu, 22 września 1993 roku w wygranym 1:0 meczu towarzyskim z reprezentacją Meksyku rozegranym na Los Angeles Memorial Coliseum w Los Angeles i od tego momentu został podstawowym zawodnikiem drużyny Nieposkromionych Lwów[10][11].

W 1994 roku wystąpił na mistrzostwach świata 1994 w Stanach Zjednoczonych, na których Nieposkromionych Lwów zakończyła udział w fazie grupowej po zajęciu ostatniego, 4. miejsca w Grupie B, a Foé wystąpił we wszystkich 3 meczach.

24 grudnia 1995 roku na Stade Ahmadou Ahidjo w Jaunde w 52. minucie wygranego 1:0 meczu towarzyskiego z reprezentacją Liberii zdobył swojego pierwszego gola w drużynie Nieposkromionych Lwów[12].

Następnie wziął udział w dwóch turniejach o Puchar Narodów Afryki (1996 w RPA – runda grupowa, 1998 w Burkina Faso – ćwierćfinał). Na mistrzostwach świata 1998 we Francji nie wystąpił z powodu kontuzji.

W dwóch następnych turniejach o Puchar Narodów Afryki: 2000 w Ghanie i 2002 w Mali, drużyna Nieposkromionych Lwów z Foé w podstawowym składzie triumfowała, za każdym razem wygrywając w finale po serii rzutów karnych (2000 z reprezentacją Nigerii 4:3 (2:2 po dogrywce), 2002 z reprezentacją Senegalu 3:2 (0:0 po dogrywce)). Wystąpił również w Pucharze Konfederacji 2001 i na mistrzostwach świata 2002 w Japonii i Korei Południowej, na obu turniejach drużyna Nieposkromionych Lwów kończyła udział w fazie grupowej, a Foé na mistrzostwach świata 2002 został uznany za jedną z gwiazd turnieju.

W 2003 roku został powołany na Puchar Konfederacji 2003 we Francji, który dla Foé zakończył się tragicznie. Łącznie w latach 1993–2003 w reprezentacji Kamerunu w piłce nożnej mężczyzn rozegrał 63 mecze, w których zdobył 8 goli.

Śmierć

Kwiaty złożone przed stadionem Manchesteru City ku czci Marca-Viviena Foe

26 czerwca 2003 roku w 72. minucie meczu półfinałowego Pucharu Konfederacji 2003 z reprezentacją Kolumbii na Stade de Gerland w Lyonie (wygrana 1:0), na którym Foé grał przez dwa lata w barwach Olympique Lyon, niespodziewanie zasłabł i pomimo natychmiastowej pomocy trwającej 45 minut, lekarzom nie udało się go uratować i Foé zmarł wkrótce po przewiezieniu do szpitala[2][3][4][5][6][7].

Autopsja wykazała, że przyczyną śmierci piłkarza był atak serca, który był spowodowany niewykrytą wcześniej kardiomiopatią przerostową[13][14][15].

Mimo tragedii Kameruńczycy zdecydowanie wypowiedzieli się, aby drużyna Nieposkromionych Lwów nie zrezygnowała z udziału w meczu finałowym z reprezentacją Francji, by w ten sposób uczcić pamięć Foé. Komisarz meczu finałowego, Michał Listkiewicz, potwierdził dwa dni przed meczem, iż finał zostanie rozegrany zgodnie z programem.

Ostatecznie 29 czerwca 2003 roku na stadionie Stade de France w podparyskim Saint-Denis odbył się finał turnieju, przed którym zawodnicy, sztab szkoleniowy obu drużyn oraz kibice uczcili pamięć Foé minutą ciszy[3]. Mecz zakończył się wygraną drużyny Trójkolorowych 1:0 po złotym golu w 97. minucie Thierry’ego Henry’ego, który zadedykował gola dla Foé[15]. Po meczu na dekorację wprowadzając swoich kolegów kapitanowie Rigobert Song oraz Marcel Desailly nieśli wielki portret Foé[15]. Piłkarze mieli na rękawach koszulki czarne opaski, natomiast Marcel Desailly zadedykował trofeum właśnie Foé.

