Medyka (gmina)

Medyka
gmina wiejska
Ilustracja
Urząd Gminy
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

przemyski

TERC

1813062

Wójt

Magdalena Małachowska

Powierzchnia

60,67 km²

Populacja (2024)
• liczba ludności


6 265[1]

• gęstość

103,3 os./km²

Nr kierunkowy

16

Kod pocztowy

37-732,-705,-723

Tablice rejestracyjne

RPR

Adres urzędu:
Medyka 228
37-732 Medyka
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw

7[2][3]

Liczba miejscowości

7[3]

Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Medyka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Medyka”
Ziemia49°48′N 22°56′E/49,804167 22,931944
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Medyka – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim.

Siedziba gminy to Medyka.

Według danych z 30 czerwca 2004[4] gminę zamieszkiwało 6060 osób.

Historia

Gmina Medyka w 1934 roku

Gmina zbiorowa Medyka została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie przemyskim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Medyka i Szechynie[5]. W 1939 roku, po zajęciu obszaru przez okupantów radzieckiech gmina została zniesiona, jako że gminy zbiorowe nie funkcjonowaly (vide rejon medycki).

Wraz z wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej 22 czerwca 1941 tereny te zostały zajęte przez wojska niemieckie, przez co w Landkreis Przemysl hitlerowcy utworzyli ponownie gminę Medyka w znacznie zwiększonych granicach. Oprócz obszaru przedwojennej gminy Medyka, nowa gmina Medyka objęła także prawie cały obszar przedwojennej gminę Stubno (Barycz, Buców, Chałupki Dusowskie, Nakło, Polska Marynka, Poździacz, Skład Solny, Stubienko, Stubno i Torki)[6], a także Hurko z przedwojennej gminy Popowice[7].

31 lipca 1944, po zajęciu tych terenów przez Armię Czerwoną, gmina Medyka została ponownnie zniesiona, a jej obszar włączony do reaktywowanego tam rejonu medyckiego w obwodzie drohobyckim[8].

W marcu 1945, w wyniku wytyczenia granicy między ZSRR a Polską, znaczną część obszaru zniesionej gminy Medyka włączono z powrotem do Polski, reaktywując na tym obszarze gminę Stubno[9]; jedynie Hurko włączono do utworzonej podczas wojny gminy Przemyśl, a którą władze polskie zdecydowały się utrzymać[10]. Wszystkie weszły w skład rektywowanego powiatu przemyskiego w nowym (od 18 sierpnia 1945) woj. rzeszowskim[11]. Gromady Buców, Medyka, Szechynie i Polska Marynka pozostały w ZSRR i rejonie medyckim, tworząc trzy rady wiejskie[12]:

  • rada wiejska Buców (Буцівська сільська рада) – wieś Buców (Буців), chutor Maryniwka (Маринівка);
  • rada wiejska Medyka (Медиківська сільська рада) – wieś Medyka (Медика), chutor Medyckie (Медиківський);
  • rada wiejska Szeginie (Шегинівська сільська рада) – wieś Szeginie (Шегині), chutor Buśków (Буськів), chutor Kostywięta (Костивята);

15 maja 1948 radę wiejską Medyka zniesiono i przekazano Polsce w ramach korekty granic z ZSRR[13][14]. Po powrocie Medyki do Polski reaktywowano gminę Medyka, do której dołączono także gromady Hurko i Hureczko z gminy Przemyśl i gromadę Torki z gminy Stubno, a także gromady Jaksmanice i Siedliska (przed wojną i 1941–1944 w gminie Popowice), które – podobnie jak Medyka – w latach 1944–1948 znajdowały się w granicach ZSRR i w rejonie medyckim[15], a następnie zostały zwrócone Polsce 15 maja 1948[16]. Natomiast w ZSRR, w związku z utratą Medyki jako siedziby władz, rejon medycki został zlikwidowany, a Buców i Szeginie włączono do rejonu mościskiego[17].

Ostatecznie gmina Medyka w nowych granicach objęła 6 gromad: Hurko, Hureczko, Jaksmanice, Medyka, Siedliska i Torki[18].

