Marcin Wiącek
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 marca 1982 |
|---|---|
| Doktor habilitowany nauk prawnych | |
| Specjalność: prawo konstytucyjne | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
2009 – nauki prawne |
| Habilitacja |
2013 – nauki prawne |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Uniwersytet Warszawski |
| Rzecznik praw obywatelskich | |
| Okres spraw. |
23 lipca 2021–23 lipca 2026 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
  | |
Marcin Wiącek (ur. 28 marca 1982 w Mińsku Mazowieckim[1]) – polski prawnik i nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 2021–2026 rzecznik praw obywatelskich.
Życiorys
Jest absolwentem studiów prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Centrum Prawa Amerykańskiego UW (2006)[1][2]. W 2009 na podstawie napisanej pod kierunkiem Janusza Trzcińskiego rozprawy pt. Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego (art. 193 Konstytucji) w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa w specjalności prawo konstytucyjne. Na tym samym wydziale na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy zatytułowanej Znaczenie stosowania Konstytucji marcowej w Polsce Ludowej dla orzecznictwa sądów i Trybunału Konstytucyjnego III RP uzyskał w 2013 stopień doktora habilitowanego nauk prawnych w tej samej specjalności[3]. Odbył staże naukowe w instytucie Towarzystwa Maxa Plancka w Heidelbergu oraz na Università degli Studi Roma Tre[4].
Jest autorem ponad stu publikacji naukowych dotyczących w szczególności prawa konstytucyjnego, sądownictwa konstytucyjnego, sądownictwa administracyjnego oraz ochrony praw człowieka[2].
Jako nauczyciel akademicki związany z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego – był adiunktem w Instytucie Nauk o Państwie i Prawie[3], w 2019 objął stanowisko profesora uczelni[2]. Został też kierownikiem Zakładu Praw Człowieka[3]. W latach 2003–2007 był pracownikiem Trybunału Konstytucyjnego[1], od 2007 do 2021 był natomiast zatrudniony w Biurze Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego[2]. W latach 2014–2018 wchodził w skład Rady Legislacyjnej. W latach 2014–2016 kierował aplikacją legislacyjną prowadzoną przez Rządowe Centrum Legislacji[5]. Wszedł w skład Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej[1]. W 2018 na prośbę Fundacji Pamięci o Bohaterach Powstania Warszawskiego przygotował projekt ustawy o zapewnieniu godnej pamięci i należytej ochrony miejscom spoczynku Bohaterów Powstania Warszawskiego oraz innych osób zasłużonych w walkach o niepodległość i suwerenność Państwa Polskiego[6]. Jako ekspert współpracował z licznymi instytucjami publicznymi[1].
Został członkiem Komitetu Redakcyjnego „Zeszytów Naukowych Sądownictwa Administracyjnego”[4], członkiem Rady Naukowej „Przeglądu Prawa Konstytucyjnego”[7] oraz przewodniczącym Rady Programowej „Przeglądu Prawa Antydyskryminacyjnego”[8].
W maju 2021 został kandydatem na stanowisko rzecznika praw obywatelskich rekomendowanym przez opozycję parlamentarną[a] oraz część posłów Porozumienia Jarosława Gowina (wówczas współtworzącego rząd)[9]. Sejm odrzucił jego kandydaturę 15 czerwca 2021 („za” zagłosowało 222 z 455 biorących udział w głosowaniu posłów, jego kontrkandydatka Lidia Staroń otrzymała 231 głosów „za”)[10]. W lipcu ponownie został zgłoszony przez klub Koalicji Polskiej jako kandydat na urząd RPO, tym razem uzyskując poparcie Prawa i Sprawiedliwości[1][11]. 8 lipca 2021 jego kandydatura została zaakceptowana przez Sejm („za” zagłosowało 380 z 426 uczestniczących w głosowaniu posłów)[12]. 21 lipca 2021 Senat zatwierdził jego wybór[13][14].
23 lipca 2021 Marcin Wiącek złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując tym samym urząd rzecznika praw obywatelskich na pięcioletnią kadencję, co zakończyło ponad dziesięciomiesięczny impas w sprawie wyłonienia nowego RPO[15]. Jego pięcioletnia kadencja zakończyła się 23 lipca 2026[16].
Posługuje się językami angielskim i francuskim[2].
