Modest Romiszewski (major)

Modest Romiszewski
Ilustracja
major kawalerii major kawalerii
Data i miejsce urodzenia

26 grudnia 1894
Warszawa, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

RIK Białystok

Stanowiska

rejonowy inspektor koni

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Modest Romiszewski (ur. 26 grudnia 1894 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Modesta, generała lejtnanta armii rosyjskiej, i Ludwiki z Lortschów[1][2].

Najwcześniejsze lata dzieciństwa spędził u boku rodziców, którzy ze względu na służbę wojskową ojca zmieniali kilkukrotnie miejsce zamieszkania (Żytomierz, Włocławek, Łódź, Grodno). W latach 1907-1908 uczęszczał do gimnazjum w Grodnie. W 1908 roku wraz z bratem bliżniakiem Eugeniuszem rozpoczął naukę w Korpusie Kadetów w Pskowie[3]. W 1912 roku zdał egzamin dojrzałości w Pskowie[4], po czym wstąpił do Korpusu Paziów w Petersburgu[5]. W sierpniu 1914 roku dołączył do elitarnego grona kamer-paziów, pełniących służbę przy rodzinie carskiej w czasie oficjalnych uroczystości. Po zdaniu egzaminów końcowych w Korpusie Paziów (01.10.1914) został zaliczony do najwyższej I kategorii absolwentów i skierowany do Lejb-Gwardyjskiego Pułku Kirasjerów Jego Cesarskiej Mości w randze korneta (podporucznika gwardii)[3][6][5].

W latach 1914–1917 służył w armii rosyjskiej, gdzie otrzymał pięć odznaczeń bojowych[7]. Po rewolucji przystąpił do tworzonych polskich jednostek na wschodzie m.in. do II Korpusu Polskiego. W 1917 roku wstąpił do Związku Wojskowych Polaków w Kijowie[5], skąd wkrótce wyjechał do formującego się pułku ułanów polskich w Ukrainie, gdzie sformował i zorganizował jeden szwadron tego pułku[5]. W styczniu 1918 roku został dowódcą 3 szwadronu 5 pułku ułanów, przemianowanego w marcu 1918 na 7 pułk ułanów[3]. Ze szwadronem tym brał udział we wszystkich walkach z Ukraińcami i bolszewikami na tym terenie[5].

W latach 1918–1921 służył w 4 Dywizji Strzelców Polskich generała Żeligowskiego, a następnie w 14 pułku ułanów, wraz z którym jako dowódca dyonu uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej[5]. Za postawę wykazaną podczas walk[8] odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy i Krzyżem Walecznych[5].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku. W 1922 roku został zweryfikowany do stopnia rotmistrza kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i służył w VI Brygadzie Jazdy jako I oficer sztabu oddelegowany z 14 pułku ułanów[9]. W 1924 roku powrócił do 14 pułku[10]. W tym samym roku został awansowany na majora kawalerii ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku[11]. Później służył w Oficerskiej Szkole dla Podoficerów w Bydgoszczy. W czerwcu 1927 został przeniesiony do 3 pułku strzelców konnych w Wołkowysku na stanowisko kwatermistrza[12]. W styczniu 1929 został przeniesiony do 2 pułku ułanów w Suwałkach na takie samo stanowisko[13]. W marcu 1930 został przeniesiony na stanowisko rejonowego inspektora koni w Białymstoku[14][15][16]. Służbę na tym stanowisku pełnił do 1939[17].

Walczył w kampanii wrześniowej 1939. Po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i został przewieziony do obozu jenieckiego w Starobielsku[1]. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[1], gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[18]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 2856[1].

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[19][20][21]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[22].

Modest Romiszewski w 1928 r. w Wilnie poślubił Helenę z Orszulskich Zioło (1901-1967), która z pierwszego małżeństwa miała syna Tadeusza. Pasierb Modesta, Tadeusz Zioło-Romiszewski (występujący także tylko pod nazwiskiem Romiszewski) ps. Kaczka, był członkiem AK. W czasie okupacji niemieckiej pracował w straży pożarnej Fabryki Fuchsa (Fuksa) w Warszawie wraz z m.in. Jerzym Zapadko ps. Mirski i Aleksym Dawidowskim ps. Alek. Walczył w Powstaniu Warszawskim jako żołnierz batalionu Parasol. Zginął 04.09.1944 r. w Śródmieściu. Odznaczony Krzyżem Walecznych[4][23].

Modest Romiszewski nie pozostawił potomstwa. Wdowa po Modeście, Helena Romiszewska I voto Zioło, w 1959 r. w Krakowie wyszła ponownie za mąż za Juliusza Szychiewicza[23].

Ordery i odznaczenia

Rosyjskie:

  • Order św. Stanisława II kl., III kl. z mieczami i wstęgą (1915)
  • Order św. Anny II kl., III kl. z mieczami i wstęgą (1916), IV kl. z napisem za męstwo (1915)
  • Order św. Włodzimierza IV kl. z mieczami i wstęgą[24]

Polskie:

  • Médaille Interalliée (medal międzysojuszniczy)[24]

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 453.
  2. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  3. 1 2 3 Podolak 2023 ↓, s. 90-91.
  4. 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. ↑ Офицеры русской императорской армии, Пажеский корпус
  7. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 100, 627, 678.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 567, 600.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 319, 340.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 163.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 25.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 108.
  15. ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 58, 72.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 143, 528.
  17. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 129.
  18. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  19. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 21 [dostęp 2024-10-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  20. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  21. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  22. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
  23. 1 2 Podolak 2023 ↓, s. 92-93.
  24. 1 2 Podolak 2023 ↓, s. 92.
  25. ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 3295 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 6)
  26. ↑ M.P. z 1936 r. Nr 66, poz. 131 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.

Bibliografia


This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.