Mateusz Szuszkiewicz
| Data urodzenia |
19 stycznia 1897 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
18 lipca 1920 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Mateusz Szuszkiewicz (ur. 19 stycznia 1897, zm. 18 lipca 1920 w Pełczy) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 19 stycznia 1897[1] w rodzinie Ferdynanda, właściciela majątku Ulinowo, i Marii z Czudowskich[2]. Był młodszym bratem Antoniego (1886–1979), pułkownika kawalerii Wojska Polskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari[2][3]. W 1917 razem z bratem służył w pułku kirasjerów Lejbgwardii jako chorąży[3].
9 grudnia 1917, po rewolucji październikowej, znalazł się w grupie Polaków – 5 oficerów, 1 podchorążego i 35 żołnierzy pułku kirasjerów Lejbgwardii, którzy 13 grudnia 1917 przybyli ze Światoszyna pod Kijowem do Pietniczan i tam utworzyli 1 Chorągiew Kirasjerów Polskich[4][5][6].
Od grudnia 1918 służył w 1 szwadronie jazdy wojewódzkiej warszawskiej odsieczy Lwowa, którym dowodził jego brat Antoni[7]. W szeregach tego szwadronu wziął udział odsieczy Lwowa[7]. 3 kwietnia 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika, zaliczony do I Rezerwy armii z równoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny aż do demobilizacji[8]. 19 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia 1919 porucznikiem w kawalerii[9]. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie 5 Brygady Jazdy[10]. W styczniu 1920 wziął udział w obejmowaniu Pomorza, a 10 lutego 1920 w Pucku był świadkiem zaślubin Polski z morzem[11]. Od wiosny tego roku walczył na wojnie z bolszewikami w szeregach 1 szwadronu 12 pułku ułanów[12]. Wyróżnił się 18 lipca 1920 jako dowódca podjazdu[13]. 19 marca 1921 generał podporucznik Jan Sawicki sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti militar»”, w którym napisał:
18 lipca, wysłany z podjazdem z Beresteczka do Pełczy, porucznik Szuszkiewicz został odcięty przez Dywizję Kozaków Budionnego. Zdołał przesłać ważny meldunek o dyslokacji i akcji nieprzyjaciela na Radziwiłłów. Będąc otoczony rozdzielił ułanów na grupy, w ten sposób ratując większą część swego podjazdu, sam zostając w pozycji bez wyjścia zastrzelił się nie chcąc dostać się do niewoli[13][14][15][16].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4026 – pośmiertnie 26 stycznia 1922[17][18]
7 października 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[19].
Przypisy
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
- 1 2 Koreś 2013 ↓, s. 407.
- 1 2 Шушкевич Матвей Фердинандович. Офицеры русской императорской армии. [dostęp 2025-07-29]. (ros.).
- ↑ Turkiewicz 1928 ↓, s. 5.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 33.
- ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 384.
- 1 2 Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 43.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 41 z 12 kwietnia 1919, poz. 1306.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4282.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4282.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 56.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 63, 78.
- 1 2 Szuszkiewicz Mateusz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.51-4181 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 83.
- ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 877.
- ↑ Dereń 1938 ↓, s. 392, tu jako miejsce śmierci podano Połunoczne.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 6.
- ↑ Dereń 1938 ↓, s. 422.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-26].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934.
- Ułani Podolscy : Dzieje Pułku Ułanów Podolskich 1809–1947. Kazimierz Grocholski (red.). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991. ISBN 83-04-03664-9.
- Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1921.
- Andrzej Dereń: Lista kawalerzystów i artylerzystów konnych odznaczonych Orderem Wojennym „Virtuti Militari”. W: Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Daniel Koreś: Szuszkiewicz Antoni (1886–1979). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XLIX z. 3. Polska Akademia Nauk, grudzień 2013.
- Józef Turkiewicz: Zarys historji wojennej 12-go pułku ułanów podolskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.