Odznaczenia i wyróżnienia
- Zasłużony dla Warszawy[2] (2013)[17]
- Odznaka Honorowa Województwa Podlaskiego (2026)[18]
- Medal Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (2026)[19]
- 6. miejsce w rankingu najbardziej wpływowych prawników w 2025 według „Dziennika Gazety Prawnej” (2026)[20]
Publikacje
- Znaczenie stosowania Konstytucji marcowej w Polsce Ludowej dla orzecznictwa sądów i Trybunału Konstytucyjnego III RP, Warszawa 2012.
- Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011[21].
- Na straży państwa prawa: trzydzieści lat orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (z Lechem Garlickim i Martą Derlatką), Warszawa 2016[22].
- Prawa człowieka (z Wojciechem Brzozowskim i Adamem Krzywoniem) , Warszawa 2018.
- W stronę równych szans. 35 lat urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich (z Wojciechem Brzozowskim i Adamem Krzywoniem), Warszawa 2025.
Uwagi
- ↑ Pod jego kandydaturą podpisali się posłowie Koalicji Obywatelskiej, Koalicji Polskiej, Lewicy, Polski 2050 i Polskich Spraw.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Druk nr 1361: Kandydat na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich – Pan Marcin Wiącek. sejm.gov.pl, 2 lipca 2021. [dostęp 2026-08-26].
- 1 2 3 4 5 6 Dr hab. Marcin Wiącek, prof. UW – RPO VIII kadencji. brpo.gov.pl. [dostęp 2026-08-14].
- 1 2 3 Dr hab. Marcin Wiącek, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2022-10-11].
- 1 2 Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego. nsa.gov.pl. [dostęp 2026-08-14].
- ↑ Kierownik: Prof. UW dr hab. Marcin Wiącek. uw.edu.pl. [dostęp 2022-10-11].
- ↑ Tomasz Urzykowski: Groby powstańców pod ochroną. Za ich zniszczenie – do czterech lat więzienia. wyborcza.pl, 1 sierpnia 2018. [dostęp 2019-07-31].
- ↑ Przegląd Prawa Konstytucyjnego. bibliotekanauki.pl. [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Przegląd Prawa Antydyskryminacyjnego. wolterskluwer.com. [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Druk nr 1224: Kandydat na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich – Pan Marcin Wiącek. sejm.gov.pl, 27 maja 2021. [dostęp 2021-07-02].
- ↑ Głosowanie nr 18 na 31. posiedzeniu Sejmu: Głosowanie w sprawie powołania Rzecznika Praw Obywatelskich. sejm.gov.pl, 15 czerwca 2021. [dostęp 2021-07-02].
- ↑ Wybór RPO. PiS poparło kandydaturę prof. Marcina Wiącka. polsatnews.pl, 2 lipca 2021. [dostęp 2021-07-02].
- ↑ Głosowanie nr 89 na 34. posiedzeniu Sejmu: Powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich. sejm.gov.pl. [dostęp 2021-07-08].
- ↑ Wyrażenie zgody na powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich. senat.gov.pl. [dostęp 2021-07-21].
- ↑ Marcin Wiącek nowym Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Senat wyraził zgodę. onet.pl, 21 lipca 2021. [dostęp 2021-07-21].
- ↑ Ślubowanie nowego RPO. Marcin Wiącek na stanowisku. polsatnews.pl, 23 lipca 2021. [dostęp 2021-07-23].
- ↑ Krzysztof Michałowski: Koniec kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka. brpo.gov.pl, 23 lipca 2026. [dostęp 2026-07-24].
- ↑ Inicjatorzy akcji „Stop Janosikowe” Zasłużeni dla Warszawy. um.warszawa.pl, 11 lipca 2013. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ Monika Pańko: Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek z Odznaką Honorową Województwa Podlaskiego. podlaskie.eu, 10 czerwca 2026. [dostęp 2026-06-10].
- ↑ Krzysztof Michałowski: Marcin Wiącek przedstawił senackiej Komisji Praworządności i Praw Człowieka informację o działalności w 2025 roku. brpo.gov.pl, 1 lipca 2026. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ RPO Marcin Wiącek na 6. miejscu w rankingu najbardziej wpływowych prawników w Polsce. brpo.gov.pl, 17 marca 2026. [dostęp 2026-08-14].
- ↑ Dr hab. Marcin Wiącek. uw.edu.pl. [dostęp 2017-01-01].
- ↑ Leszek Garlicki, Marta Derlatka, Marcin Wiącek: Na straży państwa prawa: trzydzieści lat orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016. ISBN 978-83-8092-312-6.
|
