Łomianki

Łomianki
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Centrum Łomianek, ul.Warszawska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

warszawski zachodni

Gmina

Łomianki

Aglomeracja

warszawska

Prawa miejskie

1 stycznia 1989[1]

Burmistrz

Tomasz Dąbrowski

Powierzchnia

8,4[2] km²

Wysokość

73–90 m n.p.m.

Populacja (01.01.2024)
• liczba ludności
• gęstość


18 226[2]
2170 os./km²

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-092

Tablice rejestracyjne

WZ

Położenie na mapie gminy Łomianki
Mapa konturowa gminy Łomianki, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Łomianki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Łomianki”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Łomianki”
Położenie na mapie powiatu warszawskiego zachodniego
Mapa konturowa powiatu warszawskiego zachodniego, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Łomianki”
Ziemia52°20′01″N 20°53′13″E/52,333611 20,886944[3]
TERC (TERYT)

1432054

SIMC

0920864

Urząd miejski
ul. Warszawska 115
05-092 Łomianki
Strona internetowa

Łomianki – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łomianki. Zaliczane do aglomeracji warszawskiej.

Miasto Łomianki powstało 1 stycznia 1989 roku z obszarów należących do sześciu wsi[1]:

Utworzenie miasta Łomianki w 1989 roku[1]
Wieś Powierzchnia (ha) Obszar
Buraków 114,06 główna część
Dąbrowa 360,18 większa część[4]
Kiełpin Poduchowny 6,01 mała część[5]
Łomianki (Stare) 116,07 główna część
Łomianki Dolne 37,02 mniejsza część[6]
Łomianki Górne 182,66 w całości

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 18 226 mieszkańców, będąc 29. najludniejszym miastem w województwie[2].

Położenie

Położenie na mapie gminy i powiatu

Miasto położone jest 14 km od centrum Warszawy przy drodze krajowej nr 7 (Warszawa – Gdańsk (ul. Kolejowa)). Łomianki graniczą od północy z sołectwami Łomianki Dolne i Łomianki Chopina, przez Wisłę z osiedlem Nowodwory w warszawskiej dzielnicy Białołęka, od wschodu z osiedlem Młociny w warszawskiej dzielnicy Bielany, od południa z Kampinoskim Parkiem Narodowym, miejscowościami Laski i Sieraków z gminy Izabelin, od zachodu z sołectwami Dziekanów Leśny i Kiełpin. Znaczna część Łomianek leży na terenie zalewowym w starorzeczu Wisły, w którym znajdują się trzy z sześciu jezior w gminie: Pawłowskie, Fabryczne i Ostrowskie.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Historia

Początki osadnictwa w tej okolicy datowane są na X–XI wiek. Pierwsza wzmianka pisana pochodzi z 1418. Od XV–XVI wieku osadnictwo mennonickie nad Wisłą. Prywatna wieś szlachecka, w 1739 roku należała do klucza Łomianki Lubomirskich[7]. W XVIII wieku istniała tu prochownia założona przez generała Alojzego Fryderyka von Brühla.

Wieś szlachecka Łomni położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[8]. Przed II wojną światową część gminy Młociny, po przyłączeniu Młocin do Warszawy samodzielna gmina wiejska Łomianki. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Łomianki. Do 1975 należała do powiatu nowodworskiego.

Przed II wojną światową wieś wielonarodowościowa – Polacy, Niemcy, Żydzi. W 1924 przeniesiono tu kościół i parafię z Kiełpina, w 1929 otwarto kolej Warszawa – Młociny – Palmiry[9]. W czasie II wojny światowej miejsce walk w 1939 i w 1944. W ramach prowadzonej przez okupanta niemieckiego akcji zagłady Żydów osoby pochodzenia żydowskiego deportowano do getta w Legionowie[10].

W latach 50. XX wieku po włączeniu Młocin do Warszawy powstała Gmina Łomianki.

1 stycznia 1989 miejscowość otrzymała prawa miejskie[1].

Nazwa

Nazwa Łomianki pochodzi od słów łominy, łomna oznaczających miejsca, gdzie wylewy rzeki naniosły drzewa, lub równiny z wykrotami po wykarczowanym lesie[11].

