Moya Brennan
Moya Brennan (2013) | |
| Imię i nazwisko |
Máire Philomena Ní Bhraonáin |
|---|---|
| Pseudonim |
Moya Brennan, Máire Brennan |
| Data i miejsce urodzenia |
4 sierpnia 1952 |
| Data i miejsce śmierci |
13 kwietnia 2026 |
| Instrumenty | |
| Typ głosu | |
| Gatunki |
muzyka celtycka[1], muzyka folkowa[1], muzyka chrześcijańska[1] |
| Zawód | |
| Aktywność |
1970–2026 |
| Wydawnictwo |
RCA[2], BMG, Atlantic, Word[2], Universal[2], Kingsway[2], BEO[2] |
| Powiązania |
Enya, Pól Brennan, The Duggans |
| Zespoły | |
| Clannad | |
| Strona internetowa | |
Moya Brennan[3], także: Máire Brennan[4], właśc. Máire Philomena Ní Bhraonáin[5] (ur. 4 sierpnia 1952 w Dublinie[6][7], zm. 13 kwietnia 2026 w Gaoth Dobhair[8]) – irlandzka wokalistka i harfistka, znana z występów w rodzinnym zespole Clannad. Była najstarszą z dziewięciorga rodzeństwa, a jej siostrą była m.in. Enya. Nagrała 25 albumów w łącznym nakładzie 20 milionów egzemplarzy[6].
Życiorys
Dorastała w bardzo muzykalnej rodzinie w położonej w odległej parafii w północno-zachodniej Irlandii wiosce Gaoth Dobhair (Gweedore), w hrabstwie Donegal, gdzie język i tradycja irlandzka były bardzo żywe[1][7][6], a jej ojciec Leo Brennan, pochodzący z hrabstwa Louth, prowadził tam pub o nazwie Leo’s Tavern. Była jego najstarszym dzieckiem. Leo Brennan był także irlandzkim wykonawcą muzyki w stylu irish showband, a jego żona Máire Duggan (Ni Dhugain), pochodząca z hrabstwa Donegal, kierowniczką chóru kościelnego[1][9][4]. Máire miała ośmioro rodzeństwa, a jedną z jej sióstr jest Eithne, wokalistka znana jako „Enya”[4].
Jako dziecko śpiewała razem z rodzeństwem w pubie Leo’s Tavern[1][9][10]. Brała również udział w wielu pantomimach w Amharclann Ghaoth Dobhair, lokalnym teatrze, zazwyczaj tańcząc i śpiewając[1]. Później studiowała grę na harfie i na fortepianie, a także śpiew na Royal Irish Academy of Music w Dublinie[7][6]. W 1970 roku wraz z dwoma braćmi Pólem i Ciaránem oraz dwoma wujkami, braćmi bliźniakami matki, Noelem i Pádraigiem Dugganami, założyła zespół Clannad[1][11]. Po dekadzie bycia czołowym tradycyjnym irlandzkim zespołem na świecie, w 1982 roku formacja osiągnęła sukces na brytyjskiej liście przebojów (5. miejsce) dzięki motywowi przewodniemu ze ścieżki dźwiękowej brytyjskiego miniserialu telewizyjnego Harry’s Game, który także zawarto na albumie studyjnym Magical Ring wydanym w 1983 roku[1][12]. Utwór ten przyniósł zespołowi nagrodę Ivor Novello Award za najlepszą telewizyjną ścieżkę dźwiękową. W 1984 roku natomiast Brennan wraz z Clannad nagrała album Legend, będący ścieżką dźwiękową do serialu Robin z Sherwood. Album ten nagrodzono nagrodą BAFTA[12]. Oprócz tego Máire zasłynęła w ramach Clannad nagraniem piosenki „In a Lifetime” w duecie z Bono (1986) i utworu „I Will Find You” powstałego z myślą o ścieżce dźwiękowej filmu Ostatni Mohikanin (1992)[11][12]. Brennan była na pierwszej linii sukcesu zespołu, a jej głos stał się synonimem muzyki celtyckiej i irlandzkiej[1]. Nagrała z Clannad ogółem 17 albumów i oprócz nagród Ivor Novello oraz BAFTA zdobyła wraz z nim także nagrodę Grammy (w 1999 roku w kategorii Best New Age Album za album Landmarks)[1][13].
W 1992 roku rozpoczęła karierę solową, wydając album Máire jako „Máire Brennan”[1][14]. Takim też pseudonimem posługiwała się przy wydawaniu płyt Misty Eyed Adventures (1995), Perfect Time (1998), Whisper to the Wild Water (1999), która w 2001 roku była nominowana do nagrody Grammy w kategorii Best New Age Album, i New Irish Hymns (2001)[15][16][17][1][18]. W 2002 roku postanowiła występować jako „Moya Brennan”[a] i tak też sygnowany był jej album z 2003 roku, zatytułowany Two Horizons oraz wszystkie kolejne, aż do ostatniego w jej karierze, Voices & Harps IV z 2024 roku[1][19][20].
