Marta Cywińska

Marta Cywińska

Marta Cywińska (2024)
Data i miejsce urodzenia	22 lutego 1968 Białystok
doktor nauk humanistycznych
Specjalność: romanistyka, pedagogika, literaturoznawstwo
Alma Mater	Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
nauczyciel akademicki
Uczelnia	Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Marta Ewa Cywińska (ur. 22 lutego 1968 w Białymstoku) – polska romanistka, doktor nauk humanistycznych, poetka, prozaiczka, felietonistka, dziennikarka, krytyczka literacka i życia społecznego, tłumaczka literatury francuskojęzycznej oraz współczesnej poezji włoskiej, nauczycielka akademicka, działaczka społeczna.

W 1992 uzyskała tytuł magistra filologii romańskiej na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a w 2003 stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie filologii polskiej^[1].

Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół komparatystyki literackiej, antropologii kultury, współczesnej filozofii francuskiej i rumuńskiej, neosurrealizmu, związków literatury z psychologią głębi, symboli w kulturze europejskiej, dziejów literatury oraz obyczajowości kresowej i międzywojennej, historii edukacji patriotycznej^[2], retoryki, literatury francuskiej i frankofońskiej XX wieku, translatoryki, historii oświaty, tanatologii^[3], antropologii kultury^[4], relacji mistrz-uczeń oraz mechanizmów i skutków gender. Ma w swoim dorobku pond 100 artykułów naukowych w czasopismach polskich o zasięgu krajowym, w recenzowanych materiałach konferencyjnych (również w języku francuskim) oraz ponad 200 publikacji o charakterze popularyzatorskim (m.in. dotyczącym muzyki folkowej oraz obyczajowości okresu międzywojennego).

Już we wczesnej młodości zafascynowana była dziejami awangard europejskich, a przede wszystkim surrealizmem belgijskim oraz francuskim^[5]. W czasach studenckich brała udział w happeningach ulicznych Pomarańczowej Alternatywy^[6]. Autorka około dwudziestu zbiorów poezji (m.in. Płanetnicy, Pieśni, Książka dla Stefanka), prozy (Collage, Skrzydła nad Transylwanią, Zraniona kobiecość), prac naukowych (Manufaktura snów. Rozważania o polskiej poezji nadrealistycznej) oraz eseistyki naukowej (Bulimia emocjonalna, Noce z jednorożcem), autorka komentarzy poetyckich do albumu fotografii Marka Waśkiela Podlasie. Opowieści z przydroża oraz Bedekera białostockiego. Pisze i publikuje przede wszystkim w języku francuskim (m.in. we Francji, Belgii, Szwajcarii, Kanadzie, Rumunii). Jej francuskojęzyczna twórczość znana jest też w krajach afrykańskich, które inspirują ją do pogłębiania tak zwanego doświadczenia pustyni^[7]. W jej twórczości literackiej można znaleźć liczne inspiracje muzyczne^[8]. Marta Cywińska często nawiązuje także do malarstwa^[9], filozofii^[10], symboliki w kulturze europejskiej oraz do jej związków z cywilizacją łacińską^[11].Od 1987 roku tworzy poezję nawiązującą do kultury i tradycji tatarskiej^[12]. Jej twórczość prozatorską charakteryzuje eklektyzm, interdyscyplinarność, łączenie pozornie oddalonych od siebie pojęć w spójną całość^[13][14].

Jest autorką trzech wystaw-rekwizytorni do jej wierszy o tematyce bretońskiej oraz inspirowanych pieśniami truwerów: Moja Bretania (1991), Finistère – koniec świata (1994), Powrót do Bretanii (1996).

W 2005 uzyskała uprawnienia tłumacza przysięgłego języka francuskiego^[15] (aktualnie jednak nie posiada uprawnień do wykonywania tego zawodu^[16]). W latach 2005–2007 była koordynatorem projektu translatorskiego, skupiającego pisarzy i poetów dwujęzycznych z Francji, Hiszpanii, Wenezueli oraz Argentyny. Uhonorowano ją tytułem Ambasadora Poetyckiego prestiżowego kwartalnika francuskiego Art et Poésie de Touraine. Jest również Ambasadorem Poetyckim Movimento Poetas del Mundo^[17] w Polsce oraz członkiem różnych stowarzyszeń (m.in. Stowarzyszenia Historycznego im. Danuty Siedzikówny „Inki”), towarzystw (m.in. Polskiego Towarzystwa Heraldycznego) komitetów o charakterze międzynarodowym (m.in. Analele Universității din Oradea Fascicula Limba și Literatura Română).