Burmistrzowie miasta i gminy Łomianki

Od powstania miasta Łomianki stanowisko burmistrza pełnili kolejno[12]:

  • Wiesław Bochenek (pełniący obowiązki): 1989–1990
  • Lech Jeziorski: 1990–1991
  • Andrzej Belka: 1991–1998
  • Łucjan Sokołowski: 1998–2006
  • Wiesław Pszczółkowski: 2006–2010
  • Tomasz Dąbrowski: 2010–2018
  • Małgorzata Żebrowska-Piotrak: 2018-2024
  • Tomasz Dąbrowski: 2024-obecnie

Demografia

Według danych GUS na 30 czerwca 2006 pod względem liczby ludności jest 37. miastem województwa mazowieckiego spośród 85, w latach 2006–2007 przyrost ludności wyniósł tu 2,58%[13]. Według stanu na 1 stycznia 2020 r. miasto zamieszkiwało 17 042 mieszkańców[14].

Łomianki – liczba ludności miasta w wybranych latach
Łomianki – struktura płci i wieku mieszkańców

Według GUS 31 grudnia 2006 było w Łomiankach zameldowanych 15 679 osoby, a faktycznie zamieszkiwało 15 875.

OpisOgółemKobietyMężczyźni
Jednostkaosób%osób%osób%
Populacja15 875100765348,2822251,8
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]		1889,9911,1978,8

Gospodarka

  • POLMO Łomianki – części samochodowe
  • ACTION Łomianki – artykuły niespożywcze
  • Bazar GS
  • CH Auchan
  • Biedronka
  • NETTO – market
  • Lidl
  • Kompleks handlowy „M Park Prochownia Łomianki” (TEDI, Rossman, HEBE, Neonet)[15] .

Transport

Komunikacja miejska

Solaris Urbino 12 electric w barwach ZTM Warszawa należący do KM Łomianki

Historia komunikacji miejskiej w Łomiankach sięga 1991 roku. Komunikacja Miejska Łomianki jako referat Urzędu Miasta i Gminy Łomianki uruchomiła linie Ł i Ł-BIS, które obsługiwały trasy z Placu Wilsona w Warszawie do szpitala w Dziekanowie Leśnym oraz do Łomnej i Sadowej. Komunikacja Miejska Łomianki w takiej formule pracowała do końca 1996 roku. Następnie powołano przedsiębiorstwo miejskie Komunikacja Miejska Łomianki sp. z o.o., które przejęło obsługę większości linii autobusowych[16]. Do Dąbrowy Zachodniej w południowej części miasta dojeżdżał także autobus ZTM linii „701”. Na zlecenie ZTM prywatny ajent obsługiwał także linię „L-7” łączące miasto ze Starostwem Powiatowym w Ożarowie Mazowieckim (trasa prowadziła przez warszawskie osiedle Wólka Węglowa, Mościska i Stare Babice). Od 1 stycznia 2018 r. Łomianki, na mocy umowy pomiędzy miastem a ZTM (obecnie WTP), zostały włączona w I strefę biletową ZTM Warszawa. Dotychczasowy przewoźnik Komunikacja Miejska Łomianki stał się operatorem publicznego transportu zbiorowego ZTM[17] a pojazdy zostały dostosowane do wymagań ZTM[18]. Ponadto na wniosek Urzędu Miasta Łomianki od 3 września 2018 roku, z Metra Marymont do Centrum Handlowego Auchan w Łomiankach, w dni powszednie dojeżdża linia 110. Obecnie po Łomiankach kursuje 5 linii WTP. W Łomiankach kursują także 3 linie lokalne zarządzane przez Komunikację Miejską Łomianki. Przejazdy tymi liniami są bezpłatne. Dodatkowo przez Łomianki przejeżdżają autobusy PKS Polonus w kierunku Warszawy, gmin Czosnów, Zakroczym i Leoncin oraz Nowego Dworu Maz. W sezonie letnim istnieje również okresowe połączenie promem pieszo-rowerowym Łomianek z Warszawską Białołęką. Do 1 grudnia 2024 roku Warszawski Transport Publiczny obsługiwał również lokalną linię L-7, kursującą pomiędzy Dziekanowem Leśnym a Starostwem Powiatowym w Ożarowie Mazowieckim. Linia realizowała sześć kursów dziennie w dni powszednie. Została zastąpiona przez Grodziskie Przewozy Autobusowe, otrzymując numer 97.[19] Zwiększono częstotliwość kursowania – autobusy jeżdżą co 60 minut (z wyłączeniem niedziel i świąt). Jednocześnie wydłużono trasę linii do Malich w Pruszkowie.

