Monice

Monice
część miasta
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

sieradzki

Miasto

Sieradz

W granicach Sieradza

1 grudnia 1979[1]

Strefa numeracyjna

(+48) 43

Kod pocztowy

98-200

Tablice rejestracyjne

ESI

SIMC

0976161

Położenie na mapie Sieradza
Mapa konturowa Sieradza, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Monice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Monice”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Monice”
Położenie na mapie powiatu sieradzkiego
Mapa konturowa powiatu sieradzkiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Monice”
Ziemia51°34′11″N 18°44′56″E/51,569722 18,748889[2]

Monice – część miasta Sieradza w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim. Rozpościerają się wzdłuż ulicy Krakowskie Przedmieście, w południowej części miasta[3]. Położone są na wysokiej skarpie pradoliny Warty, przy dawnym trakcie krakowskim, który stanowi przedłużenie ul. Krakowskie Przedmieście.

Historia

Dawna wieś posiada bardzo starą metrykę, bowiem odkryto tu szczątki osady z późnego okresu rzymskiego i z okresu wielkiej wędrówki ludów. Monice zostały wymienione po raz pierwszy w bulli papieża Innocentego II z 1136 r. Manin (Manicze) wymienione w dokumencie z 1257 r. według którego Kazimierz Wielki otrzymuje tę wieś (i Żarnowo) od arcyb. Jarosława, w zamian za Spicymierz i inne posiadłości, to zdaniem historyków Monice, nie było bowiem wówczas miejscowości o podobnum brzmieniu. Wieś była królewszczyzną, a jej mieszkańcy, za czasów Stefana Batorego, służyli w piechocie wybranieckiej. Przetrwała legenda kmiecego rodu Gołębiów zwanego „wybrańcami” czy Podsiadłych, którzy wywodzą się od osadzonych tu niegdyś jeńców tatarskich. Wieś była obciążona czynszem z przeznaczeniem na reparacje zamku sieradzkiego. Przetrwały wiadomości o dawnych nadaniach królów na rzecz wsi i o procesie z 1724 r., w którym przed sąd królewski pozwali moniczanie dzierżawiącego wieś starostę sieradzkiego. W 1827 r. było tu 75 dymów, a w 1885 r. 86 dymów (chat). Była też karczma nad Żegliną, młyn wodny i wiatrak. W latach 40. XIX w. wieś została sprzedana Reszotarskim. Przed I wojną św. należała (w II pokoleniu) do Jana Dziembowskiego, a w części do uwłaszczonych po 1864 r. włościan. Dwór i zabudowania folwarczne po II wojnie św. wykorzystała Gminna Spółdzielnia.

Do końca lat 50. XX w. przetrwała w Monicach tradycja noszenia sieradzkich strojów ludowych. W dalszym ciągu wyrabia się tu na warsztatach tkackich tradycyjne zapaski i pasiaki, pająki ze słomy, wycinanki, hafty, pisanki.

W okresie okupacji niemieckiej, w latach 1941–1945 Monice objęte były poligonem niemieckich wojsk pancernych. Ludność polską w większości wysiedlono, część domów zburzono. Wybudowano drewniane baraki z przeznaczeniem dla wojska, jeńców wojennych, warsztaty naprawcze czołgów. W 1944 r. wokół wsi zbudowano schrony i umocnienia wojenne. Po wojnie wieś w zasadzie powstała od nowa.

Historia administracyjna

Monice to wieś królewska w starostwie sieradzkim w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[4]. W latach 1867–1953 należały do gminy Bogumiłów w powiecie sieradzkim, której były siedzibą. W Królestwie Polskim przynależała do guberni kaliskiej[5], a w okresie międzywojennym do woj. łódzkiego. Tam, 19 listopada 1933 utworzyły gromadę Monice w granicach gminy Bogumiłów, składającą się z kolonii Dębowa Górka, kolonii Grobla, osady Grobla-Sadykierz, wsi Monice, kolonii Monice Poduchowne, kolonii Monice cz. I, folwarku Monice A, fowlarku Monice B, parceli Monice-Rasson, osady Monice-Dwa Młyny, osady Matusiaków-Monice, części folwarku Monice-Rasson i kolonii Sadykierz[6].

Podczas II wojny światowej włączona do III Rzeszy. Po wojnie ponownie w powiecie sieradzkim w woj. łódzkim. 21 września 1953 weszły w skład gminy Monice, utworzonej z obszaru zniesionej gminy Bogumiłów[7]. W związku z reorganizacją administracji wiejskiej (zniesienie gmin) jesienią Mokre Wojsławskie weszło w skład nowo utworzonej gromady Monice w powiecie sieradzkim[8]. Tam przetrwały do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[9].

1 stycznia 1973, w związku z kolejną reformą administracyjną (odtworzenie gmin i zniesienie gromad i osiedli) Monice weszły w skład nowo utworzonej gminy Sieradz[10]. W latach 1975–1979 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego[11]. 1 grudnia 1979 Monice włączono do Sieradza[1].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Dz. U. z 1979 r. Nr 26, poz. 155 (ISAP).
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 82988.
  3. ↑ Monice w serwisie Targeo.
  4. ↑ Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65.
  5. ↑ Dziennik Praw, rok 1870, tom 70.
  6. ↑ Łódzki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 21, poz. 272.
  7. ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 42, poz. 199 (ISAP).
  8. ↑ Uchwała Nr 38/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu sieradzkiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-167/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 22 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 39).
  9. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  10. ↑ Uchwała Nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 14, Poz. 185).
  11. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91 (ISAP).

Literatura

  • A. Ruszkowski, Wioski podmiejskie, które wchłonął Sieradz (Górka, Olendry, Męka, Monice, Zapusty), [w:] „Na sieradzkich szlakach” nr 1/73/2004/XIX, s. 28–33.

Linki zewnętrzne

  • Monice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 661.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.