Gmina przetrwała do reformy gminnej w 1954 roku, kiedy to w miejsce gmin utworzono gromady:

1 stycznia 1973 roku gromady zostały zniesione, a w ich miejsce utworzone ponownie gminy zbiorowe. W skład reaktywowoanej gminy wiejskiej Medyki weszły gromady Hurko, Hureczko, Jaksmanice, Medyka, Poździacz, Siedliska i Torki, a więc w składzie z lat 1948–1954, powiększonym jedynie o gromadę Poździacz, nalężacą dawniej do gminy Stubno[19].

1 stycznia 1977 z gminy Medyka włączono do Przemyśla część wsi Hureczko (37 ha)[20]. W latach 1977–81 i od 1982 Poździacz nazywa się Leszno[21].

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie przemyskim. Od 1999 ponownie w powiecie przemyskim, w nowo utworzonym województwie podkarpackim.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002[22] gmina Medyka ma obszar 60,67 km², w tym:

  • użytki rolne: 82%
  • użytki leśne: 1%

Gmina stanowi 5% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja6060100306250,5299849,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
99,950,549,4
Piramida wieku mieszkańców gminy Medyka w 2014 roku[23]

Sołectwa

Hureczko, Hurko, Jaksmanice, Leszno, Medyka, Siedliska, Torki[2].

Sąsiednie gminy

Przemyśl, Przemyśl (miasto), Stubno, Żurawica. Gmina sąsiaduje z Ukrainą.

Przypisy

  1. ↑ Statystyczne Vademecum Samorządowe
  2. 1 2 Urząd gminy, sołectwa
  3. 1 2 Urząd Statystyczny w Rzeszowie
  4. 1 2 Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  5. ↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 548 (ISAP).
  6. ↑ Bez gromad Dusowce i Walawa, które weszły w skład gminy Żurawica w Landkreis Jaroslau w Generalnym Gubernatorstwie.
  7. ↑ Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
  8. ↑ 1944 рік в історії (history.org.ua)
  9. ↑ W porównaniu z przedwojenną gminą Stubno, nowa gmina Stubno nie objęła gromad Dusowce i Walawa (włączono je już w 1944 roku do gminy Żurawica) oraz gromad Buców i Polska Marynka, które pozostały w ZSRR.
  10. ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej – 1948 r.
  11. ↑ Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 168
  12. ↑ NBUV
  13. ↑ УКАЗ Президії Верховної Ради Української РСР (15 травня 1948 р.) ПРО ЗМІНИ В АДМІНІСТРАТИВНО-ТЕРИТОРІАЛЬНОМУ ПОДІЛІ МЕДИКІВСЬКОГО, ДОБРОМИЛЬСЬКОГО, НИЖАНКОВИЦЬКОГО І МОСТИСЬКОГО РАЙОНІВ ДРОГОБИЦЬКОЇ ОБЛАСТІ.
  14. ↑ NBUV
  15. ↑ Jako: rada wiejska Jaksmanice (Ясманицька сільська рада) – wieś Jaksmanice (Яксманичі) oraz rada wiejska Siedliska (Селиська сільська рада) – wieś Siedliska (Селиська), chutor Kaczmary (Качмарі).
  16. ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej – 1948 r.
  17. ↑ УКАЗ Президії Верховної Ради Української РСР ПРО ЛІКВІДАЦІЮ НИЖНЬО-УСТРІЦЬКОГО РАЙОНУ І ДЕЯКИХ СІЛЬСЬКИХ РАД СТРІЛКІВСЬКОГО ТА ХИРІВСЬКОГО РАЙОНІВ ДРОГОБИЦЬКОЇ ОБЛАСТІ
  18. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  19. ↑ Uchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972 r., Nr 16, Poz. 196
  20. ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 41, poz. 245 (ISAP)
  21. ↑ Zobacz: zmiany nazw miejscowości w południowo-wschodniej Polsce
  22. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  23. ↑ Gmina Medyka w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-16], liczba ludności na podstawie danych GUS.