Calopteryginae

	Calopteryginae
	Selys, 1850
	; Calopteryx maculata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki równoskrzydłe
Nadrodzina	Calopterygoidea
Rodzina	świteziankowate
Podrodzina	Calopteryginae
	Typ nomenklatoryczny
	Calopteryx Leach, 1815
Synonimy
	Vestalinae Needham, 1903;
	Vestalinae Needham, 1903;
Rodzaje
	17 rodzajów – zobacz opis w tekście
	17 rodzajów – zobacz opis w tekście

Calopteryginae – podrodzina ważek z rodziny świteziankowatych (Calopterygidae). Obejmuje około 115 gatunków^[2].

Występowanie

Przedstawiciele Calopteryginae występują w Eurazji, Afryce, Ameryce Północnej i Południowej oraz Oceanii^[1]^[4]^[5]^[6]. Stwierdzenia Neurobasis australis z Australii^[7]^[8] są prawie na pewno błędne^[7].

Systematyka

Podrodzinę Calopteryginae wprowadził w 1850 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps, zaliczając ją do szeroko wówczas ujmowanej rodziny Agrionidae^[9] (zsynonimizowanej później z Calopterygidae^[3]). Sélys zaliczył do podrodziny dwa rodzaje: Calopteryx i Epallage^[9] (ten drugi jest obecnie zaliczany do rodziny Euphaeidae^[2]).

Status podrodziny i relacje pokrewieństwa w jej obrębie potwierdziły badania filogenetyki molekularnej^[1]^[5]^[6].

Podział systematyczny

Do podrodziny zaliczanych jest 17 rodzajów^[1]^[2] zgrupowanych w 7 plemionach^[1]:

Caliphaeini Fraser, 1929

Caliphaea Hagen, 1859

Calopterygini Selys, 1850

Atrocalopteryx Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere & Weekers, 2005
Calopteryx Leach, 1815
Matrona Selys, 1853
Matronoides Förster, 1897 – jedynym przedstawicielem jest Matronoides cyaneipennis (Förster, 1897)
Neurobasis Selys, 1853

Iridictyonini Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere & Weekers, 2005

Iridictyon Needham & Fisher, 1940

Mnaisini Ishida, 1996

Archineura Kirby, 1894
Echo Selys, 1853
Mnais Selys, 1853
Psolodesmus McLachlan, 1870

Noguchiphaeini Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere & Weekers, 2005

Noguchiphaea Asahina, 1976

Saphoini Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere & Weekers, 2005

Phaon Selys, 1853
Sapho Selys, 1853
Umma Kirby, 1890

Vestalini Needham, 1903

Vestalaria May, 1935
Vestalis Selys, 1853

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. John Wiley & Sons Ltd, The Royal Entomological Society. DOI: 10.1111/syen.12035.
1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-29] (ang.).
1 2 Charles A.Ch.A. Bridges Charles A.Ch.A., Catalogue of the family-group, genus-group and species-group names of the Odonata of the world, wyd. 3, 1994, s. II.1 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Calopterygidae. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-08-29]. (ang.).
1 2 Henri J.H.J. Dumont Henri J.H.J., Jacques R.J.R. Vanfleteren Jacques R.J.R., Johan F. DeJ.F.D. Jonckheere Johan F. DeJ.F.D., Peter H.H.P.H.H. Weekers Peter H.H.P.H.H., Phylogenetic Relationships, Divergence Time Estimation, and Global Biogeographic Patterns of Calopterygoid Damselflies (Odonata, Zygoptera) Inferred from Ribosomal DNA Sequences, „Systematic Biology”, 54 (3), 2005, s. 347–362, DOI: 10.1080/10635150590949869 (ang.).
1 2 H.J.H.J. Dumont H.J.H.J., A.A. Vierstraete A.A., J.R.J.R. Vanfleteren J.R.J.R., A revised molecular phylogeny of the Calopteryginae (Zygoptera: Calopterygidae), „Odonatologica”, 36 (4), 2007, s. 365–372 (ang.).
1 2 Neurobasis australis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [dostęp 2025-08-29] (ang.).
↑ Calopterygidae Neurobasis australis, [w:] Australian Freshwater Invertebrates [online], Centre for Freshwater Ecosystems, La Trobe University [dostęp 2025-08-29] (ang.).
1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Revue des odonates ou libellules d'Europe, „Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liège”, 6, 1850, s. 374 (fr.).

[Dijkstra-1] 1 2 3 4 5 6 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. John Wiley & Sons Ltd, The Royal Entomological Society. DOI: 10.1111/syen.12035.

[wol-2] 1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-29] (ang.).

[catalogue-3] 1 2 Charles A.Ch.A. Bridges Charles A.Ch.A., Catalogue of the family-group, genus-group and species-group names of the Odonata of the world, wyd. 3, 1994, s. II.1 (ang.).

[iucn-4] wynik wyszukiwania: Calopterygidae. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-08-29]. (ang.).

[Dumont2005-5] 1 2 Henri J.H.J. Dumont Henri J.H.J., Jacques R.J.R. Vanfleteren Jacques R.J.R., Johan F. DeJ.F.D. Jonckheere Johan F. DeJ.F.D., Peter H.H.P.H.H. Weekers Peter H.H.P.H.H., Phylogenetic Relationships, Divergence Time Estimation, and Global Biogeographic Patterns of Calopterygoid Damselflies (Odonata, Zygoptera) Inferred from Ribosomal DNA Sequences, „Systematic Biology”, 54 (3), 2005, s. 347–362, DOI: 10.1080/10635150590949869 (ang.).

[Dumont2007-6] 1 2 H.J.H.J. Dumont H.J.H.J., A.A. Vierstraete A.A., J.R.J.R. Vanfleteren J.R.J.R., A revised molecular phylogeny of the Calopteryginae (Zygoptera: Calopterygidae), „Odonatologica”, 36 (4), 2007, s. 365–372 (ang.).

[iucn1-7] 1 2 Neurobasis australis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [dostęp 2025-08-29] (ang.).

[mdfrc-8] Calopterygidae Neurobasis australis, [w:] Australian Freshwater Invertebrates [online], Centre for Freshwater Ecosystems, La Trobe University [dostęp 2025-08-29] (ang.).

[oryg-9] 1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Revue des odonates ou libellules d'Europe, „Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liège”, 6, 1850, s. 374 (fr.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]