Mycobacterium lepromatosis

Mycobacterium lepromatosis – gatunek bakterii z rodzaju Mycobacterium, zaliczany do tzw. prątków trądu . Został po raz pierwszy opisany w 2008 roku jako blisko spokrewniony, lecz genetycznie odrębny od Mycobacterium leprae. Bakteria ta jest uznawana za jeden z dwóch znanych czynników etiologicznych trądu, szczególnie jego postaci lepromatycznej.

• Królestwo: Bacteria
• Typ: Actinobacteria
• Rząd: Mycobacteriales
• Rodzina: Mycobacteriaceae
• Rodzaj: Mycobacterium
• Gatunek: M. lepromatosis

Gatunek został wydzielony na podstawie analizy molekularnej, wykazującej istotne różnice genetyczne w porównaniu z M. leprae, mimo znaczącego podobieństwa fenotypowego oraz patogennego.

M. lepromatosis jest wolno rosnącą, kwasooporną bakterią, podobnie jak inne prątki. Wykazuje silną redukcję genomu oraz wysoką specjalizację patogeniczną. Bakteria nie daje się hodować na standardowych podłożach laboratoryjnych, co utrudnia jej badanie i diagnostykę.

Genetycznie wykazuje około 9–10% różnic w sekwencji genomu względem M. leprae, co wskazuje na odrębny gatunek, lecz wspólnego przodka.

Zakażenia M. lepromatosis odnotowano głównie w:

• Meksyku,
• Ameryce Środkowej,
• sporadycznie w Ameryce Północnej (głównie przypadki importowane).

W Europie zakażenia są niezwykle rzadkie i dotyczą głównie osób podróżujących do rejonów endemicznych.

M. lepromatosis wywołuje trąd, najczęściej w postaci lepromatycznej, charakteryzującej się:

• rozlanymi, symetrycznymi zmianami skórnymi,
• zajęciem nerwów obwodowych,
• utratą czucia,
• przewlekłym, wieloletnim przebiegiem,
• częstszym występowaniem tzw. „diffuse lepromatous leprosy” (rozlanej postaci trądu).

W części badań sugerowano, że zakażenia tym gatunkiem mogą przebiegać ciężej niż zakażenia M. leprae, jednak dane są ograniczone.

Droga transmisji nie została w pełni poznana, ale przypuszcza się, że jest podobna jak w trądzie klasycznym:

• długotrwała ekspozycja na aerozol dróg oddechowych osoby zakażonej,
• rzadziej kontakt ze zwierzętami rezerwuarowymi (np. pancerniki w Ameryce Północnej).

Ze względu na brak możliwości hodowli bakteriologicznej, diagnostyka opiera się na:

• badaniach histopatologicznych,
• metodach PCR wykrywających specyficzne sekwencje DNA,
• odróżnieniu od M. leprae poprzez analizę genetyczną.

Leczenie zakażeń M. lepromatosis pokrywa się ze standardową terapią trądu, stosowaną w terapii wielolekowej (MDT). Odpowiedź na leczenie jest zbliżona do tej obserwowanej w zakażeniach M. leprae.

Choć gatunek ten jest jednym z dwóch znanych czynników wywołujących trąd, jego globalne znaczenie epidemiologiczne pozostaje ograniczone. Większość przypadków występuje w kilku regionach Ameryki Łacińskiej. Choroba jest uleczalna i rzadko stanowi zagrożenie w krajach o rozwiniętej opiece zdrowotnej.

1. Han X.Y., Seo Y.-H., Sizer K.C. et al. (2008). A new Mycobacterium species causing diffuse lepromatous leprosy. American Journal of Clinical Pathology, 130(6): 856–864. DOI: 10.1309/AJCPP72FJZZRRVMM
2. Han X.Y., Sizer K.C. (2010). Mycobacterium lepromatosis infection in red squirrels. Emerging Infectious Diseases, 16(8): 1285–1288.
3. Rojas-Espinosa O., et al. (2016). Mycobacterium lepromatosis: emerging pathogen of leprosy. Clinical Microbiology Reviews, 29(4): 635–649.
4. World Health Organization (WHO). (2023). Guidelines for the diagnosis, treatment and prevention of leprosy.
5. Schön T., et al. (2020). Leprosy caused by Mycobacterium lepromatosis and M. leprae: a systematic review. PLOS Neglected Tropical Diseases, 14(8): e0008351.
6. Singh P., Cole S.T. (2011). Genome analysis of Mycobacterium leprae and Mycobacterium lepromatosis. Journal of Bacteriology, 193(24): 6408–6410.