Nadjodan sodu

Metanadjodan sodu

Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) addyt. tetraoksydojodan(1−) sodu Inne nazwy i oznaczenia półsyst. metanadjodan sodu Stocka metajodan(VII) sodu inne nadjodan sodu
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały, krystaliczny proszek lub kryształy[1]
Wzór chemiczny	NaIO4
• zapis Hilla	INaO4
Masa molowa	213,89 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	7790-28-5
PubChem	65184
SMILES [O-]I(=O)(=O)=O.[Na+]
Właściwości Gęstość 3,865 g/cm³ (20 °C); ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie rozpuszczalny[1] Temperatura topnienia 175 °C Temperatura wrzenia 300 °C
Podobne związki
Inne aniony	podjodyn sodu, jodyn sodu, jodan sodu, nadchloran sodu, nadbromian sodu
Inne kationy	nadjodan potasu, nadjodan magnezu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nadjodan sodu – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu nadjodowego oraz sodu. Występuje w dwóch odmianach – metanadjodan: NaIO₄, sól kwasu metanadjodowego, oraz ortonadjodan: Na₅IO₆.

Nadjodan sodu jest ciałem stałym, bezbarwnym lub barwy białej, bez zapachu. Jest rozpuszczalny w wodzie (odmiana meta: 91 g/l, 20 °C). pH jego wodnych roztworów (odmiana meta) wynosi 5,2 (50 g/l wody, 20 °C).

Ma właściwości utleniające. Podczas ogrzewania metajodanu rozkłada się on, dając jodan sodu i tlen:

Nadjodany utleniają diole wicynalne (posiadające sąsiadujące grupy hydroksylowe) do aldehydów lub ketonów.

Mechanizm utleniania dioli wicynalnych nadjodanami

Nadjodan sodu używany jest do utleniania celulozy w celu otrzymania substancji biozgodnej i biodegradowalnej, używanej do wyrobu szwów chirurgicznych.

Reakcja utleniania dioli wicynalnych z wytworzeniem pochodnych aldehydowych pozwala na identyfikację cukrów poprzez znakowanie za pomocą związków markerowych np. biotyny lub znaczników fluorescencyjnych. Utlenianie nadjodanem sodu pozwala również na odróżnienie RNA (jego składnik, ryboza, zawiera sąsiadujące grupy hydroksylowe) od DNA (deoksyryboza nie zawiera sąsiadujących grup −OH).

Substancja nie jest toksyczna dla człowieka oraz dla organizmów wodnych. Mimo to przy kontakcie z substancją należy podjąć odpowiednie środki ostrożności:

• Przy kontakcie substancji z oczami lub skórą należy przepłukać je dużą ilością wody.
• Po spożyciu nadjodanu sodu należy podać poszkodowanemu dużą ilość wody i spowodować wymioty. Należy również skonsultować się z lekarzem.