Mesostalita

Mesostalita
Deeleman-Reinhold, 1971
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

pająki wyższe

Rodzina

komórczakowate

Podrodzina

Rhodinae

Rodzaj

Mesostalita

Typ nomenklatoryczny

Mesostalita kratochvili Deeleman-Reinhold, 1971

Mesostalita – rodzaj pająków z rodziny komórczakowatych i podrodziny Rhodinae. Obejmuje trzy opisane gatunki. Zamieszkują południe Europy.

Morfologia

Pająki te mają karapaks o zarysie wielokąta z dobrze zaznaczonymi kątami[1] i o tylnej krawędzi nie wyciągniętej pośrodku w płat[1][2]. Szczękoczułki są dość smukłe, o stosunku długości do szerokości na wysokości wewnętrznego kąta wynoszącym około 6,5:3. Przednia krawędź szczękoczułka dysponuje trzema ząbkami, z których pierwszy jest nieco większy niż pozostałe, a ostatni jest umieszczony w połowie odległości między ząbkiem pierwszym a kątem wierzchołkowym; odległość między pierwszym a drugim ząbkiem jest trochę mniejsza niż między drugim a trzecim. Sternum jest nieco dłuższe niż szersze[1]. Pomiędzy szczękami i biodrami odnóży krocznych pierwszej pary oraz pomiędzy wszystkimi biodrami odnóży krocznych również występują paski zchitynizowanego oskórka[3][2]. Odnóża nie są całkowicie pozbawione kolców[2].

Nogogłaszczki samca mają walcowaty bulbus z częścią odsiebną ściętą niemal prostopadle do osi. Embolus bierze początek na najbardziej zewnętrznej krawędzi grzbietowo-bocznej nabrzmiałości powierzchni wierzchołkowej[1]. W odsiebnej części bulbusa znajduje się szereg lub pole ząbków lub kolców[2]. Nie występuje konduktor[3].

Rozprzestrzenienie

Rodzaj palearktyczny, znany z Włoch, Słowenii, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny[4].

Taksonomia i ewolucja

Takson ten wprowadzony został w 1971 roku przez Christę L. Deeleman-Reinhold na łamach pisma „Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti, Razred za Prirodoslovne Vede, Classis IV, Historia Naturalis”. Spośród zaliczonych doń wówczas dwóch gatunków typowym wybrano opisaną w tej samej publikacji M. kratochvili[1][4]. W 1987 roku omawiany rodzaj zsynonimizowany został z rodzajem Stalita przez Paola M. Brignoliego[5]. W 1988 roku przywrócony został do klasyfikacji przez Deeleman-Reinhold przy okazji rewizji Dysderinae[6].

Do rodzaju należą trzy opisane gatunki[4]:

  • Mesostalita comottii (Gasparo, 1999)
  • Mesostalita kratochvili Deeleman-Reinhold, 1971
  • Mesostalita nocturna (Roewer, 1931)

Wyniki analiz filogenetycznych Silvii Adrián-Serrano i innych z 2024 roku wskazują na zajmowanie przez ten rodzaj pozycji siostrzanej względem kladu obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli podrodziny Rhodinae z wyjątkiem bazalnego rodzaju Rhode. Rozejście się linii ewolucyjnych Mesostalita i tegoż kladu nastąpić miało około 30 mln lat temu, w oligocenie[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 C.L. Deeleman-Reinhold. Beitrag zur Kenntnis höhlenbewohnender Dysderidae (Araneida) aus Jugoslawien. „Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti, Razred za Prirodoslovne Vede, Classis IV, Historia Naturalis”. 14, s. 95-120, 1971.
  2. 1 2 3 4 Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Family Dysderidae C. L. Koch, 1837. [w:] Araneae. Spiders of Europe. Version 2025 [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2025-11-27].
  3. 1 2 C.L. Deeleman-Reinhold. The genus Rhode and the harpacteine genera Stalagtia, Folkia, Minotauria, and Kaemis (Araneae, Dysderidae) of Yugoslavia and Crete, with remarks on the genus Harpactea. „Revue Arachnologique”. 10 (6), s. 105-135, 1993.
  4. 1 2 3 Gen. Rhode Simon, 1882. [w:] World Spider Catalogue [on-line]. World Spider Catalog Association, 2025. [dostęp 2025-11-29].
  5. ↑ Paolo M. Brignoli. Araignées d'Italie, XXVIII. Une nouvelle Stalita cavernicole (Araneae, Dysderidae). „Revue Arachnologique”. 2, s. 37-43, 1978.
  6. ↑ Deeleman-Reinhold, C. L.; Deeleman, P. R.. Revision des Dysderinae (Araneae, Dysderidae), les espèces mediterranéennes occidentales exceptées. „Tijdschrift voor Entomologie”. 131, s. 141-269, 1988.
  7. ↑ Silvia Adrián-Serrano, Martina Pavlek, Miquel A. Arnedo. A targeted gene phylogenetic framework to investigate diversification in the highly diverse yet geographically restricted red devil spiders (Araneae, Dysderidae). „Cladistics”. 40 (6), s. 577-597, 2024. DOI: 10.1111/cla.12595.