Mira (rzeka)
 Estuarium rzeki Mira w Vila Nova de Milfontes | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Lokalizacja |
południowa Portugalia |
| Rzeka | |
| Długość | 145 km |
| Powierzchnia zlewni |
1600 km² |
| Źródło | |
| Miejsce | Serra do Caldeirão, Portugalia |
| Wysokość |
ok. 470 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Ocean Atlantycki |
| Miejsce |
Vila Nova de Milfontes, Portugalia |
| Wysokość |
0 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
Położenie na mapie Portugalii  | |
Mira (wymowa w IPA: [ˈmiɾɐ]) – rzeka w południowo-zachodniej Europie, w Portugalii, o długości 145 km[1].
Przebieg
Rzeka bierze swój początek w paśmie górskim Serra do Caldeirão[1]. Rzeka przepływa przez tereny rolnicze oraz rezerwaty przyrody, uchodząc do Oceanu Atlantyckiego w pobliżu miasta Vila Nova de Milfontes[1]. Estuarium rzeki ma do 400 m szerokości w pobliżu ujścia oraz ok. 70–75 m w środkowym biegu, a jej głębokość waha się tam od 20 do 3–5 m[2].
Mira charakteryzuje się reżimem mezopływowym (średnia amplituda pływów wynosi ok. 2,4 m)[2]. Reżim rzeki silnie zależy od pór roku. Przepływ wód słodkich występuje głównie zimą (średnio 18 m³/s, maksymalnie do 500 m³/s w porze deszczowej)[1][2]. W porze letniej i w latach suchych przepływ słodkowodny drastycznie spada, nierzadko osiągając zaledwie 1 m³/s, przez co morski klin słonej wody może przemieszczać się w górę rzeki na odległość nawet do 32 km[2].
Zagospodarowanie
Dorzecze rzeki w znacznej mierze zostało zmienione przez działalność rolniczą i infrastrukturę turystyczną. Nad brzegami Miry budowane są hotele, pola golfowe i domy letniskowe, co często wzbudza obiekcje środowisk ekologicznych alarmujących o niszczeniu dzikich siedlisk. Vila Nova de Milfontes, będące głównym ośrodkiem przy ujściu rzeki, ma zazwyczaj około 5000 mieszkańców, jednak w sezonie letnim liczba ta wzrasta nawet do 50 000. Skutkiem tego niedostosowana infrastruktura (np. oczyszczalnie ścieków) doprowadza do zrzutów zanieczyszczeń do estuarium. W rzece notuje się stężenia fosforanów przekraczające dozwolone normy oraz podwyższony poziom substancji zaburzających gospodarkę hormonalną (tzw. EDC) pochodzących ze ścieków komunalnych, jak i intensywnego rolnictwa (w tym szklarni przemysłowych) zlokalizowanego w regionie Odemiry[1].
Ochrona przyrody
Rzeka Mira posiada wyjątkowe znaczenie przyrodnicze – cały jej odcinek ujściowy znajduje się w granicach obszaru chronionego. Przepływa przez Park Naturalny Południowo-Zachodniego Alentejo i Wybrzeża św. Wincentego, który charakteryzuje się bioróżnorodnością oraz obecnością gatunków zagrożonych[3].
Wzdłuż rzeki występuje około 285 hektarów mokradeł i słonych bagien, na których rosną trawy morskie (zostera morska, zostera drobna) i liczne halofity, w tym gatunki z rodzaju Spartina i Salicornia. Od 2019 roku nad rzeką wdrażany jest projekt „Jardim do Mira”, koncentrujący się na odtwarzaniu lasów i poprawie gospodarki wodnej. Inicjatywa obejmuje m.in. sadzenie rodzimych gatunków drzew (m.in. dąb, sosna nadmorska, chruścina jagodna) w miejsce dawnych monokultur eukaliptusowych, co ma zmniejszyć ryzyko pożarów i przywrócić zrównoważony ekosystem[3].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Maria João Rocha, Catarina Cruzeiro, Mário Reis, Miguel Ângelo Pardal, Eduardo Rocha, Pollution by oestrogenic endocrine disruptors and β-sitosterol in a south-western European river (Mira, Portugal), „Environmental Monitoring and Assessment”, 188, 2016, s. 1–15, DOI: 10.1007/s10661-016-5236-0 (ang.).
- 1 2 3 4 Alina Shchepetkina i inni, Neoichnology and sediment distribution in tidal flats of the mud-dominated mesotidal Mira River estuary (Portugal), „Sedimentology”, 72, 2025, s. 2201–2238, DOI: 10.1111/sed.70035 (ang.).
- 1 2 Jardim do Mira – Regeneration project Alentejo, Portugal [online], Jardim do Mira [dostęp 2026-02-20] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-15] (ang.).