Został pochowany 7 lipca 2003 roku w Jaunde na terenie kompleksu sportowego, którego budowę Foé sfinansował na początku 2003 roku, jednak mimo deklaracji innych osób, budowa nie została ukończona[16][17][18][19].

Upamiętnienie

Upamiętnienie w Manchesterze.
Upamiętnienie w Lyonie.
Ulica Marca-Vivien Foé w Lens.
Stade Marc-Vivien Foé w Lyonie.

Numery „17” w reprezentacji Kamerunu oraz w klubach RC Lens i Olympique Lyon, a także numer „23” w Manchesterze City[20], w których grał Foé, zostały zastrzeżone.

11 listopada 2003 roku na Stade de Gerland w Lyonie, gdzie Foé zmarł, został zorganizowany mecz w celu uczczenia jego pamięci, w którym reprezentacja Kamerunu z drużyną gwiazd, nazwanym „Teamem Przyjaźni”. Mecz zakończył się wygraną drużyny Nieposkromionych Lwów 3:1, jednak dla zawodników i kibiców wynik miał drugorzędne znaczenie, gdyż wśród dominowało uczucie spełnienia obowiązku uczczenia pamięci Foé. W drużyny gwiazd wystąpili tacy zawodnicy jak m.in.: Sonny Anderson – kolega Foé z Olympique Lyon, Nicolas Anelka, Thierry Henry, Robert Pirès i Sylvain Wiltord. Dochód z meczu został przeznaczony na fundusz charytatywny, którym kieruje wdowa po Foé, Marie-Louise.

W Lens została nazwa jedna z ulic imieniem piłkarza, natomiast w Lyonie stadion – Stade Marc-Vivien Foé[21].

Statystyki

Reprezentacyjne

ReprezentacjaRokMeczeGole
 Kamerun U-20199331
Łącznie31
 Kamerun199320
199470
199521
199640
199760
199850
199920
200083
200192
2002142
200340
Łącznie638

[10][11]

Gole w reprezentacji

 Kamerun U-20
Lp.DataStadionPrzeciwnikGoleWynikTurniejPrzypisy
1.08.03.1993Bruce Stadium, Canberra Kolumbia U-20
1:0
2:3
Mundial U-20 1993
 Kamerun
1.24.12.1995Stade Ahmadou Ahidjo, Jaunde Liban
1:0
1:0
Mecz towarzyski
[12]
2.22.01.2000Accra Sports Stadium, Akra Ghana
1:0
1:1
Puchar Narodów Afryki 2000
[22]
3.06.02.2000Accra Sports Stadium, Akra Algieria
2:0
2:1
Puchar Narodów Afryki 2000
[23]
4.19.04.2000Stade Ahmadou Ahidjo, Jaunde Somalia
2:0
3:0
El. Mundialu 2002
[24]
5.01.07.2001Stade Ahmadou Ahidjo, Jaunde Togo
2:0
2:0
El. Mundialu 2002
[25]
6.14.07.2001Independence Stadium, Lusaka Zambia
1:0
2:2
El. Mundialu 2002
[26]
7.07.01.2002Stadion 4 Sierpnia, Wadagugu Burkina Faso
1:0
3:1
Mecz towarzyski
[27]
8.07.02.2002Stade 26 mars, Bamako Mali
3:0
3:0
Puchar Narodów Afryki 2002
[28]

[10][11]

Sukcesy

RC Lens
West Ham United
Olympique Lyon
Reprezentacyjne

Życie prywatne

Marc-Vivien Foé urodził się w Nkolo II[1], mieście w departamencie Méfou-et-Afamba w Regionie Centralnym jako syn Martina Foé Amougou i Michelle Engene[8]. Był żonaty z Marie-Louise, z którą miał trójkę dzieci: syna Marca-Scotta (ur. 1995) oraz dwie córki Lesley (ur. 1998) i Angelę (ur. 2003)[29][30][31].