Moya Brennan jako solistka brała udział w tworzeniu ścieżek dźwiękowych do filmów Titanic (1997) i Król Artur (2004)[21][6]. Ma na koncie współpracę z wieloma innymi artystami muzycznymi, m.in. z Chicane’em (zaśpiewała gościnnie w jego utworze „Saltwater” z 1999 roku, który stał się wielkim przebojem i zyskał status hymnu muzyki trance[22]), Shane’em MacGowanem, Chrisem de Burghiem, Bono, Paulem Youngiem, Bruce’em Hornsbym, Joe Jacksonem, Robertem Plantem, Paulem Bradym, Russellem Watsonem, Vanem Morrisonem, The Chieftains i Ronanem Keatingiem[6][11][2][23][24]. Występowała także w duetach z tradycyjnymi artystami irlandzkimi, tj. Maighread Ní Dhomhnaill, Tríona Ní Dhomhnaill, Mairéad Ní Mhaonaigh i Cormac de Barra, z którymi nagrywała płyty. Rosnąca popularność, szaleństwo fanów i życie w świecie bardzo odległym od jej rodzinnej miejscowości sprawiło, że doświadczyła problemów związanych m.in. z alkoholem i narkotykami, jednak przemiana duchowa, jaką przeżyła, oraz szczęśliwe małżeństwo sprawiło, że wyszła z zapaści, o powrocie z której napisała w 2000 roku książkę autobiograficzną, The Other Side of the Rainbow (pol. „Po drugiej stronie tęczy”)[2][25].
Podczas Światowych Dni Młodzieży w Rzymie w roku 2000, przed Janem Pawłem II i szeroką widownią wykonała na żywo swoją piosenkę Perfect Time[26]. W 2005 roku wystąpiła dla papieża Benedykta XVI podczas Światowych Dni Młodzieży w Kolonii w Niemczech[6][27].
W 2000 roku Máire Brennan wystąpiła w Polsce podczas koncertu „Muzyka świata”, zorganizowanego w ramach Konkursu Sopot Festival 2000[28]. W 2010 roku artystka czterokrotnie wystąpiła w tym kraju: 29 listopada we Wrocławiu, 30 listopada w Poznaniu, 1 grudnia w Warszawie i 2 grudnia w Gdańsku[29][30]. Kolejny raz artystka wystąpiła w Polsce 17 czerwca 2016 roku w Bydgoszczy podczas IX Bydgoskiego Festiwalu Wodnego „Ster na Bydgoszcz”[31]. Ostatni jej występ w Polsce (stan na 2025 rok) odbył się 3 marca 2017 roku w Warszawie, w klubie muzycznym Progresja[32].
Życie prywatne
12 stycznia 1991 roku wyszła za mąż za Tima Jarvisa, londyńskiego fotografa, którego poznała podczas pracy nad sesją zdjęciową dla Clannad. Miała z nim dwójkę dzieci, Aisling i Paula[10]. Jej dzieci również zostały muzykami i pod koniec jej życia często występowały razem. Mieszkała niedaleko Dublina[2]. Od 2003 roku była ambasadorem dobrej woli Christian Blind Mission[6].
W 2016 roku zdiagnozowano u niej idiopatyczne włóknienie płuc[33].
13 kwietnia 2026 roku zmarła po krótkotrwałych problemach zdrowotnych, w otoczeniu rodziny[34][35]. 17 kwietnia tego roku, po uroczystej mszy pogrzebowej w kościele Eaglais Phádraig Naofa in Mín a’Bhaoill (St. Patrick’s Church in Meenaweal), podczas której grano jej utwory, w tym „Peacemaker” (na bazie modlitwy św. Franciszka z Asyżu) z albumu Whisper to the Wild Water i w której uczestniczyli, oprócz członków rodziny i zespołu Clannad, także członkowie zespołu U2, Daniel O’Donnell, Andrea Corr, Brian Kennedy oraz przedstawiciele irlandzkiego prezydenta i taoiseacha, została pochowana na nadmorskim cmentarzu Magheragallon Cemetery w Gaoth Dobhair (Gweedore)[36][37].