Obwodnica Łomianek

Droga krajowa nr 7 w Łomiankach

Od 2031 roku DK7 zostanie zamieniona w drogę ekspresową S7 z węzłami :

  • Łomianki Dąbrowa
  • Łomianki Górnica
  • Kiełpin
  • Sadowa
  • Łomna Wschód

Prócz nowej S7-ki trasa linii autobusowej 750 zamieni się w DK69 na odcinku Warszawa - Kazuń Bielany wraz z DK85 i DW579 i trasa S50, czyli Trasa Mikołajka wraz z autostradą A50, jako Autostradą Raweckiego i GDDKiA zbuduje też nową drogę ekspresową S10, którą nazwiemy Trasą HC. Jeżeli chodzi o DW101, to będzie łącznik między S7 a DK69.

Osiedla

Miasto i gmina Łomianki:
* kolorem jasnozielonym zaznaczono sołectwa gminy
* kolorem khaki zaznaczono obszar miasta
Osiedle Tęcza – Łomianki Górne

W skład miasta Łomianki wchodzą następujące jednostki pomocnicze:[20]:

Edukacja

Szkoły

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Marii Kownackiej
  • Prywatna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Przedszkolnymi „Pro Futuro”
  • Publiczne Liceum Ogólnokształcące im. Karola Wojtyły[21]
  • Szkoła Podstawowa im. Jadwigi i Romana Kobendzów w Sadowej
  • Szkoła Podstawowa nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Ireny Szewińskiej
  • Szkoła Podstawowa nr 3 z Oddziałami Dwujęzycznymi i Sportowymi im. Janusza Kusocińskiego

Przedszkola

  • Europejskie Przedszkole Niepubliczne „Dziecięca Planeta”
  • Punkt przedszkolny „Kidi Mini”
  • Przedszkole Niepubliczne Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki im. Aniołów Stróżów
  • Przedszkole Niepubliczne Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
  • Polsko-Angielskie Przedszkole Niepubliczne „The Treehouse”
  • Przedszkola Samorządowe: w Łomiankach, w Dąbrowie, w Dziekanowie Leśnym (nr 1 i 2)
  • Przedszkole Niepubliczne „Kraina Fantazji” (dawniej: „Domowe Przedszkole w Krainie Fantazji”)
  • Przedszkole i Żłobek Niepubliczny „Kids Story"

Uczelnie

  • Wydział Nauk o Rodzinie UKSW
  • Wyższa Szkoła – Nowa Edukacja

Niepubliczna Szkoła Muzyczna I i II stopnia

W Łomiankach od 1995 działa Niepubliczna Szkoła Muzyczna I i II st. o statusie artystycznej szkoły publicznej. Uprawnienia szkoły publicznej otrzymała od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2000. Siedziba główna Szkoły mieści się przy ul. Warszawskiej 73 (klasy filialne w ICDS i Dziekanowie Leśnym przy ul. Akinsa). W szkole edukację muzyczna pobiera 70 uczniów w następujących sekcjach instrumentalnych: klasa fortepianu, skrzypiec, wiolonczeli, gitary, perkusji, instrumentów dętych. Przy szkole działa Przedszkolne Studium Muzyczne dla dzieci od lat trzech. W szkole prowadzone są zajęcia gry na instrumentach, a także lekcje teorii: kształcenie słuchu, rytmika, audycje muzyczne, zespół kameralny, chór itp. Szkoła współpracuje z ośrodkami muzycznymi za granicą – uczniowie szkoły brali udział m.in. w konkursach międzynarodowych (w Koszycach na Słowacji, Fundão w Portugalii), zdobywając tytuły laureatów. 1 maja 2004 w dniu wejścia Polski do Unii Europejskiej delegacja Szkoły Muzycznej z Łomianek wystąpiła w koncercie w Portugalii (specjalne gratulacje z siedziby Unii Europejskiej w Lizbonie). Szkoła organizuje Międzynarodowy Konkurs Muzyczny im. Juliusza Zarębskiego pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kultura i sport

Biblioteka Publiczna w Łomiankach

Biblioteka Publiczna w Łomiankach powstała w 1947. Mieści się na piętrze budynku przy ul. Wiejskiej 12a. Posiada dwie filie: Filię nr 1 w Dziekanowie Nowym (ul. Rolnicza 435) oraz Filię nr 2 w Dąbrowie Leśnej (ul. Partyzantów 31). Biblioteka pełni rolę ośrodka kultury (organizuje: spotkania autorskie, głośne czytania bajek, warsztaty animacyjno-literackie, konkursy literackie i pokazy filmowe) oraz centrum informacji (oferuje bezpłatny dostęp do Internetu oraz bogaty księgozbiór)[22].