W 2018 roku starszy syn Foé, Marc-Scott wraz ze wspólniczką, 20-letnią wówczas Sofiane Bardot został skazany na 5 lat więzienia za napad z bronią w ręku i konfiskatę mienia księdza, który miał miejsce w 2015 roku w Lyonie[32][33][34][35].

Przypisy

  1. 1 2 3 Marc-Vivien Foé w bazie Ol-passe-present.fr (fr.).
  2. 1 2 Cameroon star Foé dies [data dostępu: 2003-06-26] (ang.).
  3. 1 2 3 Le Lion dompté par la mort [data dostępu: 2003-06-28] (fr.).
  4. 1 2 Marc-Vivien Foe – 10 years on [data dostępu: 2013-06-26] (ang.).
  5. 1 2 Il y a 10 ans, Marc-Vivien Foé s’écroulait sur le terrain... [data dostępu: 2013-06-26] (fr.).
  6. 1 2 Marc-Vivien Foé remembered at Confederations Cup [data dostępu: 2013-07-03] (ang.).
  7. 1 2 Piłkarz upadł na murawę, potem zmarł. Polak widział to z bliska. Wskazuje winnych [data dostępu: 2025-05-01].
  8. 1 2 MARC-VIVIEN FOÉ (HOMMAGE) [data dostępu: 2025-11-16] (ang.).
  9. 1 2 Marc-Vivien Foé, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy–transfery) [dostęp 2013-08-05].
  10. 1 2 3 Marc-Vivien Foé w bazie RSSSF (ang.).
  11. 1 2 3 Marc-Vivien Foé w bazie National Football Teams (ang.)
  12. 1 2 Cameroon vs. Liberia (ang.).
  13. ↑ La vérité sur la mort de Foé [data dostępu: 2013-06-02] (fr.).
  14. ↑ Marc-Vivien Foe death: His legacy 10 years after collapsing on pitch [data dostępu: 2013-06-26] (ang.).
  15. 1 2 3 Puchar Konfederacji. Dziesięć lat temu zmarł Marc-Vivien Foe. Piłkarze uczcili jego pamięć [data dostępu: 2013-06-26].
  16. ↑ State funeral for Foe [data dostępu: 2003-07-07] (ang.).
  17. ↑ Tens of thousands follow Foe to burial [data dostępu: 2003-07-08] (ang.).
  18. ↑ Assiga Pierre, nephew of the late Cameroonian soccer star Marc-Vivien Foé [data dostępu: 2022-02-02] (ang.).
  19. ↑ The tragedy of Marc-Vivien Foé, soccer’s forgotten hero [data dostępu: 2022-02-06] (ang.).
  20. ↑ Dziesięć lat temu zmarł Marc-Vivien Foé [data dostępu: 2013-06-26].
  21. ↑ Stade Marc-Vivien Foé (fr.).
  22. ↑ Ghana vs. Cameroon (ang.).
  23. ↑ Cameroon vs. Algeria (ang.).
  24. ↑ Cameroon vs. Somalia (ang.).
  25. ↑ Cameroon vs. Togo (ang.).
  26. ↑ Zambia vs. Cameroon (ang.).
  27. ↑ Burkina Faso vs. Cameroon (ang.).
  28. ↑ Mali vs. Cameroon (ang.).
  29. ↑ Foe kids’ school mourns for star [data dostępu: 2005-04-30] (ang.).
  30. ↑ La Tanière du Lion [data dostępu: 2019-11-04] (ang.).
  31. ↑ Marc-Vivien Foe death: His legacy 10 years after collapsing on pitch [data dostępu: 2013-06-26] (ang.).
  32. ↑ Has Marc Vivien Foe junior been really imprisoned for armed robbery? [data dostępu: 2018-06-07] (ang.).
  33. ↑ 237Showbiz [data dostępu: 2022-07-02] (ang.).
  34. ↑ Son of Cameroon legendary footballer Marc-Vivien Foe sentenced to a massive 5 years in prison [data dostępu: 2018-06-07] (ang.).
  35. ↑ Remembering Marco [data dostępu: 2024-02-22] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.