Maria Teresa Bartnik

Maria Teresa Bartnik

Diana, Lala

strzelec
Data i miejsce urodzenia	10 marca 1931 Wołomin
Data i miejsce śmierci	13 sierpnia 1944 Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Krajowa
Stanowiska	łączniczka
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa powstanie warszawskie

Maria Teresa Bartnik, ps. „Diana” (ur. 10 marca 1931 w Wołominie, zm. 13 sierpnia 1944 w Warszawie) – łączniczka, w powstaniu warszawskim służąca w 1 kompanii batalionu „Parasol” Zgrupowania „Radosław” Armii Krajowej^[1].

Urodziła się w Wołominie, w rodzinie Edmunda i Ireny z domu Borysoglebskiej. Od 1935 mieszkała z rodzicami w Gdyni w willi na Kamiennej Górze, ul. Sienkiewicza 35^[2].

Pod koniec sierpnia 1939 ojciec wysłał całą rodzinę do Warszawy, a sam powrócił do Gdyni. Niemcy po zajęciu miasta aresztowali go i rozstrzelali. Matka z dziećmi przeniosła się do Zielonki pod Warszawą. W domu, w którym mieszkali, produkowano części do granatów. W 1943 w wyniku donosu zostali aresztowani. Staraniem babki Maria z bratem zostali wypuszczeni z aresztu, jednak ich matka i jej siostra zostały wysłane do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Babka przeniosła Marię wraz z bratem do wsi Kleszczyny pod Suchedniowem. Maria działała w konspiracji od kwietnia 1944 (Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej, batalion „Parasol”, 1 kompania, I pluton).

Poległa 13 sierpnia 1944 na Starym Mieście (ostatni raz widziana była na ul. Długiej w patrolu ze Stanisławem Letowtem, ps. „Bohun”)^[1]. Przypuszcza się, że mogła zginąć w rejonie ulic Kilińskiego i Długiej, podczas eksplozji zdobycznego niemieckiego „ciężkiego nosiciela ładunków” (Sd.Kfz. 301 Ausf. C – Schwere Ladungsträger B-IV Borgward).

Jej ciała nie odnaleziono. Została pochowana w mogile symbolicznej, na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kw. A 12, rząd I, gr. 2/3)^[3].

Matka – Irena Bartnik z domu Borysoglebska (1909–1944) zaangażowana była w konspirację. Aresztowana wiosną 1943 wraz z dziećmi (Marią i Jerzym), siostrą i jej 5-letnim synem Adamem. Po śledztwie więziona na Pawiaku po czym 5 sierpnia 1943 wywieziona została do Auschwitz, gdzie zmarła na tyfus^[4].

Ojciec – Edmund Władysław Antoni Bartnik ps. „Władysław Ziemba”^[5] (1897–1939) był oficerem Legionów Józefa Piłsudskiego, z zawodu doktor weterynarii, dyrektor kombinatu rzeźnickiego w Gdyni. Po kapitulacji miasta otrzymał, jako Ślązak, od Niemców ofertę przyjęcia niemieckiego obywatelstwa – odmówił. Został aresztowany i zamordowany 13 listopada 1939 w lasach piaśnickich koło Wejherowa^[6].

Brat – Jerzy Antoni Bartnik ps. „Magik” (1930–2011), kapitan Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski^[7].

• W Wołominie na ścianie budynku przy ulicy Żelaznej powstał mural poświęcony Marii^[8].
• 10 marca 2010 na budynku III LO im. Jana Pawła II w Wołominie, odsłonięta została tablica upamiętniającą Marię Teresę Bartnik ps. „Diana”. Odsłonięcia tablicy dokonał brat Marii – Jerzy Antoni Bartnik ps. „Magik”^[9].