Centrum Kultury w Łomiankach

W Łomiankach istnieje Centrum Kultury w Łomiankach (Łomianki Stare), w których odbywają się zajęcia kulturalne i gimnastyczne. Każde dziecko może tu znaleźć coś dla siebie. Organizowane są tu także zajęcia dla dorosłych. W Centrum Kultury odbywają są koncerty muzyczne, teatrzyki dla dzieci, bale karnawałowe, a także finał WOŚP[23].

ICDS

Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe w Łomiankach

Łomianki posiadają ogromny charakterystyczny niebieski budynek o nazwie Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe im. Jana Pawła II (ICDS). Budynek posiada basen, hale sportową, strzelnicę, saunę, fitness i aule widowiskowo-koncertową, na której, podobnie jak w Domu Kultury, odbywają się koncerty i imprezy dla dzieci. W hali organizowane są różnorodne imprezy sportowe np. Puchar Polski w tańcu na wózkach, Mistrzostwa Warszawy w Tańcu Towarzyskim, Mistrzostwa Polski w Karate itd.[24]

Kluby sportowe

  • Klub Sportowy „Łomianki”, ul. Fabryczna 48,
  • Łomiankowski Klub Sportów Walki "Kobra", ul. Warszawska 73
  • UKS „V” Łomianki, Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe w Łomiankach, ul. Stanisława Staszica 2
  • Klub „FIDES”, parafia św. Małgorzaty, ul. Warszawska 121
  • Centrum Tańca „SWING”, ul. Równoległa 22a
  • Fundacja Promocji Rekreacji „KiM”, ul.Partyzantów 21
  • Stowarzyszenie Akademia Siatkówki Łomianki
  • Akademia Piłkarska, ul. 11 Listopada 48
  • Jacht Klub, ul. Wiejska 12A
  • Frajda Tennis Club, ul. Jeziorna 1a
  • Galeria i dom tańca „Koko Art”, ul. Pancerz 6
  • "Grzechotniki" amatorska drużyna koszykarska trenująca w ICDS

Miasto posiada także damską drużynę koszykarską Arcus SMS Łomianki, która dostała się do ekstraklasy.

Prasa

W Łomiankach wychodzi prasa lokalna – bezpłatny dwutygodnik „Gazeta Łomiankowska.pl” wydawany przez Komunikację Miejską Łomianki Sp. z o.o.[25] oraz niezależny miesięcznik „Łomianki.Info” [26] wydawany przy portalu www.lomianki.info [27]. Bliskość Warszawy sprawia, że można tu też nabyć prasę warszawską.

Zabytki

Wpisane do rejestru zabytków nieruchomych[28]:

  • willa z ogrodem, ul. Racławicka 15, pocz. XX w.; nr rej.: 1265 z 3 marca 1986 (Łomianki)
  • willa z ogrodem, ul. Dolna 41; nr rej.: 1459-A z 27 grudnia 1990 (Dąbrowa Leśna)
  • willa, drewn. z ogrodem, ul. Pionierów 22, 1927; nr rej.: 1227 z 2 maja 1983 (Dąbrowa Leśna)

Wspólnoty wyznaniowe

Kościół św. Małgorzaty
Kościół Bł. Marceliny Darowskiej
Kościół Św. Marka Ewangelisty

Na terenie miasta Łomianki działają 3 parafie rzymskokatolickie z 4 w gminie archidiecezji warszawskiej, dekanatu kampinoskiego, a dziekanem dekanatu jest ks. prałat dr Marek Kiliszek, proboszcz parafii św. Małgorzaty DM w Łomiankach. Parafie te to[29]:

Oprócz parafii działają tu także klasztor Augustianów (os. Buraków), Dom Zakonny Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii (Łomianki), a 2 przedszkola prowadzone są przez siostry zakonne ze Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (Siostry Niepokalanki) oraz ze Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki (Siostry Salezjanki). Na terenie Wydziału Nauk o Rodzinie UKSW znajduje się także kaplica.

Miejscowy zbór Świadków Jehowy posiada Salę Królestwa przy ul. Batalionów Chłopskich[30]. Działalność prowadzi tu także zbór Kościoła Światło Świata (La Luz del Mundo), którego siedziba znajduje się przy ul. Ferrytowej[31].