W 2005 roku w Hiszpanii ukazał się trójpłytowy album Serenada w przekładzie na język polski i wykonaniu Marty Cywińskiej, recytującej poemat Patricka Cintasa. W 2005, również w Hiszpanii ukazał się jej francuskojęzyczny zbiór poezji w wydaniu dwujęzycznym (w tłumaczeniu na język hiszpański), zatytułowany Astrolabe, inspirowany bogactwem kulturowym Algierii. W 2008 ukazała się jej kolejna książka w języku francuskim – Première nudité z ilustracjami Valérie Constantin oraz płyta pod tym samym tytułem (francuskojęzyczne wiersze recytowane przez autorkę przy dźwiękach muzyki Jacka Yantchenkoffa). Kontynuację neosurrealistycznego cyklu o kobiecości stanowi Deuxième nudité (2013). Wraz z artystą plastykiem Jackiem Schmidtem współautorka działań artystyczno-literackich „Tabliczki Poezji”^[18] i „Tabliczki Dobra”^[19] pod hasłem „Przywróćmy godność kulturze wysokiej”^[20]. Twórczyni „Atelier wychowania” służącego utrwalaniu „wartościowych wzorców wychowawczych, mądrości oraz miłości w kształtowaniu młodego pokolenia”^[21].

Została nauczycielką akademicką w Zakładzie Historii Wychowania, a następnie w Zakładzie Filozofii^[22] na Wydziale Nauk Społecznych SGGW^[23]. Na tym wydziale została prodziekanem ds. studiów niestacjonarnych i rozwoju^[24]. Została członkinią Rady Nadzorczej Fundacji „Warto Wiedzieć” oraz Rady Ekspertów Instytutu im. Romana Rybarskiego^[25][26][27]. Jest autorką nowoczesnej koncepcji wychowania narodowego^[28][29], wychowania estetycznego inspirowanego okresem międzywojennym^[30] oraz wychowania poetyckiego^[31].

Po 1989 działała w ramach Młodzieży Wszechpolskiej^[32]. Została stałym współpracownikiem portalu Myśl24.pl, Prawy.pl, wrealu24.pl^[33], miesięcznika „Moja Rodzina”, kwartalnika „Myśl.pl”^[34], tygodnika Polska Niepodległa, Najwyższy Czas!^[35][36][37], W Sieci Historii^[38][39] oraz Idziemy^[40]. Jest redaktorem naczelnym portalu TU-KULTURA poświęconego kulturze wysokiej oraz literaturze pięknej^[41]. Rozpoczęła współpracę z Ruchem Narodowym^[42]. 8 czerwca 2013 uczestniczyła w obradach Kongresu Ruchu Narodowego, będąc prelegentką w panelu dyskusyjnym o polityce prorodzinnej wraz z Anną Holocher i Marią Łopuszańską-Piasecką^[43]. W kwietniu 2014 została przedstawiona oficjalnie jako kandydatka z listy Ruchu Narodowego w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014^[44] (otrzymała pierwsze miejsce w okręgu kujawsko-pomorskim)^[45][46]. W wyborach nie uzyskała mandatu posła, zdobywając 1678 głosów (RN nie osiągnął progu wyborczego)^[47].