Dyskografia
Albumy studyjne
- Máire (1992)
- Misty Eyed Adventures (1994)
- Perfect Time (1998)
- Whisper to the Wild Water (1999)
- New Irish Hymns (z Margaret Becker i Joanne Hogg; 2001)
- Two Horizons (2003)
- An Irish Christmas (2005)
- Signature (2006)
- My Match Is A Makin’ (z Cormakiem de Barrą; 2010)
- T with the Maggies (z T with the Maggies; 2010)
- Voices & Harps (z Cormakiem de Barrą; 2011)
- Affinity (z Cormakiem de Barrą; 2013)
- Canvas (2017)
- Timeless (z Cormakiem de Barrą; 2019)
- Voices & Harps IV (z Cormakiem de Barrą; 2024)
Albumy koncertowe
- Óró – A Live Session (2005)
- Signature Special Tour Edition (2007)
- Heart Strings (2008)
Uwagi
- ↑ „Moya” to zapis bardzo zbliżony do fonetycznej wymowy imienia artystki, dobry z punktu widzenia wszystkich nieznających zasad irlandzkojęzycznej wymowy[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Moya Brennan. [w:] Overview [on-line]. aaemusic.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Angel Romero: Artist Profiles: Moya Brennan. [w:] Artist Profiles [on-line]. worldmusiccentral.org, 2018-09-01. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Strona internetowa artystki podlinkowana w infoboksie.
- 1 2 3 Maire Brennan. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ nabialmusicbox. instagram.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 THE SHUTTLE OF MUSIC. facebook.com, 2025-08-04. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 3 Moya Brennan. musicmetricsvault.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Moya Brennan: Irish musician dies aged 73 [online], www.bbc.com, 14 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-14] (ang.).
- 1 2 Moya Brennan: The Voice Of Clannad With The Celtic 'Signature' Sound. [w:] Music Articles [on-line]. crossrhythms.co.uk, 2007-04-10. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 David Kithcart: Moya Brennan: Her Prince, Her Peace, and Her Praise. cbn.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 3 Nicola Kenny: Moya Brennan: Celtic music's first lady on clans, creativity and U2. bbc.com, 2023-12-27. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 3 Lahri Bond: Clannad & Máire Brennan. web.archive.org, 1993. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Clannad. grammy.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Máire Brennan – Máire. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Máire Brennan – Misty Eyed Adventures. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Máire Brennan – Perfect Time. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Máire Brennan – Whisper To The Wild Water. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 Margaret Becker, Máire Brennan*, Joanne Hogg – New Irish Hymns. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Moya Brennan – Two Horizons. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- 1 2 Moya Brennan & Cormac De Barra – Voices & Harps IV: A Tribute To Mary O’Hara. discogs.com. [dostęp 2026-04-16]. (ang.).
- ↑ Titanic (1997). soundtrackcollector.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Hubert Grupa: Sukces o smaku łez. Chicane i historia „Saltwater”. [w:] News [on-line]. ftb.pl, 2023-12-05. [dostęp 2025-11-08]. (pol.).
- ↑ Moya Brennan On Mountain Stage. npr.org, 2012-08-03. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Fairytale Of New York (feat. Moya Brennan) by Ronan Keating. soundcloud.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Quotes by Máire Brennan. web.archive.org. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Derek Schofield, Moya Brennan obituary [online], The Guardian, 16 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-17].
- ↑ The XX World Youth Day Compilation: Building One World - Various. web.archive.org. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
- ↑ Rozpoczął się Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie. wiadomosci.wp.pl, 2000-08-18. [dostęp 2025-11-08]. (pol.).
- ↑ Moya Brennan (Clannad) na czterech koncertach w Polsce. [w:] Wiadomości [on-line]. kultura.onet.pl, 2010-11-08. [dostęp 2025-11-08]. (pol.).
- ↑ Moya Brennan w Polsce. [w:] Rozrywka [on-line]. wirtualnemedia.pl, 2010-11-29. [dostęp 2025-11-08]. (pol.).
- ↑ „Ster na Bydgoszcz” – do zobaczenia za rok. bydgoszcz.pl, 2016-06-20. [dostęp 2016-06-23]. (pol.).
- ↑ Marek J. Śmietański: Moya Brennan – Progresja, Warszawa, 03.03.2017. [w:] Fotorelacja [on-line]. muzycznahiperprzestrzen.pl, 2017-03-03. [dostęp 2025-11-08]. (pol.).
- ↑ Clannad’s Moya Brennan: a lifetime of making music [online], www.independent.ie, 12 grudnia 2020 [dostęp 2026-04-15] (ang.).
- ↑ Staff Writer: Moya Brennan, beloved first lady of Celtic music, dies aged 73. donegaldaily.com, 2026-04-14. [dostęp 2026-04-16]. (ang.).
- ↑ Shane Ó Curraighín: Irish musician Moya Brennan dies aged 73. rte.ie, 2026-04-14. [dostęp 2026-04-16]. (ang.).
- ↑ The Hot Press Newsdesk, Moya Brennan: Family, friends and fans bid final farewell to First Lady of Celtic Music at funeral in Co. Donegal [online], Hot Press, 17 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-17].
- ↑ Staff Writer, Moya Brennan celebrated in music and memories [online], Donegal Daily, 17 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-17].
- ↑ Moya Brennan, Cormac De Barra – Timeless. discogs.com. [dostęp 2025-11-08]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Moya Brennan w bazie AllMusic (ang.)