Matrona (rodzaj)

	Matrona
	Selys, 1853
	; Matrona nigripectus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki równoskrzydłe
Nadrodzina	Calopterygoidea
Rodzina	świteziankowate
Podrodzina	Calopteryginae
Plemię	Calopterygini
Rodzaj	Matrona
	Typ nomenklatoryczny
	Matrona basilaris Selys, 1853
Synonimy
	Calopteryx (Matrona) Selys, 1853;
	Calopteryx (Matrona) Selys, 1853;
Gatunki
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	9 gatunków – zobacz opis w tekście

Matrona – rodzaj ważek z rodziny świteziankowatych (Calopterygidae)^[1].

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej i wschodniej Azji – od północno-wschodnich Indii i Bangladeszu po Indochiny, Chiny (włącznie z wyspą Hajnan), Tajwan i Japonię (Riukiu)^[4]^[5].

Morfologia

Do rodzaju należą dość duże ważki z jaskrawym, metalicznie zielonym, smukłym ciałem i długimi, szerokimi skrzydłami o zaokrąglonych wierzchołkach^[5]. Skrzydła samców są albo całkowicie ciemne, nieprzezroczyste, albo jasnobrązowe do brązowych, bez pterostygm; skrzydła samic są brązowawe z kremowobiałymi zredukowanymi pterostygmami (tzw. pseudopterostygmami)^[5].

Systematyka

Takson ten wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Calopteryx) w 1853 roku belgijski zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego przez siebie gatunku Matrona basilaris^[6]. W 1890 roku Kirby podniósł Matrona do rangi rodzaju^[5]^[7]. W 2015 roku Yu i inni dokonali rewizji rodzaju na podstawie badań molekularnych i morfologicznych^[5]. Oprócz ośmiu znanych wcześniej gatunków z tego rodzaju, autorzy opisali nowy, dziewiąty gatunek – Matrona mazu. Zaproponowali też, by podzielić rodzaj na dwa podrodzaje: Matrona i nowy Divortia^[1].

Etymologia

Matrona: łac. matrona „żona, matrona”^[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach^[1]^[5]:

Matrona Selys, 1853

Matrona annina Zhang & Hämäläinen, 2012
Matrona basilaris Selys, 1853
Matrona cyanoptera Hämäläinen & Yeh, 2000
Matrona japonica (Förster, 1897)
Matrona mazu Yu, Xue & Hämäläinen, 2015
Matrona nigripectus Selys, 1879

Divortia Yu, Xue & Hämäläinen, 2015

Matrona corephaea Hämäläinen, Yu & Zhang, 2011
Matrona oreades Hämäläinen, Yu & Zhang, 2011
Matrona taoi Phan & Hämäläinen, 2011

Przypisy

1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-16] (ang.).
1 2 3 Klaas-Douwe B.K.D.B. Dijkstra Klaas-Douwe B.K.D.B., Vincent J.V.J. Kalkman Vincent J.V.J., Rory A.R.A. Dow Rory A.R.A., Frank R.F.R. Stokvis Frank R.F.R., Jan VanJ.V. Tol Jan VanJ.V., Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035 (ang.).
↑ Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 19, seria: The Animal kingdom. (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Matrona. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-16]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 XinX. Yu XinX., JunliJ. Xue JunliJ., MattiM. Hämäläinen MattiM., YangY. Liu YangY., WenjunW. Bu WenjunW., A revised classification of the genus Matrona Selys, 1853 using molecular and morphological methods (Odonata: Calopterygidae), „Zoological Journal of the Linnean Society”, 174 (3), 2015, s. 473–486, DOI: 10.1111/zoj.12253 (ang.).
↑ E. de SélysE.S. Longchamps E. de SélysE.S., Synopsis des Caloptérygines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 20 (Annexe), Bruksela 1853–1854, s. 17 (fr.).
↑ W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 100 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 151, OCLC 11069271 (ang.).

[wol-1] 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-16] (ang.).

[Dijkstra-2] 1 2 3 Klaas-Douwe B.K.D.B. Dijkstra Klaas-Douwe B.K.D.B., Vincent J.V.J. Kalkman Vincent J.V.J., Rory A.R.A. Dow Rory A.R.A., Frank R.F.R. Stokvis Frank R.F.R., Jan VanJ.V. Tol Jan VanJ.V., Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035 (ang.).

[Steinmann-3] Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 19, seria: The Animal kingdom. (ang.).

[iucn-4] wynik wyszukiwania: Matrona. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-09-16]. (ang.).

[yu-5] 1 2 3 4 5 6 XinX. Yu XinX., JunliJ. Xue JunliJ., MattiM. Hämäläinen MattiM., YangY. Liu YangY., WenjunW. Bu WenjunW., A revised classification of the genus Matrona Selys, 1853 using molecular and morphological methods (Odonata: Calopterygidae), „Zoological Journal of the Linnean Society”, 174 (3), 2015, s. 473–486, DOI: 10.1111/zoj.12253 (ang.).

[oryg-6] E. de SélysE.S. Longchamps E. de SélysE.S., Synopsis des Caloptérygines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 20 (Annexe), Bruksela 1853–1854, s. 17 (fr.).

[Kirby-7] W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 100 (ang.).

[Jaeger-8] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 151, OCLC 11069271 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]