• Płanetnicy (1991). Wyd. Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury, Białystok^[48]
• Pieśni (1992)
• Sekrety (1994). Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zabłudowskiej, Zabłudów, ISBN 83-86620-00-5^[48]
• Ćma! Ćma! (1994)
• Książka dla Stefanka (1996)
• Collage (1998) Wyd. Burchard Edition, Warszawa, ISBN 83-87654-10-8^[48]
• Motus (2002)
• Podlasie. Opowieści z przydroża. Album (2002) Komentarze poetyckie do zdjęć Marka Waśkiela
• Skrzydła nad Transylwanią (2005). Wyd. Psychologii i Kultury Eneteia, ISBN 83-85713-54-9^[48]
• Astrolabe (2005). Wyd. Los Gallardos (Almería), ISBN 84-930999-5-3^[48]
• Première nudité (2006)
• Bulimia emocjonalna (2006) Wyd. Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury. ISBN 83-85713-66-2 838571354662^[48]
• Manufaktura snów. Rozważania o polskiej poezji nadrealistycznej (2007). Wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 978-83-01-15303-8^[48]
• Noce z jednorożcem (2009). Wyd. Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury. ISBN 978-83-61538-00-4^[48]
• Zraniona kobiecość (2009)
• Człowiek na pograniczu kultur (2010). Wydawnictwo SGGW, ISBN 978-83-7583-161-0^[48]
• Dworce księżyca (2012). Wyd. Spectrum Press, Wydział Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa, ISBN 978-83-61846-13-0^[48]
• Cywińska na prawym. Zbiór felietonów (2015)
• W stronę wartości narodowych (2015, współautor: Mariusz Patey)
• Przy fortepianie Chopina (2016)
• Poezja oraz malarstwo a wychowanie ku wartościom (2017). Wyd. Zakładu Filozofii SGGW, Wydawnictwo Narodowego Uniwersytetu „Akademia Ostrogska”, ISBN 978-617-7328-56-7^[48]
• Nauczyciel – misja – osobowość – autorytet – wiedza (2017 – współautorzy: Y. Plyska, I.Błaszczak, A. Pawluk-Skrzypek), Wyd. Narodowego Uniwersytetu „Akademia Ostrogska, Ostróg 2017, ISBN 978-617-7328-57-4^[49]
• Deuxième nudité, Le chasseur abstrait éditeur, ISBN 978-2-35554-224-4.
• Spory niegdysiejsze, spory współczesne (2018). Wyd. LTW, Łomianki, ISBN 978-83-7565-543-8^[48][27]
• Cywińska dla Niepodległej (2018), Wyd. Bollinari Publishing House, Warszawa ISBN 978-83-63865-90-0^[50]
• Pół skrzydła nad Siedmiogrodem (2019), Wyd. Piotr Błaszkowski, Gdańsk, ISBN 978-83-943444-7-4^[51][52]
• Sanacyjny modlitewnik (2020, współautor: Stefan Dziekoński), Gdańsk^[53]
• O wychowaniu narodowym (2021), Wyd. Stowarzyszenie Marsz Niepodległości, Warszawa^[54]
• Rozmowy o zmierzchu kultury (2021, współautor Stefan Dziekoński), Wydawnictwo 3 DOM, Częstochowa^[55][56]
• Variété cierpienia (2023), Biblioteka Wolności – Najwyższy Czas!, Warszawa^[57]
• Pomarańczowa Alternatywa jako forma neosurrealizmu – wybrane konteksty, Warszawa 2023^[58]
• Notre clinique des mots et da la parole – Français médical, Wydawnictwo MEDYK, Warszawa 2024^[59]
• Wiersze tatarskie, Éditions de la Harpe, Gdańsk 2025^[60]
• Poprawka z idealizmu i myślenia, Éditions de la Harpe, Gdańsk 2025^[61]
• Au centre médical de la rue de la Harpe. Cahier d’exercices pratiques C1-C2, Éditions de la Harpe, Gdańsk 2026^[62]

• Nagroda Literacka Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego za rok 2005 za książkę Skrzydła nad Transylwanią^[63][64]
• Statuetka Złotego Pióra przyznana w 2014 w Brukseli za całokształt twórczości literackiej, dziennikarskiej, naukowej oraz za propagowanie idei narodowych i promowanie kultury polskiej na świecie^[65]
• Imieniem Marty Cywińskiej nazwano dąb w Lesie Tysiąca Poetów w Vesdun (Francja)^[66].
• Grand Prix 2002 (Francophonie: recueil édité „Motus”, Diplôme d’Honneur)^[67]
• Prix Joseph Delmelle 2002^[68]

• Profil na stronie wydawnictwa Eneteia
• „Bedeker Białostocki” Marty Cywińskiej (archiwum 2021)
• Magazyn TU-KULTURA
• https://www.researchgate.net/profile/Marta-Moldovan-Cywinska