Mateusz Szuszkiewicz

Mateusz Szuszkiewicz
porucznik kawalerii porucznik kawalerii
Data urodzenia

19 stycznia 1897

Data i miejsce śmierci

18 lipca 1920
Pełcza

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

12 pułk ułanów

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Mateusz Szuszkiewicz (ur. 19 stycznia 1897, zm. 18 lipca 1920 w Pełczy) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 19 stycznia 1897[1] w rodzinie Ferdynanda, właściciela majątku Ulinowo, i Marii z Czudowskich[2]. Był młodszym bratem Antoniego (1886–1979), pułkownika kawalerii Wojska Polskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari[2][3]. W 1917 razem z bratem służył w pułku kirasjerów Lejbgwardii jako chorąży[3].

9 grudnia 1917, po rewolucji październikowej, znalazł się w grupie Polaków – 5 oficerów, 1 podchorążego i 35 żołnierzy pułku kirasjerów Lejbgwardii, którzy 13 grudnia 1917 przybyli ze Światoszyna pod Kijowem do Pietniczan i tam utworzyli 1 Chorągiew Kirasjerów Polskich[4][5][6].

Od grudnia 1918 służył w 1 szwadronie jazdy wojewódzkiej warszawskiej odsieczy Lwowa, którym dowodził jego brat Antoni[7]. W szeregach tego szwadronu wziął udział odsieczy Lwowa[7]. 3 kwietnia 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika, zaliczony do I Rezerwy armii z równoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny aż do demobilizacji[8]. 19 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia 1919 porucznikiem w kawalerii[9]. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie 5 Brygady Jazdy[10]. W styczniu 1920 wziął udział w obejmowaniu Pomorza, a 10 lutego 1920 w Pucku był świadkiem zaślubin Polski z morzem[11]. Od wiosny tego roku walczył na wojnie z bolszewikami w szeregach 1 szwadronu 12 pułku ułanów[12]. Wyróżnił się 18 lipca 1920 jako dowódca podjazdu[13]. 19 marca 1921 generał podporucznik Jan Sawicki sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti militar»”, w którym napisał:

18 lipca, wysłany z podjazdem z Beresteczka do Pełczy, porucznik Szuszkiewicz został odcięty przez Dywizję Kozaków Budionnego. Zdołał przesłać ważny meldunek o dyslokacji i akcji nieprzyjaciela na Radziwiłłów. Będąc otoczony rozdzielił ułanów na grupy, w ten sposób ratując większą część swego podjazdu, sam zostając w pozycji bez wyjścia zastrzelił się nie chcąc dostać się do niewoli[13][14][15][16].

Ordery i odznaczenia

7 października 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[19].

Przypisy

  1. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
  2. 1 2 Koreś 2013 ↓, s. 407.
  3. 1 2 Шушкевич Матвей Фердинандович. Офицеры русской императорской армии. [dostęp 2025-07-29]. (ros.).
  4. ↑ Turkiewicz 1928 ↓, s. 5.
  5. ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 33.
  6. ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 384.
  7. 1 2 Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 43.
  8. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 41 z 12 kwietnia 1919, poz. 1306.
  9. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4282.
  10. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4282.
  11. ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 56.
  12. ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 63, 78.
  13. 1 2 Szuszkiewicz Mateusz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.51-4181 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
  14. ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 83.
  15. ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 877.
  16. ↑ Dereń 1938 ↓, s. 392, tu jako miejsce śmierci podano Połunoczne.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 6.
  18. ↑ Dereń 1938 ↓, s. 422.
  19. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].

Bibliografia