Inne wyznania nie mają współcześnie swoich świątyń na terenie miasta i gminy. W okresie przed II wojną światową znajdowała się tu synagoga i położona przy ul. Szpitalnej ewangelicka kaplica filialna, podległa parafii ewangelicko-augsburskiej w Nowym Dworze Mazowieckim. Istnienie tych obiektów związane było ze składem etnicznym miejscowej ludności[32][33]. W budynku kaplicy powstały również pomieszczenia szkoły wyznaniowej oraz mieszkanie duchownego[33][34][35]. Założony tu został również ewangelicki cmentarz[33][35]. Filia nowodworskiej parafii luterańskiej działała do 1944[34]. 18 stycznia 1945 dawna siedziba zboru została zajęta na potrzeby szkoły podstawowej, którą uruchomiono w tym budynku 17 marca tego roku. 11 kwietnia 1956 obiekt ten uległ zniszczeniu w wyniku podpalenia[36][37], w związku z czym jedynym materialnym świadectwem obecności mieszkańców wyznania ewangelickiego zachowanym do czasów współczesnych pozostają trzy cmentarze – w Dąbrowie, Dziekanowie Leśnym i Kępie Kiełpińskiej[32][38].

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Miasto Kraj Data podpisania umowy
Noyelles-lès-Vermelles Francja1 lutego 1991[39]
Columbia Heights Stany Zjednoczone14 lipca 1991[39]

Honorowi obywatele

Na mocy Uchwały Rady Miejskiej w Łomiankach nr XXXII/209/93 z 29 grudnia 1993 w sprawie zasad i trybu nadawania Honorowego Obywatelstwa Gminy tytuł honorowego obywatela otrzymali[40]:

  • Irvin Hertz (ur. 1925) – za działalność na rzecz Łomianek w ramach Korpusu Pokoju (1994)
  • Marcus L. Shook (ur. 1920) – ostatni żyjący członek załogi bombowca B-17G Nr 43-38175 „I’ll be seeing you/till we meet again” zestrzelonego nad Dziekanowem Leśnym w 1944 (1994) (zm. 22 stycznia 1995)[41]
  • Walter Logacz – za promocję działań siostrzanych miast Łomianki i Columbia Hights oraz wsparcie szpitala w Dziekanowie Leśnym (2001)
  • Kazimierz Majdański (1916-2007) – arcybiskup, założyciel Instytutu Studiów nad Rodziną (obecnie Wydziału Nauk o Rodzinie), Kawaler Orderu Orła Białego, w uznaniu zasług dla gminy Łomianki (2003)[42]
  • Leon Copin – za szczególne zasługi w działaniu na rzecz rozwoju współpracy partnerskiej pomiędzy Łomiankami a Noyelles les Vermelles (2009)
  • Teresa Kulesza – za wieloletnią działalność na rzecz pogłębiania więzi między społecznościami miast partnerskich Łomianek i Noyelles les Vermelles (2009)
  • Andrzej Kulesza – za zainicjowanie współpracy między Łomiankami a Noyelles les Vermelles i wieloletnią działalność na rzecz pogłębiania więzi łączących społeczności obu miast (2009)

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Łomianki w województwie stołecznym warszawskim (M.P. z 1988 r. Nr 32, poz. 284 (ISAP)).
  2. 1 2 3 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2024 roku [online], Główny Urząd Statystyczny, 22 lipca 2024 [dostęp 2024-10-23] (pol.).
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 73122.
  4. ↑ Wieś składała się z dwóch sołectw: Dąbrowa Wieś i Dąbrowa Leśna. Cała Dąbrowa Leśna oraz zasadnicza część Dąbrowy-Wsi weszła w skład miasta Łomianki. Poza Łomiankami pozostała jedynie namiastka dawnej wsi, która nadala funkcjonuje jako odrębna wieś.
  5. ↑ Obszar na zachód od ulicy Armii Poznań
  6. ↑ Obszar na północ od ulicy Rolniczej
  7. ↑ Adam Homecki, Rozwój terytorialny latyfundium Lubomirskich (starszej gałęzi rodu) w latach 1581-1754, w: Studia Historyczne, rok V, zeszyt 3 (58), 1972, s. 440.
  8. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 266.
  9. ↑ Linia Warszawa – Palmiry, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-25].
  10. ↑ Getto w Legionowie. sztetl.org.pl. [dostęp 2022-08-03].
  11. ↑ Miasto Łomianki. Komunikacja Miejska Łomianki Sp. z o.o., 2003. [dostęp 2012-05-30].
  12. ↑ 20 lecie Łomianek. Urząd Miejski w Łomiankach, 2009-06-24. [dostęp 2010-12-06].
  13. ↑ Dane dla jednostki podziału terytorialnego łomianki miasto, Bank Danych Regionalnych Głównego Urzędu Statystycznego, 2006.
  14. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2020 roku. GUS. [dostęp 2020-11-23].
  15. ↑ M Park Prochownia Łomianki
  16. ↑ Komunikacja Miejska Łomianki Spółka z o.o.. [dostęp 2014-08-27].
  17. ↑ ZTM Warszawa – Mapa komunikacyjna Warszawy [online], ztm.waw.pl [dostęp 2018-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-02].
  18. ↑ ZTM Warszawa. Łomianki w pierwszej strefie, Czosnów w drugiej [online] [dostęp 2018-02-02] (pol.).
  19. ↑ Warszawski Transport Publiczny, Linie lokalne od 1 grudnia w nowej odsłonie [online], www.wtp.waw.pl [dostęp 2025-05-05].
  20. ↑ Uchwała Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie utworzenia jednostek pomocniczych na terenie Miasta i Gminy Łomianki, nadania im statutów oraz wprowadzenia zmian w Statucie Miasta i Gminy Łomianki (dostęp 2009-07-20).
  21. ↑ Dane szkoły – Liceum Ogólnokształcące im. Karola Wojtyły w Łomiankach [online] [dostęp 2024-03-22] (pol.).
  22. ↑ Biblioteka Publiczna w Łomiankach. [dostęp 2009-01-06].
  23. ↑ Dom Kultury w Łomiankach. [dostęp 2009-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 grudnia 2008)].
  24. ↑ Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe im. Jana Pawła II. [dostęp 2009-01-06].
  25. ↑ Gazeta Łomiankowska. lomianki.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-15)]..
  26. ↑ http://www.lomianki.info/miesiecznik.php
  27. ↑ http://www.lomianki.info
  28. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 175 [dostęp 2015-10-02].
  29. ↑ Dekanaty warszawskie i pozawarszawskie. Archidiecezja warszawska. [dostęp 2008-12-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-20)].
  30. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-06-05].
  31. ↑ Kontakt [online], lldmpolska.org [dostęp 2024-08-02].
  32. 1 2 Synagoga i kaplica ewangelicka w Łomiankach. muzeumlomianki.pl, 3 października 2018. [dostęp 2021-11-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-11-18)].
  33. 1 2 3 Łomianki – Cmentarz ewangelicko-augsburski. polskaniezwykla.pl. [dostęp 2021-11-18].
  34. 1 2 Turystyka - Spacer pierwszy. Łomianki – wędrówka śladami przeszłości. lomianki.pl. [dostęp 2021-11-18].
  35. 1 2 Co warto zobaczyć w najbliższej okolicy naszego osiedla. dabrowazachodnia.pl. [dostęp 2021-11-18].
  36. ↑ Historia Szkoły Podstawowej w Łomiankach. muzeumlomianki.pl. [dostęp 2021-11-18].
  37. ↑ Kazimierz Medyński: Ilustrowane kalendarium łomiankowskie. Urząd Miejski w Łomiankach, 2019, s. 46. ISBN 978-83-955447-0-5.
  38. ↑ Ewangelickie nekropolie: jedna się sypie, druga bez dostępu. tustolica.pl, 23 listopada 2012. [dostęp 2021-11-18].
  39. 1 2 Łomianki – informator. Bydgoszcz: Agencja Reklamowa BiL na zlecenie Urzędu Miejskiego w Łomiankach, 1999, s. 10–11.
  40. ↑ Urząd Miasta Łomianki: Honorowi obywatele. [dostęp 2009-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 kwietnia 2009)].
  41. ↑ 568th Bomber squadron By Jean Vijgen.
  42. ↑ Zmarł abp Kazimierz Majdański wiadomosci24.pl.

Bibliografia

  • Lechosław Herz: Puszcza Kampinoska: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006, s. 260–264. ISBN 83-89188-48-1.
  • Ewa Pustoła-Kozłowska: Dawne Łomianki. Historia, ludzie, zabytki. Łomianki: DROGRAF Mariusz Drąg, 2005. ISBN 83-922499-0-9.
  • Ewa Pustoła-Kozłowska, Hanna Domin, Wojciech Bandyra: Łomianki: nie taka mała ojczyzna. Łomianki: Wydawnictwo Pommard, 2006. ISBN 83-924396-0-0.
  • Łomianki – informator miasta i gminy. Bydgoszcz: System Perfekt, 1997. ISBN 83-87473-06-5.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.